Αστάνα: Ιστορικός καύσωνας «χτυπά» το Καζακστάν, θερμοκρασίες έως 39,5 βαθμούς

Η Αστάνα, που θεωρείται μια από τις πιο ψυχρές πρωτεύουσες στον κόσμο, βιώνει απροσδόκητα υψηλές θερμοκρασίες, με δύο συνεχόμενα κύματα καύσωνα να καταρρίπτουν ρεκόρ εντός λίγων εβδομάδων. Στις 14 Ιουλίου, ο υδράργυρος στην πρωτεύουσα του Καζακστάν εκτοξεύθηκε στους 39,5 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 35,3 βαθμών που είχε καταγραφεί πριν από 34 χρόνια. Αξιοσημείωτο είναι ότι λίγες εβδομάδες νωρίτερα, στις 23 Ιουνίου, η πόλη είχε ήδη ανακοινώσει νέο ιστορικό υψηλό θερμοκρασίας με 36,8 βαθμούς.

Οι τοπικές αρχές συνεχίζουν να εκδίδουν προειδοποιήσεις μέσω του συστήματος έκτακτης ανάγκης 112, καθώς η θερμοκρασία παραμένει κοντά στους 36 βαθμούς. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των μετεωρολόγων, η καύσωνας δεν φαντάζει προσωρινός και αναμένονται υψηλές θερμοκρασίες μέχρι το τέλος του Ιουλίου. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην Αστάνα. Σε πολλές περιοχές του Καζακστάν, οι θερμοκρασίες έχουν ξεπεράσει τους 40 βαθμούς, φθάνοντας μέχρι και τους 48 βαθμούς στα νότια και νοτιοανατολικά της χώρας.

Αυξανόμενοι κίνδυνοι για την υγεία

Ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ακραίες θερμοκρασίες αποτελούν δείγμα μιας ευρύτερης κλιματικής αλλαγής που ενδέχεται να επιδεινώσει τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, την επάρκεια νερού και την αγροτική παραγωγή. Σύμφωνα με την UNICEF, σχεδόν το 75% της επικράτειας του Καζακστάν είναι εκτεθειμένο σε κλιματικούς κινδύνους που επηρεάζουν άμεσα την υγεία των πολιτών. Παράλληλα, έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας επισημαίνει ότι χωρίς άμεσες ενέργειες προσαρμογής, οι θάνατοι που σχετίζονται με τη θερμότητα στις ευρωπαϊκές και κεντροασιατικές πόλεις μπορεί να τριπλασιαστούν μέχρι το 2050.

Εν τω μεταξύ, το Καζακστάν δεν διαθέτει ακόμα ένα συγκεκριμένο εθνικό δείκτη για τους θανάτους που προκύπτουν από την υπερθερμία. Το υπουργείο Υγείας αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχει πλήρες εθνικό σχέδιο δράσης για την υγειονομική προστασία από τις ακραίες θερμοκρασίες, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

«Θα γίνει χειρότερα»

Ο Χανς Κλούγκε, περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, προειδοποιεί ότι η περιοχή της Κεντρικής Ασίας αναμένεται να δει μία σημαντική αύξηση στους θανάτους λόγω καύσωνα.

«Οι προβλέψεις δείχνουν ότι το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν θα έχουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στη θνησιμότητα από καύσωνες στην Κεντρική Ασία στο άμεσο μέλλον. Δυστυχώς, θα γίνει χειρότερα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος καλεί τις κυβερνήσεις να προγραμματίσουν δράσεις κατά του καύσωνα πριν από την επόμενη καλοκαιρινή περίοδο και όχι να περιμένουν να επέλθει κάποια κρίση. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, χώρες που έχουν εγκαινιάσει ανάλογα σχέδια στρατηγικών αντιμετώπισης έχουν καταφέρει να μειώσουν τους επιπλέον θανάτους κατά περίπου 25%.

Η κλιματική αλλαγή αλλάζει το τοπίο

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η τρέχουσα υπερθέρμανση είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων κλιματικών αλλαγών, όχι απλά μια μεμονωμένη έκφανση και το Καζακστάν θερμαίνεται πιο γρήγορα από τον μέσο όρο παγκοσμίως. Το 2025 κατεγράφη ως η θερμότερη χρονιά στην ιστορία της χώρας, με μέση θερμοκρασία σχεδόν 3 βαθμούς Κελσίου πάνω από το φυσιολογικό.

Η αύξηση των ημερών με θερμοκρασίες πάνω από 30 και 35 βαθμούς εντείνει τον κίνδυνο ξηρασίας, ιδιαίτερα στις νότιες και δυτικές περιοχές, ενώ η υψηλή θερμοκρασία δημιουργεί και απειλές για δασικές πυρκαγιές.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στο καλοκαίρι, καθώς η ταχύτερη τήξη του χιονιού προκαλεί πρώιμες ανοιξιάτικες πλημμύρες, κάνοντάς τις αποθήκες νερού αναποτελεσματικές για τη μετέπειτα αρδευτική περίοδο. Οι ηπιότεροι χειμώνες περιορίζουν επίσης την υγρασία που εισχωρεί βαθύτερα στο έδαφος, επηρεάζοντας τις αγροτικές καλλιέργειες.

Απειλή για νερό και γεωργία

Η Κεντρική Ασία θερμαίνεται γρηγορότερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, καθώς η γεωγραφική της θέση επιτρέπει στη ξηρά να προθερμαίνεται πιο γρήγορα λόγω της απόστασης από τις θάλασσες.

Σύμφωνα με ειδικούς του UNDP στο Καζακστάν, οι παγετώνες της χώρας έχουν ήδη χάσει από το 1950 μεταξύ 14% και 30% της μάζας τους. Αν και η γρήγορη τήξη αυξάνει προσωρινά τη ροή των ποταμών, στη μακροχρόνια πορεία αναμένονται σοβαρές ελλείψεις νερού.

Αυτές οι εξελίξεις απειλούν την ενεργειακή και διατροφική ασφάλεια στην περιοχή. Για το Καζακστάν, έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς σιτηρών στον παγκόσμιο χώρο, οι παρατεταμένες περίοδοι καύσωνων και ξηρασίας αποτελούν μια αυξανόμενη απειλή για τις καλλιέργειες, τα βοσκοτόπια και τα αποθέματα νερού.

Διαβάστε ακόμη