Alpha Bank: Αντιφάσεις στην παγκόσμια οικονομία εξαιτίας Μ. Ανατολής και ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη

Τα τελευταία χρόνια, η παγκόσμια οικονομία έχει δείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι σε πολλαπλές προκλήσεις. Ωστόσο, η κλιμακούμενη στρατιωτική σύρραξη στη Μέση Ανατολή επηρεάζει αυτή την ικανότητα αντοχής, θέτοντας την σε σοβαρή δοκιμασία. Η σύγκρουση που έχει ξεκινήσει από τον Φεβρουάριο αλλάζει το διεθνές οικονομικό τοπίο και αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε πολλές περιοχές παγκοσμίως (IMF, World Economic Outlook, April 2026).

Σύμφωνα με την Alpha Bank στο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων του Economic Research, οι χώρες παγκοσμίως βιώνουν αρνητικές συνέπειες λόγω της άμεσης επίδρασης των υψηλότερων τιμών στα βασικά αγαθά και μέσω δευτερογενών επιπτώσεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι συνέπειες αυτές θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης.

Οι πρόσφατες εκτιμήσεις μεγάλων παγκόσμιων οργανισμών δείχνουν ότι η παγκόσμια οικονομία θα συνεχίσει την ανάπτυξή της, υποστηριζόμενη εν μέρει από την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης (AI). Ωστόσο, οι υψηλές τιμές ενέργειας, οι εμπορικές εντάσεις, η πολιτική αβεβαιότητα και οι δημοσιονομικές προκλήσεις εμποδίζουν την οικονομική δραστηριότητα. Όπως αναφέρεται στη νέα αναφορά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF, World Economic Outlook, April 2026), το πραγματικό παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να επιβραδυνθεί από 3,4% το 2025 σε 3,1% το 2026, προτού ανακάμψει στο 3,2% το 2027. Οι αναταραχές που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν έχουν επηρεάσει αρνητικά τις εκτιμήσεις ανάπτυξης στις περισσότερες χώρες και έχουν οδηγήσει σε άνοδο των προβλέψεων για τις τιμές των εμπορευμάτων.

Η ευρωπαϊκή οικονομία πλήττεται ιδιαίτερα από την ενεργειακή κρίση, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις πηγές ενέργειας. Έτσι, η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη προβλέπεται να μειωθεί από 1,4% το 2025 σε 1,1% το 2026 και να αγγίξει το 1,2% το 2027. Η πρόβλεψη του ΔΝΤ για κάθε χρονιά έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω, καθώς οι συνέπειες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή επιτείνονται από την αυξανόμενη τιμή της ενέργειας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Ως αποτέλεσμα, η μεταποιητική δραστηριότητα επιβραδύνεται, με τη διαδικασία αυτή να επιβαρύνεται επίσης από την ανατίμηση του ευρώ, σε σχέση με νομίσματα χωρών που εξάγουν παρόμοια προϊόντα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ανάπτυξη συνεχίζει να ενισχύεται από την ραγδαία ανάπτυξη της AI, η οποία πυροδοτεί κατανάλωση και επενδύσεις. Η δημοσιονομική υποστήριξη μέσω φορολογικών κινήτρων και η μείωση των επιτοκίων της νομισματικής πολιτικής το 2025 συμβάλλουν επίσης σε αυτήν την ανάπτυξη. Ωστόσο, η μείωση της μετανάστευσης μειώνει την προσφορά εργασίας, γεγονός που περιορίζει το δυνητικό προϊόν και αντισταθμίζει την αυξημένη παραγωγικότητα λόγω της AI. Οι αναλύσεις δείχνουν ότι το πραγματικό ΑΕΠ των ΗΠΑ θα επιταχυνθεί σε 2,3% το 2026 από 2,1% πέρυσι, με την αύξηση να αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,1% το 2027, καθώς η δυναμική από την τεχνολογία σταδιακά μετριάζεται. Επίσης, προβλέπεται ότι η ισχυρή αύξηση της παραγωγικότητας θα αρχίσει να εξασθενεί και να επιστρέφει σε ιστορικά επίπεδα (World Economic Outlook, IMF, April 2026).

Στις άλλες σημαντικές οικονομίες, η ανάπτυξη αναμένεται να είναι μέτρια στο κοντινό μέλλον, λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας. Η Κίνα συνεχίζει να κερδίζει από τις ισχυρές εξαγωγές, αλλά η επιβράδυνση στον τομέα των ακινήτων πλήττει την εγχώρια κατανάλωση. Από την άλλη πλευρά, η Ινδία παραμένει η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία, αν και αναμένονται περαιτέρω επιβραδύνσεις λόγω της ενεργειακής της εξάρτησης. Η Βραζιλία δυσκολεύεται με περιορισμένη ανάπτυξη εξαιτίας της πολιτικής αβεβαιότητας (εκλογές τον ερχόμενο Οκτώβριο), του αυξανόμενου κόστους των υλικών και των συνεχών δημοσιονομικών προκλήσεων. Όσον αφορά τη Ρωσία, η ανάπτυξη ενδέχεται να παραμείνει υποτονική παρά τις υψηλότερες τιμές ενέργειας που προσφέρουν κάποια στήριξη (“War, uncertainty slow 2026 growth across advanced and emerging economies”, 9 April 2026, Peterson Institute for International Economics).

Κίνδυνοι ανάπτυξης για το 2026:

• Η διάρκεια της συγκρούσεως στη Μέση Ανατολή μπορεί να επιδεινώσει τις επιπτώσεις της μεταβλητότητας στις τιμές των βασικών αγαθών, την αναταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες και την υποτίμηση των νομισμάτων. Επιπλέον, η επισιτιστική ασφάλεια θα μπορούσε να απειληθεί λόγω των διαταραχών στην αγορά λιπασμάτων, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση τιμών στα τρόφιμα.
• Εάν οι εκτιμήσεις για κερδοφορία βασισμένες στην AI αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες, οι επενδύσεις κρίσιμα στους τομείς τεχνολογίας μπορεί να καταγράψουν απότομη πτώση. Η αναπροσαρμογή στις τιμές των μετοχών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση μέσω επιπτώσεων στον πλούτο (Global Financial Stability Report, IMF, April 2026).
• Η τάση προς την εμπορική αστάθεια από πιθανές επιβολές επιπλέον δασμών μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αναταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επηρεάζοντας την προσφορά και επιδρώντας δυσανάλογα στην οικονομική δραστηριότητα και τις τιμές (Commodity Special Feature, IMF, April 2026).

Διαβάστε επίσης

ΑΑΔΕ: Ανοίγει λογαριασμούς, ταξίδια και οικογενειακά έξοδα για 690 επαγγελματίες

IMEC: Πώς η Ελλάδα μπορεί να γίνει συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μ. Ανατολή και την Ινδία

Ο “Υπερσιβηρικός” της Αμερικής: Το πολυτελές τρένο που ταξιδεύει από τη μία ακτή στην άλλη

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα