
Ο ένοπλος συγκρούσεις στο Ιράν έχουν δημιουργήσει αναταραχές στην παγκόσμια αγορά αεροπορικών καυσίμων, θέτοντας σε κίνδυνο τα ταξιδιωτικά σχέδια εκατομμυρίων επιβατών που ετοιμάζονται για την καλοκαιρινή περίοδο στο βόρειο ημισφαίριο. Η ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει ασκήσει πίεση στις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, με αποτέλεσμα αρκετά διυλιστήρια σε όλο τον κόσμο να περιορίζουν την παραγωγή καυσίμων αεροπορίας και κηροζίνης.
Η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής, τα οποία παράγουν πάνω από το 10% του συνόλου των παγκόσμιων αεροπορικών καυσίμων, στην προσπάθειά τους να προμηθεύσουν φορτία εκτός της περιοχής. Σημαντική αύξηση καταγράφεται στις τιμές του jet fuel, οι οποίες στην Ευρώπη έχουν φτάσει να ξεπερνούν τα 200 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας ραγδαία άνοδο.
Οι αεροπορικές εταιρείες, αντιμέτωπες με αυξανόμενο κόστος ενέργειας και περιορισμένη διαθεσιμότητα καυσίμων, έχουν ήδη προχωρήσει σε εκατομμύρια ακυρώσεις πτήσεων, στην απομάκρυνση παλαιών και λιγότερο αποδοτικών αεροσκαφών, καθώς και σε αυξήσεις στους ναύλους. Αναλυτές προειδοποιούν για πιθανές νέες περικοπές πτήσεων στο προσεχές μέλλον.
Η περιοχή της Ασίας έχει υποστεί σοβαρές επιπτώσεις, καθώς είναι ο βασικότερος αποδέκτης του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με δεδομένα της OilX, η παραγωγή jet fuel και κηροζίνης στην Ασία μειώθηκε σε 2,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο, σημειώνοντας πτώση άνω των 500.000 βαρελιών συγκριτικά με τον Φεβρουάριο.
Πιέσεις δέχονται και τα διυλιστήρια στην Ευρώπη, τα οποία αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα ανταγωνιστικότητας από μεγαλύτερες και αποδοτικότερες μονάδες στην Ασία. Περίπου το 40% των αεροπορικών καυσίμων που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εισαγόμενο, με το 50% αυτού του ποσοστού να περνά συνήθως από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Shell έχει ανακοινώσει ότι τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια λειτουργούν σε πλήρη ικανότητα για την παραγωγή jet fuel, ενώ η περιοχή έχει αυξήσει τις εισαγωγές από τη Βόρεια Αμερική και την Αφρική. Ωστόσο, παραμένει αναπάντητο το ερώτημα αν αυτές οι εναλλακτικές πηγές θα μπορέσουν να καλύψουν τη ζήτηση κατά τους μήνες αιχμής του καλοκαιριού.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι εάν η Ευρώπη δεν μπορέσει να αναπληρώσει πάνω από το ήμισυ των απωλειών από τη Μέση Ανατολή, τα αποθέματα jet fuel ενδέχεται να υποχωρήσουν σε κρίσιμα επίπεδα ήδη από τον Ιούνιο, οδηγώντας σε ελλείψεις στα αεροδρόμια και επιπλέον ακυρώσεις πτήσεων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι η χώρα διαθέτει «άφθονα» αποθέματα jet fuel και αποκλείει περιορισμούς στις εξαγωγές για την προστασία της εγχώριας αγοράς. Παρόλα αυτά, τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν σε επίπεδα ρεκόρ, μειώνοντας τη δυνατότητα αύξησης της παραγωγής.
Το αυξανόμενο κόστος των καυσίμων έχει αρχίσει να μετακυλύεται στους επιβάτες, με τις αεροπορικές εταιρείες να επιβάλλουν πρόσθετες χρεώσεις καυσίμων, καθώς και αυξήσεις σε τέλη αποσκευών και επιλογής θέσεων, προτρέποντας τους ταξιδιώτες να κλείσουν τα εισιτήριά τους άμεσα, καθώς οι τιμές ενδέχεται να συνεχίσουν να ανέρχονται.
Η αύξηση της τιμής των ναύλων είναι πιο αισθητή στην Ασία, όπου η Cathay Pacific ανακοίνωσε πρόσθετες χρεώσεις καυσίμων που αγγίζουν περίπου τα 350 δολάρια για υπερατλαντικές πτήσεις μετ’ επιστροφής. Στην Αμερική, σύμφωνα με την Kayak, το μέσο κόστος διεθνούς αεροπορικού εισιτηρίου αυξήθηκε κατά 16% σε σύγκριση με πέρυσι, φτάνοντας τα 1.101 δολάρια, ενώ οι εσωτερικές πτήσεις είδαν αύξηση 24%.
Επιπλέον, οι αεροπορικές εταιρείες περιορίζουν τα θερινά τους πλάνα. Σύμφωνα με τη Cirium, έχουν ήδη αφαιρεθεί περίπου 9,3 εκατομμύρια θέσεις από τα προγράμματα πτήσεων, εστιάζοντας στις λιγότερο κερδοφόρες διαδρομές. Για παράδειγμα, η Lufthansa έχει ανακοινώσει τη ματαίωση 20.000 πτήσεων μικρών αποστάσεων στην Ευρώπη φέτος το καλοκαίρι.
Ακόμη και αν αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα απαιτηθεί χρόνος μέχρι να επανέλθει η κανονικότητα στη ροή του πετρελαίου και των αεροπορικών καυσίμων. Μέχρι τότε, οι επιβάτες αναμένονται να συνεχίσουν να πληρώνουν υψηλότερες τιμές εισιτηρίων και να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο ακυρώσεων και καθυστερήσεων στις πτήσεις τους.
Διαβάστε ακόμη