Ευρωπαϊκή υποστήριξη για λιπάσματα φτάνει τα 500 εκατ. ευρώ – Στρατηγική 1,5 δισ. με εθνικούς πόρους

Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την υποστήριξη των αγροτών αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τα 500 εκατ. ευρώ, καθώς σκοπός είναι να βοηθηθούν να αντεπεξέλθουν στην κρίση που προκλήθηκε από την αύξηση των τιμών λιπασμάτων. Αν συνυπολογιστούν και οι εθνικοί πόροι των κρατών μελών, το συνολικό ποσό μπορεί να αγγίξει τα 1,5 δισ. ευρώ.

Η ακριβής μερίδα που θα λάβει η Ελλάδα από αυτά τα 500 εκατ. παραμένει αδιευκρίνιστη, αν και συνήθως οι χώρες που απορροφούν μεγαλύτερα ποσά είναι η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία.

Ο Πιότρ Σεραφίν, Ευρωπαίος Επίτροπος Προϋπολογισμού, ανακοίνωσε χθες ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε εκτάκτως τροποποίηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, προκειμένου να ενισχύσει το γεωργικό αποθεματικό της ΚΑΠ, διατίθεντας 300 εκατ. ευρώ επιπλέον για τη στήριξη των αγροτών.

Αυτά τα κονδύλια θα κατευθυνθούν «σε στοχευμένη και έκτακτη στήριξη προς τους γεωργούς που πλήττονται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την αυξημένη τιμή των λιπασμάτων».

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής προσπαθούν να εκτιμήσουν τα διαθέσιμα χρηματικά αποθέματα που παραμένουν στο αποθεματικό κρίσεων για το τρέχον έτος, υπολογίζοντας ότι αυτά ενδέχεται να ξεπερνούν τα 200 εκατ. ευρώ. Αν επιβεβαιωθούν αυτοί οι υπολογισμοί, το συνολικό πακέτο στήριξης θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 εκατ. ευρώ.

Η προσθήκη χρηματοδότησης είχε ανακοινωθεί στις 19 Μαΐου στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού Action Plan για τα λιπάσματα και αναμένεται να περιληφθεί επίσημα σε μια σειρά τροποποιήσεων της ΚΑΠ, οι οποίες θα απαιτήσουν έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο καθώς και από τα κράτη-μέλη.

Ανάμεσα στις νέες παρεμβάσεις, η Επιτροπή σχεδιάζει να εισάγει έναν προσωρινό μηχανισμό ρευστότητας, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να τροποποιήσουν τα στρατηγικά τους σχέδια στην ΚΑΠ και να καλύψουν μέρος του αυξημένου κόστους των λιπασμάτων. Οι νέες διατάξεις θα περιλαμβάνουν τη δυνατότητα προκαταβολικών πληρωμών και κίνητρα για τη χρήση χωνεμένων υπολειμμάτων βιοαποβλήτων (digestate).

Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι τα 500 εκατ. ευρώ της ΕΕ μπορούν να ενισχυθούν από τα κράτη-μέλη μέχρι 200%, κάτι που μπορεί να φέρει το συνολικό ποσό έως τα 1,5 δισ. ευρώ.

Σημαντικό είναι ότι αύριο Παρασκευή 12 Ιουνίου η Κομισιόν θα προχωρήσει σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες σχετικά με το Action Plan για τα λιπάσματα.

“Πολλοί αγρότες σκέφτονται να μην καλλιεργήσουν φέτος”

Σε χθεσινή του συνέντευξη στο Euronews, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Κριστόφ Χάνσεν, επισήμανε ότι χωρίς βιώσιμες λύσεις στη διασφάλιση των προμηθειών λιπασμάτων, η ΕΕ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με έλλειψη τροφίμων.

Ο Χάνσεν πρόσθεσε ότι πολλοί αγρότες από όλη την Ευρώπη σκέφτονται να μην καλλιεργήσουν φέτος, καθώς το κόστος παραγωγής έχει εκτιναχθεί, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να μετακυλήσουν εύκολα τις αυξήσεις στις τιμές.

«Η κρίση που αφορά τα λιπάσματα είχε αρχίσει προτού επιδεινωθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Οι τιμές αυξήθηκαν κατά 60% μεταξύ 2020 και 2024 λόγω της ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία», είπε ο Χάνσεν.

«Τώρα αντιμετωπίζουμε δύο συνεχόμενες κρίσεις, και ο κίνδυνος θα παραμείνει αν δεν διασφαλίσουμε έναν πιο σταθερό και αξιόπιστο μηχανισμό παραγωγής και διαθεσιμότητας».

