Νέες προοπτικές για την αξιοποίηση δημοσίων ακινήτων μέσω κοινωνικής αντιπαροχής

Μετά από παρατεταμένες καθυστερήσεις και συζητήσεις, το σχέδιο για την κοινωνική αντιπαροχή προχωράει στην εφαρμογή του, ελπίζοντας να γίνει ένα βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση επιδιώκει την ενεργοποίηση ενός καινοτόμου μοντέλου αξιοποίησης δημόσιας γης, όπου το κράτος θα συνεργάζεται με ιδιώτες κατασκευαστές για την ανάπτυξη προσιτής στέγης, προσφέροντας ανταλλάγματα με εμπορικά δικαιώματα και συμμετοχή στην εκμετάλλευση των ακινήτων.

Η υπουργική απόφαση που έχει υπογραφεί καθορίζει λεπτομερώς το πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των αναδόχων, περιγράφοντας τους όρους, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων πλευρών στις συμβάσεις κοινωνικής αντιπαροχής.

Το νέο πλαίσιο κοινωνικής κατοικίας

Ο παρών σχεδιασμός περιλαμβάνει την ανέγερση ή ανακαίνιση κατοικιών σε δημόσια οικόπεδα και κρατικά ακίνητα, με σκοπό τη δημιουργία ενός νέου αποθέματος κοινωνικής κατοικίας για νέους, οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά.

Στο πλαίσιο αυτό, οι κατασκευαστές θα αναλαμβάνουν πλήρως την ανέγερση ή ανακαίνιση πολυκατοικιών σε δημόσια ακίνητα, επενδύοντας δικά τους κεφάλαια. Σε αντάλλαγμα, θα αποκτούν μερίδιο ιδιοκτησίας ή δικαιώματα εμπορικής εκμετάλλευσης στις κατοικίες που κατασκευάζονται.

Το Δημόσιο θα κρατάει ένα σημαντικό ποσοστό των διαμερισμάτων για να διατεθούν ως κοινωνικές κατοικίες με χαμηλό ενοίκιο, βάση κριτηρίων που θα καθορίζουν ποιοι έχουν δικαίωμα πρόσβασης.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, περίπου το 30% από κάθε νέο συγκρότημα θα κατευθύνεται σε προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, ενώ το υπόλοιπο θα αξιοποιείται εμπορικά από τους αναδόχους μέσω πωλήσεων ή άλλων μορφών εκμετάλλευσης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ποσοστό που θα παραχωρείται στο Δημόσιο μπορεί να αυξηθεί, ανάλογα με την αξία του οικοπέδου και τη θέση του ακινήτου.

Έργα και Στρατηγικοί Στόχοι

Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η κοινωνική αντιπαροχή μπορεί να αποτελέσει τον κύριο κορμό παραγωγής προσιτής κατοικίας για τα επόμενα χρόνια.

Ήδη, έχουν επιλεγεί οι πρώτες οκτώ τοποθεσίες που θα αξιοποιηθούν βάσει του νέου μοντέλου, με τα περισσότερα ακίνητα να ανήκουν στη ΔΥΠΑ και να βρίσκονται σε περιοχές όπως η Παιανία, η Λάρισα, ο Πύργος και η Καλαμάτα.

Αναμένεται ότι από αυτά τα έργα θα κατασκευαστούν περίπου 400 νέες κατοικίες, με περίπου 130 διαμερίσματα να διατίθενται με κοινωνικά κριτήρια και μειωμένο μίσθωμα για νέους και οικογένειες που αναζητούν προσιτές κατοικίες.

Οι υπόλοιπες κατοικίες θα λειτουργήσουν ως αντάλλαγμα για τους ιδιώτες αναδόχους.

Οι πρώτοι διαγωνισμοί αναμένονται το 2026, με τη διάθεση των πρώτων διαμερισμάτων της κοινωνικής αντιπαροχής να προβλέπεται για τις αρχές του 2029.

Στον κυβερνητικό προγραμματισμό περιλαμβάνεται η οικοδόμηση περίπου 2.500 κατοικιών, με ετήσια αύξηση των έργων.

Δύο κατηγορίες συμβάσεων

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει δύο τύπους συμβάσεων.

Η πρώτη αφορά τη «σύμβαση κατασκευής», όπου ο ιδιώτης αναλαμβάνει την ανέγερση ή ανακαίνιση των ακινήτων.

Η δεύτερη κατηγορία είναι η «σύμβαση κατασκευής και διαχείρισης», που επιτρέπει στον ανάδοχο να διαχειρίζεται μακροχρόνια τις κοινωνικές κατοικίες για λογαριασμό του Δημοσίου, πιθανώς και για διάστημα έως 50 ετών.

Ο ανάδοχος είναι υπεύθυνος για όλες τις σχετικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των μελετών και των αδειοδοτήσεων, καθώς και της κατασκευής.

Επιπλέον, αναλαμβάνει πλήρη αστική και ποινική ευθύνη για την κατασκευή και την εκμετάλλευση των κτηρίων.

Προδιαγραφές και Ελέγχοι

Οι συμβάσεις απαιτούν όλα τα νέα κτίρια να πληρούν σχεδόν μηδενικές ενεργειακές προδιαγραφές, με την ποιότητα υλικών και κατασκευής να είναι ομοιόμορφη για τις κοινωνικές και εμπορικές κατοικίες.

Μ’ αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να αποφευχθεί η δημιουργία διαφορών ποιότητας μέσα στα ίδια συγκροτήματα.

Το πλαίσιο περιλαμβάνει και αυστηρό σύστημα ελέγχου. Η πρόοδος των έργων θα παρακολουθείται από τη αρμόδια αρχή — είτε υπουργείο είτε δήμος — με τη δυνατότητα συμμετοχής πιστοποιημένου ιδιωτικού φορέα ή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας στην επίβλεψη.

Οι ιδιώτες διαχειριστές των κοινωνικών κατοικιών θα έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν μισθώσεις με τους δικαιούχους, να διαχειρίζονται τα ενοίκια και τα κοινόχρηστα, καθώς και να εκπροσωπούν το Δημόσιο σε θέματα καθημερινής λειτουργίας και διαχείρισης των συγκροτημάτων.

Διαβάστε ακόμη

Εντείνονται οι προσπάθειες να κλείσει η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Στην Ουάσιγκτον ο ΥΠΕΞ του Πακιστάν – Συνάντηση με Ρούμπιο

Ποιες είναι οι 16 εταιρείες που ελέγχουν το 25% του ελληνόκτητου στόλου

Σόλομον (Goldman Sachs): Οι φόβοι για «Αποκάλυψη» στην αγορά εργασίας λόγω AI είναι υπερβολικοί

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα