ΙΟΒΕ: Ο αντίκτυπος της οικονομικής ανασφάλειας σε επενδύσεις και εργασία στην Ελλάδα

Η οικονομική αβεβαιότητα διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο όχι μόνο ως ένδειξη του επιχειρηματικού κλίματος, αλλά και ως κύριος παράγοντας που επηρεάζει αρνητικά τις επενδύσεις και εμποδίζει τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στην Ελλάδα. Αυτό αναδεικνύει νέα μελέτη του ΙΟΒΕ, η οποία αποκαλύπτει ότι η αβεβαιότητα υπήρξε καθοριστική για το επενδυτικό έλλειμμα και την απώλεια θέσεων εργασίας κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.

Η μελέτη «Ο ρόλος της οικονομικής αβεβαιότητας στο κενό επενδύσεων και απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας», που κυκλοφόρησε σήμερα και εκπονήθηκε από το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με την υποστήριξη της Τράπεζας της Ελλάδας, αναλύει τη σχέση μεταξύ της αβεβαιότητας και της οικονομικής απόδοσης. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η αύξηση της αβεβαιότητας έχει αρνητική επίδραση στις επενδύσεις και την απασχόληση, με τις συνέπειες να διαρκούν για περισσότερους από 12 μήνες. Υπολογίζεται ότι έως και το 40% της μείωσης της απασχόλησης κατά την περίοδο 2010-2013, καθώς και το 33% του επενδυτικού κενού σε σύγκριση με την ΕΕ από το 2009 έως το 2015, μπορεί να αποδοθούν σε αυτήν την αβεβαιότητα.

Η οικονομική αβεβαιότητα έχει ταυτιστεί με σημαντικούς περιορισμούς στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις δαπάνες των νοικοκυριών, οδηγώντας σε αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση, τα εισοδήματα, την οικονομική ευημερία και την κοινωνική συνοχή. Συνεπώς, η ανάλυση της έντασης της αβεβαιότητας είναι κρίσιμη για την υποστήριξη των φορέων της αγοράς και για την προσαρμογή των προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας τους.

Νέοι δείκτες αβεβαιότητας

Η μελέτη εισάγει τρεις πρωτοποριακούς δείκτες αβεβαιότητας που προέρχονται από την Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας. Ο πρώτος δείκτης (EXAFD) σχετίζεται με τη διασπορά των επιχειρηματικών προσδοκιών, με μεγαλύτερες ανισότητες να σημαίνουν υψηλότερη αβεβαιότητα. Ο δεύτερος δείκτης (EXPFE και MEXPFE) αναλύει τα εκ των υστέρων σφάλματα πρόβλεψης των επιχειρήσεων για τη μελλοντική τους πορεία, ενώ ο τρίτος δείκτης εστιάζει σε απαντήσεις από τις επιχειρήσεις σχετικά με τις δυσκολίες πρόβλεψης της ανάπτυξής τους.

Όπως απεικονίζεται στο Διάγραμμα 1, η ελληνική οικονομία έχει βιώσει πολλές φάσεις αυξημένης αβεβαιότητας, οι οποίες συνδέονται με σημαντικά οικονομικά, χρηματοπιστωτικά, πολιτικά και γεωπολιτικά γεγονότα. Επίσης, οι μικρές επιχειρήσεις παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα αβεβαιότητας σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες.

Αβεβαιότητα στο σύνολο της οικονομίας και ανά κλάδο

Στο σύνολο της οικονομίας, η αύξηση της αβεβαιότητας έχει αποδειχθεί πως έχει σημαντική αρνητική επίδραση στις επενδύσεις και την απασχόληση, διάρκειας άνω του ενός έτους. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι μια απροσδόκητη αύξηση της αβεβαιότητας μπορεί να προκαλέσει άμεση μείωση των επενδύσεων κατά περίπου 200 εκατ. € εντός των πρώτων τριμήνων και να διαρκέσει για δύο χρόνια. Από το 2009 έως το 2015, η αυξημένη αβεβαιότητα ευθύνεται για το 1/3 του ετήσιου επενδυτικού κενού σε σύγκριση με την ΕΕ27.

Η απασχόληση παρουσιάζει επίσης έντονα αρνητικά αποτελέσματα σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας, με το αντίκτυπο να φτάνει στην κορυφή τρία τρίμηνα μετά την αρχική διαταραχή. Υπολογίζεται ότι έως το 40% της μείωσης της απασχόλησης από το 2010 έως το 2013 μπορεί να αποδοθεί στην αβεβαιότητα. Κλάδοι όπως οι Υπηρεσίες και η Βιομηχανία πλήττονται περισσότερο από αυξήσεις στην αβεβαιότητα, όπως φάνηκε από την πτώση των επενδύσεων στη Βιομηχανία κατά 0.5 δισ. € εντός διετίας το 2009-2010.

Αβεβαιότητα στο επίπεδο της επιχείρησης

Η αβεβαιότητα οδηγεί σε ισχυρές και ανισότιμες επιδράσεις στις επιχειρηματικές αποφάσεις, που εξαρτώνται από τις προσδοκίες των επιχειρηματιών. Η αρνητική επίδραση είναι πιο έντονη σε απαισιόδοξες ή ουδέτερες προσδοκίες, ενώ είναι λιγότερο αισθητή σε αισιόδοξες. Αντίστοιχες διαφοροποιήσεις παρατηρούνται και στην απασχόληση, με τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να πλήττονται περισσότερο από τις μεγάλες, οι οποίες επιδεικνύουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διαταραχές.

Μαθήματα για το μέλλον

Η χρήση νέων δεικτών μέτρησης της αβεβαιότητας βοηθά στην αξιολόγηση των αρνητικών επιπτώσεων στην ελληνική οικονομία, αναφορικά με επενδύσεις και απασχόληση. Η συστηματική παρακολούθηση της αβεβαιότητας επιτρέπει την πρώιμη αναγνώριση προκλήσεων, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για τη διαμόρφωση πολιτικών που θα μετριάσουν τις αρνητικές της επιπτώσεις σε μελλοντικές περιόδους.

Διαβάστε  ακόμη

Πρόωρη συνταξιοδότηση: Τα «παράθυρα» εξόδου πριν από τα 67 και ποιοι ασφαλισμένοι ευνοούνται

Τρια supertanker με 6 εκατ. βαρέλια πετρελαίου διέσχισαν «στα τυφλά» τα Στενά του Ορμούζ

Volkswagen: Η Κίνα «ψαλιδίζει» τις προοπτικές του ομίλου – Πίεση από BYD και Geely

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα