Lukoil και η Βουλγαρία: Αντίκτυποι των Νέων Ευρωπαϊκών Κυρώσεων κατά της Ρωσίας

Η ρωσική ενεργειακή εταιρεία Lukoil, η οποία διαχειρίζεται το Neftohim Lukoil, το μόνο διυλιστήριο στη Βουλγαρία και το μεγαλύτερο στα Βαλκάνια, βρίσκεται στο προσκήνιο μιας σημαντικής κίνησης της Σόφιας για την απομάκρυνση του Βαγκίτ Αλεκπέροφ, βασικού μετόχου της εταιρείας, από τη λίστα των νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Σύμφωνα με την γαλλική εφημερίδα Les Echos, ο νέος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ έχει επισημάνει μια πιο συμβιβαστική στάση απέναντι στη Ρωσία σε σύγκριση με τον προκάτοχό του, απειλώντας να εμποδίσει την υιοθέτηση του νέου πακέτου κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας. Το πακέτο, που προτάθηκε από την Κομισιόν τον προηγούμενο μήνα, περιλάμβανε κυρώσεις και κατά του Αλεκπέροφ. Ωστόσο, χθες ανακοινώθηκε ότι η Βουλγαρία κατάφερε να αποσύρει το όνομά του από τη «συντεταγμένη» λίστα κυρώσεων που θα υποβληθεί για έγκριση στους Υπουργούς Εξωτερικών των «27» της ΕΕ.

Η Σόφια προστατεύει τον Ρώσο μεγαλομέτοχο της Lukoil

Ο Ράντεφ είχε δηλώσει ότι η συμπερίληψη του Αλεκπέροφ στη μαύρη λίστα ισοδυναμεί με «πυροβολισμό στα πόδια μας», αναφερόμενος στην αποζημίωση των 3 δισ. ευρώ που απαιτεί ο Ρώσος ολιγάρχης από το βουλγαρικό Δημόσιο, ύστερα από προσπάθεια της κυβέρνησης να ελέγξει το διυλιστήριο στο Μπουργκάς για λόγους που σχετίζονται με τις ΗΠΑ. Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε θέσει το διυλιστήριο σε ειδική διαχείριση τον περασμένο Νοέμβριο, εξαιτίας των κυρώσεων που επέβαλαν οι ΗΠΑ στη Lukoil, οι οποίες ανάγκασαν την εταιρεία να πουλήσει τα περιουσιακά της στοιχεία στο εξωτερικό, αξίας 72 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

«Υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για τη λειτουργία της Lukoil», ανέφερε ο πρωθυπουργός, επισημαίνοντας τις πιθανές οικονομικές συνέπειες στη Βουλγαρία, δεδομένου ότι η ρωσική εταιρεία είναι ο κύριος διανομέας καυσίμων στην περιοχή και διαχειρίζεται το μοναδικό διυλιστήριο στην ακτή της Μαύρης Θάλασσας. Αυτή τη στιγμή, οι δραστηριότητες της Lukoil στη Βουλγαρία καλύπτονται από προσωρινή άδεια των ΗΠΑ, που επιτρέπει τη συνέχιση της λειτουργίας τους έως το 2026, χωρίς να αναιρεί τις κυρώσεις.

Η ελληνική διάσταση

Το θέμα έχει, έστω και έμμεσα, ελληνικό ενδιαφέρον. Στο παρελθόν, η Helleniq Energy είχε επιβεβαιώσει ότι παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις γύρω από τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil στη Βουλγαρία και εξετάζει τη δυνατότητα διεύρυνσης του δικτύου πρατηρίων της ΕΚΟ μέσω της εξαγοράς κάποιων εκ των πρατηρίων της Lukoil εκεί. Ωστόσο, η εταιρεία εμφανίζεται πιο επιφυλακτική όσον αφορά το διυλιστήριο στο Μπουργκάς. Η Helleniq Energy έχει ήδη επενδύσει άνω των 100 εκατ. ευρώ στη Βουλγαρία, επίσης διατηρώντας εγγυήσεις μέσω της αλυσίδας εφοδιασμού από το διυλιστήριο της Θεσσαλονίκης.

Η νομική αντιπαράθεση μεταξύ Lukoil και Βουλγαρίας

Όσον αφορά τον Αλεκπέροφ, οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν με στόχο τον Ρώσο μεγαλομέτοχο, περιλαμβάνοντας πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση εισόδου στην ΕΕ, ήρθαν σε μια ενδεχομένως ακατάλληλη στιγμή. Ήδη, η Σόφια και η ελβετική θυγατρική της Lukoil, Litasco, είχαν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για την επίλυση της νομικής διαφοράς που προέκυψε από τις ενέργειες των προηγούμενων κυβερνήσεων εναντίον της Lukoil, συμπεριλαμβανομένης και της διακοπής των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου. Η εταιρεία και ο Αλεκπέροφ ενδέχεται να προσφύγουν σε διεθνές δικαστήριο διεκδικώντας έως 3 δισεκατομμύρια ευρώ.

«Ο Ράντεφ επισημαίνει ότι οι κυρώσεις κατά του μετόχου μπορεί να ενδυναμώσουν τη θέση της Litasco στις διαπραγματεύσεις με το κράτος, αλλά αυτό είναι κάτι που χρήζει συζήτησης», όπως σχολίασε ο Εβγκένι Κάνεφ, διευθύνων σύμβουλος στην Maconis LLC. Αυτή τη θέση συμμερίζεται και ο οικονομολόγος Μαρτίν Βλαντιμίροφ του Center for the Study of Democracy: «Οι κυρώσεις δεν απειλούν τη λειτουργία του διυλιστηρίου, αλλά στοχεύουν μόνο τα μερίσματα του Αλεκπέροφ, όχι την ίδια τη Lukoil».

Παρά την αβεβαιότητα γύρω από τις κυρώσεις και την επίδρασή τους στη Lukoil, οι δηλώσεις του Ράντεφ βρίσκουν απήχηση στην κοινή γνώμη της Βουλγαρίας, καθώς μόλις το 42% των Βουλγάρων υποστηρίζει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ΕΕ που φτάνει το 70%.

Σχέση à la carte με την ΕΕ

«(Ο Ράντεφ) αξιοποιεί τα πολιτικά του χαρτιά προκειμένου να προσεγγίσει την ρωσόφιλη εκλογική βάση του. Μια ιστορική σύνδεση παραμένει μεταξύ πολλών Βουλγάρων και της Ρωσίας», τονίζει η Άννα Κράστεβα, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Νέο Βουλγαρικό Πανεπιστήμιο.

Εκτός από τα ενεργειακά ζητήματα, ο Ράντεφ πέτυχε επίσης την αναστολή του προκαθήμενου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, του πατριάρχη Κυρίλλου, από τη λίστα των προσώπων που υπόκεινται σε κυρώσεις. «Η εποχή των Σταυροφοριών έχει παρέλθει. Δεν με ενδιαφέρει ο Ρώσος πατριάρχης ως άτομο, αλλά ηγείται μιας εκκλησίας που συνδέεται με τη δική μας», είχε δηλώσει.

Ωστόσο, ο Βούλγαρος Πρωθυπουργός είχε επισημάνει ότι θα συνεχίσει την υποστήριξή του στις ενταξιακές διαδικασίες της Ουκρανίας στην ΕΕ, τηρώντας τη συμφωνία που υπεγράφη με το Κίεβο από την προηγούμενη κυβέρνηση. «Ο Ράντεφ δεν είναι τόσο συγκρουσιακός όσο ο (πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας) Βίκτορ Όρμπαν και φαίνεται ότι προτιμά μια σχέση à la carte με την ΕΕ, επιδιώκοντας να είναι καλός εταίρος των Ευρωπαίων ενώ ταυτόχρονα πλησιάζει τη Ρωσία», καταλήγει η κ. Κράστεβα.

Διαβάστε επίσης