Συστάσεις της Κομισιόν για περιορισμούς σε Airbnb και Golden Visa

Οι πρόσφατες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον τομέα της στέγασης φέρνουν σημαντικές εξελίξεις στην οικοδομή. Στα έγγραφα που παρουσίασε η Κομισιόν στις κυβερνήσεις, αναγνωρίζεται ότι η κρίση στέγασης έχει εξελιχθεί από ένα κοινωνικό ζήτημα σε σοβαρό δημοσιονομικό κίνδυνο. Κρίσιμο είναι ότι δεν ευθύνονται μόνο οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και το πρόγραμμα Golden Visa, αλλά και τα εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν ανενεργά στη χώρα. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη χαμηλή παραγωγικότητα του κατασκευαστικού τομέα και τις παραδοσιακά μικρές επιχειρήσεις που το απαρτίζουν.

Η Κομισιόν επισημαίνει την ανάγκη να γίνουν αλλαγές στις διαδικασίες για οικοδομικές άδειες και να επιτραπεί η είσοδος μεγαλύτερων εταιρειών από άλλες χώρες της Ε.Ε., με στόχο την γρήγορη οικοδόμηση και την αναθεώρηση των χωροταξικών κανόνων.

Περισσότερες κατοικίες, λιγότερη γραφειοκρατία

Αν και οι προτάσεις αυτές που συζητήθηκαν στο άτυπο Eurogroup της Λευκωσίας στις 22 Μαΐου δεν προσέφεραν άμεσες λύσεις, αναγνώρισαν τις προκλήσεις και τα κατάλληλα μέτρα που απαιτούνται για τη συνέχεια. Η κύρια θέση της Επιτροπής είναι ότι η κρίση προκύπτει από τη χαμηλή προσφορά στέγης και την υπερβολική ζήτηση, γι’ αυτό και επισημαίνεται η ανάγκη παρέμβασης σε διάφορους τομείς, όπως η δόμηση, οι άδειες και η κοινωνική κατοικία.

Στην Εαρινή Έκθεση, υπογραμμίζεται ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο κοινωνικό αλλά και οικονομικό, με την έλλειψη προσιτής στέγης να επηρεάζει τη διαθέσιμη εισοδηματική ροή και, κατ’ επέκταση, την οικονομική ανάπτυξη και τα κρατικά έσοδα. Επιπλέον, σχετίζεται άμεσα με το δημογραφικό και τη πρόσβαση στην εργασία.

Δυσκολίες στην Ελλάδα

Στο ελληνικό πλαίσιο, η κατάσταση είναι επιβαρυμένη:

■ Κοινωνικά: Η Eurostat έδειξε ότι η Ελλάδα είναι στην κορυφή της στεγαστικής επιβάρυνσης στην Ε.Ε., με εκατομμύρια νοικοκυριά να πλήττονται. Ένα στα δέκα νοικοκυριά έχει προβλήματα με ενοίκια ή δάνεια, καθώς η ιδιοκατοίκηση υποχώρησε κάτω από το 70% και οι νέοι εγκαταλείπουν το οικογενειακό τους περιβάλλον μετά τα 30.

■ Οικονομικά: Στην αναφορά για την Ελλάδα, η Επιτροπή εντόπισε 18% υπερτίμηση στην αγορά κατοικίας, με τις τιμές να αυξάνονται 7,8% το 2025, ακολουθώντας το 9,1% του 2024.

Η Αθήνα αναζητά νέους πόρους για να υλοποιήσει επικουρικές πρωτοβουλίες, όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», όμως οι προτάσεις της Κομισιόν τονίζουν πως αυτές οι κινήσεις δεν επαρκούν από μόνες τους.

Συγκρούσεις στη βραχυχρόνια μίσθωση

Η βραχυχρόνια μίσθωση παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Οι περιορισμοί που θεσπίστηκαν δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, με την Αθήνα να βλέπει αύξηση της ζήτησης εκτός κέντρου, σε περιοχές όπως η Δάφνη, ενώ η επερχόμενη χωροταξική αναθεώρηση προγραμματίζει νέους περιορισμούς.

Προβλέπεται νέα ρύθμιση που θα αποτρέπει την διάθεση νεόδμητων κατοικιών για βραχυχρόνια μίσθωση, κάτι που θα επηρεάσει την επενδυτική διαθέσιμότητα των ιδιοκτητών.

Πωλητήρια και Golden Visa

Μετά τη βραχυχρόνια μίσθωση, οι Golden Visa παραμένουν ένας σημαντικός απειλητικός παράγοντας στην αγορά κατοικίας, με αντιδράσεις να υφίστανται από διάφορους εμπλεκόμενους.

Ενδεχόμενη αυστηροποίηση του προγράμματος θα μπορούσε να μειώσει την επενδυτική ζήτηση και να αναδείξει ερωτήματα αν αυτή η αλλαγή λύνει το πρόβλημα. Ο Νταν Γιόργκενσεν, επίτροπος Στέγασης, τόνισε ότι η μετατροπή της στέγασης σε επενδυτικό προϊόν οδηγεί σε αύξηση των τιμών για τους υπόλοιπους.

Ανατροπές στις διαδικασίες των αδειών

Καθοριστικής σημασίας είναι η αναγκαία αλλαγή στις διαδικασίες που αφορούν τις άδειες και την παραγωγικότητα στον τομέα. Η Κομισιόν προτείνει να γίνει αναθεώρηση των κανόνων δόμησης με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης.

Αναφέρει επίσης την ανάγκη να καταργηθούν οι «υπερβολικά περιοριστικοί» όροι που αφορούν τους μηχανικούς και τους αρχιτέκτονες, ενώ προτείνει και διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών από μεγαλύτερες κατασκευαστικές εταιρείες.

Για τα παραπάνω, έχει καταγραφεί:

■ Ο τομέας των κατασκευών είναι ο μοναδικός στην Ε.Ε. με αρνητική αύξηση παραγωγικότητας από τη δεκαετία του 1990.

■ Στην Ε.Ε. υπάρχουν περίπου 3,5 εκατομμύρια πολύ μικρές επιχειρήσεις, κάθε μία με μέσο όρο μόλις 4 εργαζόμενους.

■ Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού έχουν τριπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.

Η Κομισιόν προτείνει νέα μοντέλα παρέμβασης στον τομέα της κοινωνικής στέγης, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ενίσχυση της ευρωπαϊκής θέσης στον τομέα των κατασκευών.

Με αυτό το σκεπτικό, η Επιτροπή αντικατοπτρίζει την επιτακτική ανάγκη για λιγότερα επιδόματα και περισσότερες στρατηγικές προσφοράς, ακριβώς τη στιγμή που κανείς δεν πρέπει να διατηρεί αυταπάτες ότι η αγορά μπορεί να αυτορυθμιστεί χωρίς αλλαγές στους κανόνες της.

Παράλληλα, οι περιορισμοί προκαλούν αντιδράσεις από ιδιοκτήτες και επαγγελματίες του τουρισμού, ενώ η άρση εμποδίων φέρνει επίσης προκλήσεις. Η επόμενη πρόκληση είναι ποιες πολιτικές παρεμβάσεις θα ενδιαφέρουν πολιτικά και κοινωνικά, και πώς θα καταφέρουν να προσφέρουν νέες κατοικίες χωρίς να δημιουργήσουν περαιτέρω αντιδράσεις.

Διαβάστε ακόμη

Αγγελική Δράκου & Κώστας Παπάζογλου (Grizo & Prasino): Τα ελληνικά βότανα από τη Θράκη

Ματιέ Πιγκάς: Ο εκδότης που θέλει να γίνει πρόεδρος της Γαλλίας

Πορτογαλία: Πώς μια χώρα 10 εκατομμυρίων κατοίκων έγινε ο φόβος των Big Tech

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα