Ασφάλιστρα υγείας: Ο ρόλος του νέου δείκτη της ΕΛΣΤΑΤ στην αναγνώριση του πραγματικού κόστους ιδιωτικής περίθαλψης

Στη δημοσιότητα δόθηκε ο πρώτος δείκτης της ΕΛΣΤΑΤ, ο οποίος αποκαλύπτει ότι η τροποποίηση στη μέθοδο υπολογισμού των αναπροσαρμογών δεν είναι ικανή να περιορίσει τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας. Τα νέα δεδομένα επαναφέρουν την προσοχή στο πραγματικό κόστος της ιδιωτικής υγείας, στοιχείο που έχει τονιστεί από τον ασφαλιστικό κλάδο εδώ και αρκετούς μήνες.

Ο Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ), που ανακοινώθηκε από την ΕΛΣΤΑΤ, ανήλθε στο 7,23% για τα μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας, καλύπτοντας έτσι τις ετήσιες αναπροσαρμογές των ασφαλίστρων.

Παρόλο που ο νέος δείκτης δεν μπορεί να συγκριθεί άμεσα με τις ήδη εφαρμοσμένες αυξήσεις των ασφαλιστικών εταιρειών λόγω της διαφορετικής μεθοδολογίας και βάσης δεδομένων, εντούτοις κινείται κοντά στη μέση αναπροσαρμογή 7,49% που άφησε πρόσφατα η Αρχή Προστασίας Καταναλωτή, καθώς και στη σταθμισμένη μέση αύξηση 8,20%. Η σύγκριση δεν σημαίνει πως ο νέος δείκτης δικαιώνει τις αυξήσεις στην αγορά, δείχνει όμως ότι η απλή αντικατάσταση του παλαιού δείκτη δεν φέρνει δραματικές αλλαγές στην εικόνα των αναπροσαρμογών, εστιάζοντας έτσι στους παράγοντες που επηρεάζουν το πραγματικό κόστος της ιδιωτικής υγείας.

Η κυβέρνηση προχώρησε στην αντικατάσταση του δείκτη του ΙΟΒΕ ως βασική παρέμβαση, ύστερα από δυναμικές αντιδράσεις εξαιτίας των μεγάλων αυξήσεων στα μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας. Σύμφωνα με τον νόμο 5170/2025, η ΕΛΣΤΑΤ αναλαμβάνει την παραγωγή ενός νέου Ετήσιου Δείκτη Αναπροσαρμογής, στηριχθείς αποκλειστικά σε πραγματικά δεδομένα του ασφαλιστικού τομέα.

Ενδείξεις του νέου δείκτη

Για το 2024, ο Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής καταγράφηκε στο 7,23% για τα μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας και στο 5,36% για τα ετησίως ανανεούμενα συμβόλαια. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο αντίστοιχος δείκτης για το σύνολο της αγοράς ανήλθε στο 6,24%, γεγονός που αποκαλύπτει τις αυξημένες πιέσεις στην επιλεγμένη κατηγορία συμβολαίων.

Μια σημαντική καινοτομία είναι η παράλληλη δημοσίευση ενός δεύτερου δείκτη από την ΕΛΣΤΑΤ, που αφαιρεί την επίδραση της ηλικιακής γήρανσης των ασφαλισμένων. Στον τομέα των μακροχρόνιων ασφαλιστηρίων, αυτός ο δείκτης διαμορφώνεται στο 1,76%, ενώ για το σύνολο της αγοράς στο 1,25%.

Η σύγκριση των δύο δεικτών αποκαλύπτει ότι η διαφορά για τα μακροχρόνια ασφαλιστήρια φτάνει τις 5,47 ποσοστιαίες μονάδες, υποδεικνύοντας τον σημαντικό ρόλο που παίζει η γήρανση του ασφαλισμένου πληθυσμού στις ετήσιες αναπροσαρμογές.

Η μεθοδολογία της ΕΛΣΤΑΤ αποσαφηνίζει ότι ο δείκτης χωρίς την επίδραση της ηλικίας απομονώνει τον δημογραφικό παράγοντα και καταγράφει μόνο τις μεταβολές που σχετίζονται με τις τιμές των υπηρεσιών υγείας ή με την συχνότητα χρήσης των νοσηλειών.

Πρώτη σύγκριση με την αγορά

Ηβασιμότητα των στοιχείων ενισχύεται από πρόσφατη έρευνα της Αρχής Προστασίας Καταναλωτή, που καταγράφει τις αναπροσαρμογές των ασφαλιστικών εταιρειών στα μακροχρόνια ασφαλιστήρια. Η έρευνα αυτή, που κάλυψε 231.797 ασφαλισμένους από 11 ασφαλιστικές εταιρείες, έδειξε ότι η μέση αναπροσαρμογή διαμορφώθηκε στο 7,49%. Η μέση αύξηση, όταν γίνεται βάσει της αξίας των ασφαλίστρων, φτάνει το 8,20%, προκαλώντας μεγαλύτερη πίεση στα ακριβότερα ασφαλιστήρια.

Περισσότεροι από τους μισούς ασφαλισμένους (56,13%) ανέφεραν αναπροσαρμογές άνω του 8%, ενώ σχεδόν το 15,93% αντιμετώπισε αυξήσεις που ξεπέρασαν το 9%. Παράλληλα, οι δύο μετρήσεις, αν και βασίζονται σε διαφορετική μεθοδολογία, δείχνουν ότι η συζήτηση γύρω από τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας έχει πλέον εστιαστεί στο πραγματικό κόστος της ιδιωτικής περίθαλψης.

Αναλύσεις του κόστους νοσηλείας

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ επισημαίνουν ότι η πίεση για τις αναπροσαρμογές δεν απορρέει από την αύξηση των νοσηλειών, αλλά κυρίως από την αύξηση του κόστους κάθε νοσηλείας. Στη διάρκεια του 2024, η συχνότητα ζημιών στα μακροχρόνια ασφαλιστήρια παρέμεινε σταθερή, στο 19,25%, ωστόσο το μέσο κόστος ανά ζημιά αυξήθηκε κατά 8,2%, αγγίζοντας τα 4.938 ευρώ.

Η εικόνα εξειδικεύεται στις λεπτομέρειες του χαρτοφυλακίου, καθώς οι ασφαλισμένοι σε μακροχρόνια συμβόλαια μειώθηκαν από 256.122 το 2023 σε 240.840 το 2024. Τα περιστατικά νοσηλείας επίσης μειώθηκαν, ωστόσο οι συνολικές αποζημιώσεις παρέμειναν αυξανόμενες, φτάνοντας τα 229 εκατ. ευρώ.

Δηλαδή, παρά τη μείωση του αριθμού των ασφαλισμένων και των περιστατικών, το υψηλότερο κόστος ανά νοσηλεία επηρεάζει την οικονομία της αγοράς, και όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, η αύξηση των αναπροσαρμογών προέρχεται από το συνεχώς αυξανόμενο κόστος νοσηλείων.

Η μείωση των ασφαλισμένων αποδίδεται από παράγοντες του ασφαλιστικού τομέα στις μεγάλες αναπροσαρμογές των προηγούμενων ετών, που οδήγησαν πολλούς κατόχους παλαιών συμβολαίων να σταματήσουν την ασφαλιστική τους κάλυψη. Αν και η ΕΛΣΤΑΤ δεν εξετάζει τα αίτια αυτής της μείωσης, αποτυπώνει μια αυξανόμενη επιβάρυνση για τις ασφαλιστικές εταιρείες.

Η ιστορική πορεία του δείκτη δείχνει ότι, μετά την εκτίναξη του 2022, όταν ο συνολικός ΕΔΑ έφτασε το 13,47%, η αύξηση αποκλιμακώθηκε στο 6,21% το 2023, παραμένοντας στο 6,24% το 2024.

Διαδικασία υπολογισμού του νέου δείκτη

Η ΕΛΣΤΑΤ επισημαίνει ότι ο Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής δεν αναγνωρίζεται ως δείκτης πληθωρισμού της υγείας, αλλά ως δείκτης του καθαρού κόστους αποζημιώσεων στον ασφαλιστικό τομέα.

Στην εκτίμηση του δείκτη χρησιμοποιούνται πραγματικά στοιχεία από ασφαλιστικές εταιρείες, όπως οι καταβεβλημένες αποζημιώσεις και η συχνότητα περιστατικών. Η στατιστική βάση του δείκτη είναι εκτενής, συμπεριλαμβάνοντας 12 ασφαλιστικές επιχειρήσεις και πάνω από 100.000 περιστατικά νοσηλείας.

Επιπλέον, η ΕΛΣΤΑΤ παρέχει ένα δεύτερο δείκτη, που απομονώνει τον δημογραφικό παράγοντα, καταγράφοντας μόνο τις μεταβολές που απορρέουν από τις τιμές υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.

Συνεχιζόμενοι έλεγχοι

Η δημοσίευση του νέου δείκτη δεν επιφέρει την ολοκλήρωση του ζητήματος των αναπροσαρμογών. Η Αρχή Προστασίας Καταναλωτή συνεχίζει την έρευνα στα δεδομένα της αγοράς και έχει ζητήσει διευκρινίσεις για περιπτώσεις μεγάλων αυξήσεων. Η πλήρης τεχνική έκθεση έχει διαβιβαστεί στην Τράπεζα της Ελλάδος, υπεύθυνη για την εποπτεία των ασφαλιστικών εταιρειών.

Η Αρχή έχει αποφασίσει να μη δημοσιοποιήσει λεπτομερείς πληροφορίες ανά εταιρεία, προκειμένου να διατηρηθεί η εύρυθμη λειτουργία του ανταγωνισμού, δημοσιεύοντας όμως συγκεντρωτικά αποτελέσματα και προωθώντας την καθιέρωση ενιαίου τρόπου ενημέρωσης για τους ασφαλισμένους σχετικά με τις ετήσιες αναπροσαρμογές.

Διαβάστε επίσης:

Φορολογική ενημερότητα: Οι νέοι κανόνες για οφειλέτες της Εφορίας – Τι αλλάζει στις μεταβιβάσεις ακινήτων

Ο καύσωνας δημιουργεί μια νέα αγορά δισεκατομμυρίων στην Ευρώπη – Γιατί η Ελλάδα έχει πλεονέκτημα που λίγοι διαθέτουν (διαγράμματα)

Ιστορικές επιδόσεις για το Πλαίσιο: Μία ανάσα από τα 500 εκατ. ευρώ με άλμα στην κερδοφορία

Για περισσότερες ειδήσεις της επικαιρότητας, μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα.