Νέα πρωτοβουλία «Ανακαίνιση Κατοικίας»: Χρηματοδότηση 70%-95% έως €300/τμ για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες

Το πιλοτικό πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» μπαίνει στην τελική του φάση, καθώς ολοκληρώθηκε η ανακοίνωση των βασικών προϋποθέσεων επιλεξιμότητας από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση. Μετά από χρόνια, οι ιδιοκτήτες θα μπορέσουν να πάρουν επιδότηση όχι μόνο για ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά και για συνολική επισκευή και ανακαίνιση των σπιτιών τους. Σκοπός είναι η επαναφορά κλειστών ακινήτων στην αγορά, προκειμένου να συμβάλλουν στη λύση του στεγαστικού ζητήματος.

Η κρατική ενίσχυση φτάνει έως τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία, αλλά υπόκειται σε αυστηρούς όρους και κριτήρια, όπως εισοδηματικά και τεχνικά, καθώς και στη δέσμευση χρήσης για πέντε χρόνια. Καινοτομία του προγράμματος είναι ότι η επιδότηση σχετίζεται με την ενοικίαση του ακινήτου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, καθώς και με το ύψος του ενοικίου που θα ζητηθεί τα πρώτα χρόνια.

Η συνολική επιδότηση ανέρχεται σε 200,8 εκατομμύρια ευρώ, με 91 εκατομμύρια να κατευθύνονται στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, 33,3 εκατομμύρια στην Αττική, 20 εκατομμύρια στην Κεντρική Μακεδονία, 9 εκατομμύρια στην Κρήτη και διάφορα μικρότερα ποσά (3-6 εκατομμύρια) για άλλες περιφέρειες της χώρας.

Δικαιούχοι και επιδοτήσεις

Το πρόγραμμα χρηματοδοτεί ανακαινίσεις και ήπιες ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών, αξιοποιώντας πόρους του ΕΣΠΑ 2021-2027. Οι επιδοτήσεις αφορούν και «κλειστές» κατοικίες που θα επανέλθουν στην αγορά, καθώς και υφιστάμενες κατοικίες που χρήζουν αναβάθμισης.

Η επιχορήγηση καλύπτει τις εργασίες και τα υλικά, με το ποσοστό επιδότησης να μπορεί να φτάσει το 80% για τις πιο ευάλωτες οικονομικά ομάδες και το 70% για μεσαία εισοδήματα. Παράλληλα, προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση 5% για συγκεκριμένες ομάδες και περιοχές, με το ανώτατο όριο να φθάνει το 95% και το 85% αντίστοιχα.

Το πρόγραμμα καλύπτει έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ για κατοικία 120 τ.μ. Σημαντική είναι και η πλήρης χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για την έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου και άλλες απαραίτητες άδειες.

Προϋποθέσεις συμμετοχής

Δικαιούχοι είναι όλα τα φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά όρια για το φορολογικό έτος 2025. Για άγαμους, το όριο είναι 18.000 ευρώ για την πρώτη κατηγορία (επιχορήγηση 80%) και 25.000 ευρώ για τη δεύτερη (70%). Σε οικογένειες, τα κριτήρια προσαρμόζονται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, με προσαυξήσεις για μεγαλύτερα νοικοκυριά.

Ειδικότερα, για οικογένειες με ένα παιδί τα όρια είναι 30.000 και 40.000 ευρώ, ενώ με δύο παιδιά 35.000 και 45.000 ευρώ αντίστοιχα. Για μονογονεϊκές οικογένειες προβλέπεται χαμηλότερη αρχική βάση εισοδήματος.

Στην περίπτωση που το εισόδημα για το 2025 ξεπερνά τα όρια, μπορεί να ληφθεί υπόψη ο μέσος όρος των εισοδημάτων του 2023-2025, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Κατοικίες που επιδοτούνται

Η κατοικία πρέπει να έχει οικοδομική άδεια μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή ισοδύναμο νομιμοποιητικό έγγραφο, να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα και να έχει κύριους χώρους έως 120 τ.μ. Ειδικά για τρίτεκνους και πολύτεκνους, το όριο μπορεί να φτάσει τα 150 τ.μ. υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Επιπλέον, το ακίνητο θα πρέπει να ανήκει σε ενεργειακή κατηγορία έως Γ ή χαμηλότερη.

Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται η απόδειξη ότι δεν έχουν χρησιμοποιηθεί το 2024 και το 2025, με διακοπή ηλεκτροδότησης ή μέσω πολύ χαμηλής κατανάλωσης ρεύματος.

Διαδικασία υποβολής

Η διαδικασία αποτελείται από δύο φάσεις. Αρχικά, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να αποκτήσουν βεβαίωση επιλεξιμότητας μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, με πλήρη διασταύρωση στοιχείων από ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ. Τα στοιχεία τους θα πρέπει να είναι ενημερωμένα στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Στη δεύτερη φάση, υποβάλλεται αίτηση χρηματοδότησης στο σύστημα του ΤΕΕ, όπου περιλαμβάνεται το σχέδιο παρεμβάσεων. Η αξιολόγηση είναι άμεση και η σειρά προτεραιότητας κρίνεται από την ημερομηνία υποβολής.

Όσοι επιλεγούν πρέπει να προσκομίσουν τα πλήρη δικαιολογητικά εντός της προθεσμίας, ενώ οι μη δικαιούχοι θα καταταχθούν σε λίστα επιλαχόντων.

Δεσμεύσεις του προγράμματος

Η απόφαση Παπαθανάση επισημαίνει ότι η κατοικία πρέπει να διατηρηθεί στο πρόγραμμα για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Ανοιχτές κατοικίες πρέπει να παραμείνουν ιδιοκατοικούμενες, ενώ οι κλειστές μπορούν να ενοικιαστούν μόνο ως κύρια κατοικία. Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση και η επαγγελματική χρήση.

Εάν το ακίνητο μεταβιβαστεί εντός της πενταετίας, οι επιδοτήσεις θα πρέπει να επιστραφούν. Ο σχεδιασμός του μέτρου έχει σαφή στόχο τη στήριξη της στέγης, είτε μέσω ιδιοκατοίκησης είτε ενοικίασης. Ωστόσο, οι επιτυχίες του θα εξαρτηθούν από την ικανότητα των ιδιοκτητών να ανταποκριθούν στις προϋποθέσεις.