
Η πρόσφατη εξάπλωση hantavirus στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius ξαναφέρνει στο προσκήνιο τον φόβο μιας νέας υγειονομικής κρίσης. Ωστόσο, επιστήμονες και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) διαβεβαιώνουν ότι ο συγκεκριμένος ιός δεν έχει τις ίδιες χαρακτηριστικές ιδιότητες με τον COVID-19, γεγονός που καθιστά απίθανη την εμφάνιση μιας παγκόσμιας πανδημίας ισοδύναμης με αυτήν. Η ανησυχία επικεντρώνεται, πάντως, στις συνθήκες που ενδέχεται να ευνοούν την εμφάνιση παρόμοιων ασθενειών στο μέλλον. Η κλιματική αλλαγή φαίνεται να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξάπλωση παρασιτικών οργανισμών, καθώς οι αλλαγές στις θερμοκρασίες και τις καιρικές συνθήκες δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον για την αύξηση των πληθυσμών τρωκτικών που φέρουν τον ιό.
Σύμφωνα με τον euronews, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι ξηρασίες που ακολουθούνται από μεγάλες βροχοπτώσεις οδηγούν σε αύξηση της βλάστησης και κατ’ επέκταση σε αυξημένη τροφή για τα τρωκτικά, με αποτέλεσμα την εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού τους. Αντίστοιχες συνθήκες παρατηρούνται και στην Αργεντινή, όπου η αύξηση των κρουσμάτων σχετίζεται με ακραία καιρικά φαινόμενα στα τελευταία χρόνια. Επιπλέον, η καταστροφή των φυσικών οικοτόπων και η αποψίλωση δασών προκαλεί αυξημένη επαφή του ανθρώπου με άγρια ζώα που μπορεί να μεταφέρουν παθογόνους οργανισμούς. Σε περιπτώσεις που διαταράσσονται οι βιότοποι των τρωκτικών, ο ιός έχει τη δυνατότητα να εισέλθει στο περιβάλλον μέσω σκόνης ή αερολυμάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα «κατακερματισμένα» οικοσυστήματα ενισχύουν είδη όπως τα τρωκτικά και τα τσιμπούρια, ενώ παράλληλα διαταράσσουν τις φυσικές ισορροπίες που περιορίζουν τη μετάδοση λοιμωδών νοσημάτων.
Ο hantavirus είναι γνωστός στην Ευρώπη από τη δεκαετία του 1930, με τα πρώτα περιστατικά να καταγράφονται στη Σουηδία. Σήμερα, περιστατικά εντοπίζονται κυρίως στη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη.
Το πιο συχνό ευρωπαϊκό στέλεχος είναι το Puumala hantavirus, το οποίο συνδέεται με είδη αγροποντικών και προκαλεί ήπιο αιμορραγικό πυρετό με νεφρικές επιπλοκές. Αν και είναι σπάνια θανατηφόρα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να αλλάξει τη γεωγραφική κατανομή των ξενιστών του ιού.
Περιοχές της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, οι οποίες παραδοσιακά υπήρξαν ψυχρές, ενδέχεται στο μέλλον να καταστούν κατάλληλες για την ανάπτυξη πληθυσμών τρωκτικών που φέρουν hantavirus. Παρόλο που οι ειδικοί επαναλαμβάνουν ότι ο ιός δεν έχει την τάση μαζικής ανθρώπινης μετάδοσης όπως άλλες πανδημίες, προειδοποιούν για την ανάγκη αυξημένων επενδύσεων στην πρόληψη και στην πρώιμη επιτήρηση.
Η ενίσχυση των συστημάτων παρακολούθησης που συνδυάζουν υγειονομικά, οικολογικά και κλιματικά στοιχεία θεωρείται πλέον αναγκαία, ενώ ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες υπογραμμίζουν τη σημασία της προστασίας των οικοσυστημάτων, όχι μόνο ως περιβαλλοντική υποχρέωση, αλλά και ως κρίσιμου εργαλείου δημόσιας υγείας. Διεθνείς οργανισμοί τονίζουν ότι η αποκατάσταση της φύσης και η διατήρηση της βιοποικιλότητας μπορούν να είναι καθοριστικής σημασίας για την αποτροπή μελλοντικών ζωονόσων προτού αυτές εξελιχθούν σε παγκόσμιες απειλές.
Διαβάστε ακόμη