
Δρόμοι, αντιπλημμυρικά έργα, υποδομές για την υγεία και την εκπαίδευση, καθώς και ψηφιακές και ενεργειακές υπηρεσίες, είναι οι κύριοι άξονες του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030. Το σχέδιο αναλύει τους τομείς στους οποίους θα κατανέμονται οι εθνικοί πόροι, ποια έργα θα έχουν προτεραιότητα και πού θα επικεντρωθούν οι δημόσιες επενδύσεις μέχρι το 2030.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 παρουσιάστηκε χθες από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τον αναπληρωτή υπουργό Νίκο Παπαθανάση, σε εκδήλωση παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Το πρόγραμμα κινητοποιεί συνολικά 23 δισ. ευρώ για την πενταετία 2026-2030, μέσω της σύνθεσης εθνικών πόρων και κονδυλίων από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ), περιλαμβάνοντας και υποχρεώσεις από προηγούμενες περιόδους. Το ΕΠΑ αποτελεί το κύριο εργαλείο χρηματοδότησης έργων αποκλειστικά με εθνικούς πόρους, συμπληρώνοντας έτσι το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, χρηματοδοτώντας έργα που δε μπορούν να ενταχθούν σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η εξειδίκευση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, που παρουσιάστηκε στην Επιτροπή Παρακολούθησης, αποτυπώνει την κατεύθυνση των εθνικών πόρων, τις προτεραιότητες στα έργα και τους τομείς που θα συγκεντρώσουν τον κύριο όγκο των δημόσιων επενδύσεων μέχρι το 2030.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης ανέρχεται σε 13,55 δισ. ευρώ, με δυνατότητα αύξησης στα 17,1 δισ. ευρώ μέσω υπερδέσμευσης. Οι πόροι αυτοί διανέμονται σε Τομεακά και Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης, καθώς και σε ειδικές δράσεις εθνικής σημασίας. Στην νέα προγραμματική περίοδο ενσωματώνεται για πρώτη φορά ένα ενιαίο σύστημα δεικτών και κοινή μέθοδος αξιολόγησης, εστιάζοντας στην αναγνώριση συγκεκριμένων και μετρήσιμων αποτελεσμάτων.
Η πλειονότητα των πόρων του ΕΠΑ κατευθύνεται στα Τομεακά Προγράμματα Ανάπτυξης, με πάνω από 9,3 δισ. ευρώ. Έξαιρος είναι ο σχεδιασμός γύρω από επτά βασικούς αναπτυξιακούς στόχους, που καλύπτουν όλες τις δημόσιες πολιτικές. Αυτοί περιλαμβάνουν την κοινωνική συνοχή, ανάπτυξη υποδομών και μεταφορών, πολιτική προστασία, στήριξη επιχειρηματικότητας, ψηφιακό μετασχηματισμό, πράσινη ανάπτυξη, ενώ απαιτείται και τεχνική υποστήριξη του προγράμματος.
Στην κορυφή της χρηματοδότησης βρίσκονται οι υποδομές και οι μεταφορές, με προϋπολογισμό άνω των 3 δισ. ευρώ. Αυτή η αρχή περιλαμβάνει έργα για νέους οδικούς άξονες, επέμβαση στο σιδηροδρομικό δίκτυο, και ανάπτυξη λιμενικών και αεροπορικών υποδομών. Για οδικές υποδομές, το ποσό ξεπερνά το 1,3 δισ. ευρώ.
Δεύτερη σημαντική κατηγορία είναι η κοινωνική συνοχή, με παρεμβάσεις άνω των 2,6 δισ. ευρώ. Αυτά περιλαμβάνουν επενδύσεις σε υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση, κοινωνική κατοικία και δημόσια υγεία, εστιάζοντας σε νησιωτικές και αγροτικές περιοχές. Ξεχωρίζουν τα 658 εκατ. ευρώ για την εκπαίδευση και τα 200 εκατ. ευρώ για την υγεία.
Η πολιτική προστασία και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής απορροφούν περίπου 1,44 δισ. ευρώ, σε έργα που περιλαμβάνουν αντιπλημμυρικά μέτρα και αποκατάσταση υποδομών.
Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας είναι επίσης κεντρική. Στο πλαίσιο της καινοτομίας και εξωστρέφειας διατίθενται περίπου 1,76 δισ. ευρώ για δράσεις έρευνας, επιχειρηματικότητας και τουρισμού.
Στον τομέα του ψηφιακού μετασχηματισμού, το πρόγραμμα προβλέπει περίπου 748 εκατ. ευρώ για ψηφιοποίηση, κυβερνοασφάλεια και πλατφόρμες διαχείρισης δεδομένων.
Το πρόγραμμα δίνει σημαντική προτεραιότητα επίσης στην πράσινη μετάβαση, με προϋπολογισμό άνω του 1,63 δισ. ευρώ. Αυτό περιλαμβάνει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διαχείριση απορριμμάτων και υδάτων.
Η διαδικασία εξειδίκευσης του ΕΠΑ βρίσκεται σε στάδιο διαβούλευσης και θα διαμορφώσει την τελική κατανομή των πόρων.
Αντίθετα με προηγούμενες περιόδους, το νέο ΕΠΑ εισάγει ένα ενιαίο σύστημα παρακολούθησης, με αξιολόγηση μέσω 141 δεικτών, που θα διευκολύνει την αποτίμηση της προόδου των έργων. Η κυβέρνηση στοχεύει να συνδυάσει τις δημόσιες επενδύσεις με συγκεκριμένα αποτελέσματα, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα και τη συνεχή αξιολόγηση.

Διαβάστε ακόμη
Nike: Περιορίζει δραστικά το ηλεκτρονικό δίκτυο πωλήσεων για να ανακτήσει τον έλεγχο της αγοράς
ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Το διεθνές χαρτοφυλάκιο που χτίζει ο όμιλος από τη Ρουμανία έως τις ΗΠΑ
Τουρισμός: Πιο last minute από ποτέ το 2026 – Θετικές οι ενδείξεις για ισχυρό δεύτερο μισό της σεζόν
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα