Νέα μελέτη αποκαλύπτει τη σύνδεση της ατμόσφαιρας του Πλούτωνα με τη Ζώνη του Κάιπερ

Μια μυστηριώδης ανακάλυψη, που φαίνεται να καταρρίπτει τις συμβατικές αντιλήψεις για την πλανητική φυσική, έχει φέρει στο προσκήνιο ένα λεπτοφυές ατμοσφαιρικό διέξοδο γύρω από έναν μικροσκοπικό, παγωμένο κόσμο πέρα από τον Πλούτωνα. Εάν οι εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν, τότε αυτό το σώμα θα είναι το πιο μικρό που γνωρίζουμε που διαθέτει ουσιαστική, πλανητικής κλίμακας ατμόσφαιρα, προσφέροντας μια «ανάσα» στον ψυχρό κόσμο του διαστήματος.

Ένα “μίνι Πλούτωνας” στα όρια του Ηλιακού Συστήματος

Αυτό το αντικείμενο, γνωστό ως (612533) 2002 XV93, έχει διάμετρο περίπου 500 χιλιομέτρων και ανήκει στη Ζώνη Κάιπερ, μια απομακρυσμένη περιοχή γεμάτη παγωμένα σώματα που εκτείνονται πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Ο συγκεκριμένος τύπος σώματος ονομάζεται plutino, καθώς ολοκληρώνει δύο περιστροφές γύρω από τον Ήλιο στο χρόνο που ο Ποσειδώνας ολοκληρώνει τρεις.

Κατά την περίοδο παρατήρησης, το αντικείμενο βρίσκεται περίπου 5,5 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη – μια τέτοια απόσταση, που το φως χρειάζεται ώρες για να φτάσει εκεί. Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν την ατμόσφαιρα του μέσα από τη μέθοδο της αστρικής απόκρυψης. Καθώς το αντικείμενο πέρασε μπροστά από ένα φωτεινό άστρο, η ένταση του φωτός δεν εξαφανίστηκε ξαφνικά, αλλά μειώθηκε και επανήλθε σταδιακά.

Αυτή η ενδεικτική «αντίδραση» στο φως παρείχε πολύτιμα στοιχεία: οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η σταδιακή αποδυνάμωση υποδηλώνει την ύπαρξη ενός πολύ λεπτού ατμοσφαιρικού στρώματος γύρω από το σώμα. Ως αποτέλεσμα, το άστρο φάνηκε να περνά μέσα από μια κοσμική αναπνοή, αντί να σβήσει απότομα.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Astronomy και αναφέρει το Associated Press, η ατμόσφαιρα υπολογίζεται ότι είναι 5 έως 10 εκατομμύρια φορές πιο αραιή από αυτήν της Γης. Σε σύγκριση με τον Πλούτωνα, είναι περίπου 50 έως 100 φορές πιο λεπτή. Προβλεπόμενα συστατικά της θα μπορούσαν να είναι το άζωτο, το μεθάνιο και το μονοξείδιο του άνθρακα, αέρια που, στις ακραίες θερμοκρασίες της Ζώνης Κάιπερ, μπορούν να σχηματίσουν ένα εξαιρετικά ασταθές και εύθραυστο περίβλημα.

Η επιστημονική προσοχή και τα ανοιχτά ερωτήματα

Αν και η ανακάλυψη προκαλεί ενθουσιασμό, οι επιστήμονες επισημαίνουν την ανάγκη για ανεξάρτητη επιβεβαίωση. Ο Alan Stern, ηγέτης της αποστολής New Horizons της NASA, επισήμανε ότι τα αποτελέσματα απαιτούν περαιτέρω επαλήθευση, καθώς οι επιπτώσεις μιας τέτοιας ανακάλυψης είναι τεράστιες για την κατανόηση των μικρών σωμάτων του Ηλιακού Συστήματος.

Η ομάδα του Ko Arimatsu από το Εθνικό Αστρονομικό Παρατηρητήριο της Ιαπωνίας εξετάζει δύο πιθανές εξηγήσεις: η ατμόσφαιρα μπορεί να προήλθε από πρόσφατη πρόσκρουση ή να επαρκεί σε συνέχεια μέσω εσωτερικών διαδικασιών, όπως «παγωμένα ηφαίστεια».

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η δυνατότητα μεταβλητότητας της ατμόσφαιρας. Αν οι μελλοντικές παρατηρήσεις αποκαλύψουν αποδυνάμωση της ατμόσφαιρας, τότε θα ενισχυθεί η θεωρία της πρόσφατης πρόσκρουσης. Από την άλλη, εάν η ατμόσφαιρα διατηρείται σταθερή ή παρουσιάζει εποχιακές αλλαγές, αυτό θα υποδηλώνει συνεχή γεωλογική δραστηριότητα.

Με αυτόν τον τρόπο, η ανακάλυψη ανοίγει νέους ορίζοντες σε έναν κόσμο όπου οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ «νεκρών» και «ενεργών» σωμάτων στο Ηλιακό Σύστημα φαίνεται να απαλύνονται. Ίσως τελικά, ακόμη και στις πιο παγωμένες και απρόσιτες περιοχές του διαστήματος, να υπάρχουν κόσμου που, κυριολεκτικά, συνεχίζουν να αναπνέουν.

Διαβάστε ακόμη