Στεγαστική Πολιτική: Τέσσερις στρατηγικές για την επανένταξη κλειστών κατοικιών στην αγορά

Η ελληνική κυβέρνηση προχωρά σε ένα φιλόδοξο σχέδιο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, που περιλαμβάνει μόνιμα φθηνά στεγαστικά δάνεια, νέα Golden Visa και φορολογικά κίνητρα για την οικοδομή. Στόχος είναι να ανακοπεί η πτώση της ιδιοκατοίκησης και να αυξηθεί η προσφορά διαθέσιμων ακινήτων, με μόνιμες πολιτικές που θα εφαρμοστούν σταδιακά τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Αυτή η νέα φιλοσοφία της στεγαστικής πολιτικής επισημαίνει ότι δεν μπορεί να περιορίζεται σε βραχυπρόθεσμα προγράμματα. Επιχειρείται η δημιουργία ενός διαρκούς πλαισίου που θα κινητοποιεί τράπεζες, κατασκευαστές και επενδυτές με στόχο την αύξηση της κατοικίας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην αγορά. Η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική επιδιώκει παρεμβάσεις μέχρι το 2035.

Ο αριθμός των ανθρώπων που κατέχουν ιδιοκτησία μειώθηκε από το 77,2% στο 69,4% τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, ενώ οι τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια συνεχίζουν να αυξάνονται πολύ πιο γρήγορα από τα εισοδήματα. Η οικοδομική δραστηριότητα παραμένει ανεπαρκής, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται το πρόγραμμα «Σπίτι μου», το οποίο θα αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα, με στόχο την παροχή σταθερής πρόσβασης σε στεγαστική πίστη χωρίς να περιμένουν οι ενδιαφερόμενοι νέες προκηρύξεις. Η χρηματοδότηση θα διαφοροποιηθεί, με στήριξη των τραπεζών να προέρχεται από φορολογικά κίνητρα αντί για άμεσες επιδοτήσεις.

Η αναθεωρημένη Golden Visa στοχεύει στη στήριξη της μακροχρόνιας μίσθωσης, επιτρέποντας στους επενδυτές να αγοράζουν πακέτα κατοικιών. Αυτό σημαίνει ότι η έμφαση θα μετατοπιστεί από τις αγοραπωλησίες στις αναγκαίες ενοικιάσεις, βοηθώντας στην αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων ακινήτων.

Επιπλέον, θα εισαχθούν φορολογικά κίνητρα για την οικοδομή, όπως μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ για κοινωνικές κατοικίες και πρόσθετες διευκολύνσεις για επενδυτές. Παράλληλα, θα υπάρξει αξιοποίηση δημόσιας γης, κυρίως σε νησιά, για την κατασκευή κατοικιών που θα διατίθενται σε εργαζόμενους των δημοσίων υπηρεσιών.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, στην Ελλάδα υπάρχουν γύρω από 6,6 εκατομμύρια κατοικίες, εκ των οποίων σχεδόν 2,2 εκατομμύρια είναι κενές. Από αυτές, περίπου 800.000 θεωρούνται πραγματικά κλειστές και μπορούν να επιστρέψουν στην αγορά αν υπάρχουν οικονομικά κίνητρα για ανακαίνιση και αξιοποίησή τους. Στο πλαίσιο αυτό, θα εξεταστούν πρόσθετα κίνητρα για την ενεργειακή αναβάθμιση και ανακαίνιση αυτών των ακινήτων, περιορίζοντας την ανάγκη για νέες κατασκευές όπου είναι δυνατόν.