Ο Χάνσεν εξήγησε ότι η τρέχουσα κατάσταση των ελλείψεων λιπασμάτων και της αυξημένης τιμής τους οφείλεται στην εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενη ενέργεια και λιπάσματα, με μεγάλο μέρος της παραγωγής, ιδίως για το αζωτούχο λίπασμα, να βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο φυσικό αέριο.

Παράλληλα, το 40–45% των λιπασμάτων που χρησιμοποιούνται από τα κράτη-μέλη εισάγεται από τρίτες χώρες, θέτοντας τους αγρότες σε ευάλωτη θέση απέναντι στις διεθνείς χρηματιστηριακές διακυμάνσεις και γεωπολιτικές κρίσεις.

”Ναι μεν, αλλά” από τις αγροτικές οργανώσεις

Παρά το γεγονός ότι η ανακοίνωση της Κομισιόν χαρακτηρίστηκε από την Copa Cogeca (τη μεγαλύτερη οργάνωση αγροτών και συνεταιρισμών στην ΕΕ) ως ένα ‘θετικό βήμα’, τονίζεται ότι το ποσό των 500 εκατ. ευρώ, όταν διανεμηθεί στους εκατομμύρια Ευρωπαίους αγρότες που πλήττονται, δεν επαρκεί για την κάλυψη των επιπρόσθετων εξόδων που προκύπτουν λόγω των αυξήσεων στις τιμές των λιπασμάτων.

Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Προσαρμογής Άνθρακα στα λιπάσματα (CBAM) – που βαρύνει αποκλειστικά τους αγρότες – εκτιμάται ότι θα κοστίσει στους παραγωγούς 820 εκατ. ευρώ μόνο το 2026.

Αυτό το βάρος θα διαρκέσει και θα ενισχυθεί ακόμη και μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η Επιτροπή αποφάσισε να μην αναστείλει τον μηχανισμό, παρά την επιτακτική ανάγκη άμεσης ανακούφισης για τους Ευρωπαίους αγρότες.

Τα 500 εκατ. ευρώ θα διατεθούν από το αποθεματικό κρίσεων της ΚΑΠ, που όμως δεν είναι ειδικό ταμείο στήριξης μόνο για τα λιπάσματα, αλλά ένα εργαλείο αντιμετώπισης ποικίλων κρίσεων που μπορεί να πλήξουν την αγροτική παραγωγή.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η δυνατότητα των κρατών-μελών να συμπληρώσουν αυτή τη στήριξη σε εθνικό επίπεδο πρέπει να θεωρηθεί με προσοχή, καθώς δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι όλες οι κυβερνήσεις θα διαθέτουν τον οικονομικό περιθώριο ή την προθυμία να προχωρήσουν σε πρόσθετους πόρους, ιδίως σε μια περίοδο δημοσιονομικής πίεσης που πλήττει πολλές χώρες της ΕΕ, όπως καταλήγει η ανακοίνωση της Copa Cogeca.

Από την πλευρά της, η ιταλική αγροτική οργάνωση Confagricoltura εξέφρασε την ελπίδα της για ταχεία έγκριση του μέτρου από το Ευρωκοινοβούλιο, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος «πνίγεται από το αυξανόμενο κόστος».

Επιδότηση 15% για τα λιπάσματα: Πότε ανοίγει η πλατφόρμα

Αναφορικά με τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί στην Ελλάδα, η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τη στήριξη στα λιπάσματα αναμένεται να ανοίξει μέσα στις επόμενες ημέρες, με σκοπό να προχωρήσουν οι πρώτες πληρωμές εντός του μήνα, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Όπως είχε αναφερθεί κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης τύπου του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά τον προηγούμενο μήνα, η πρώτη πληρωμή θα αφορά τα τιμολόγια του Μαρτίου και του Απριλίου.

Ωστόσο, καθώς πλησιάζουμε στο μέσο του μήνα και δεν έχει ανοίξει η πλατφόρμα, δεν αποκλείεται οι ημερομηνίες πληρωμής να μετατεθούν.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα ακολουθήσουν ακόμα δύο πληρωμές, μία στα μέσα Ιουλίου για τα τιμολόγια Μαΐου και Ιουνίου και μία άλλη στα μέσα Σεπτεμβρίου για τα τιμολόγια Ιουλίου και Αυγούστου.

Διαβάστε ακόμη

Φοροαπαλλαγές: Τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσουν οι φορολογούμενοι στην Εφορία

Aπώλειες $62 δισ. κατέγραψαν οι εταιρείες διαχείρισης ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων (πίνακες)

Αγορά εργασίας: Πώς τα φάρμακα για την παχυσαρκία επηρεάζουν την απασχόληση και την παραγωγικότητα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα.