Eurobank: Αύξηση δημοσιονομικού περιθωρίου έως €200 εκατ. μέχρι το 2026
Στο νέο δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research, αναλύονται οι θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις για το 2025, το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο και το χώρο παρέμβασης που διανοίγεται για το 2026.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για την περίοδο 2022–2025, το 2025 το ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης (ΓΚ) παρουσίασε πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ, αυξημένο από 1,3% το 2024. Παράλληλα, το πρωτογενές ισοζύγιο κατέγραψε επίσης πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ για το 2025, σε σύγκριση με το 4,8% του προηγούμενου έτους. Το δημόσιο χρέος σημείωσε μείωση, φτάνοντας το 146,1% του ΑΕΠ, από 154,2% το 2024. Οι απόλυτοι αριθμοί αντικατοπτρίζουν ένα πλεόνασμα €4,29 δισ., με το πρωτογενές πλεόνασμα να ανέρχεται σε €12,13 δισ., ενώ το συνολικό χρέος περιορίζεται σε €362,9 δισ.
Αυτή η εικόνα αποδεικνύει τη συνέχιση της δημοσιονομικής σταθεροποίησης από το 2022 έως το 2025. Το ισοζύγιο της ΓΚ βελτιώθηκε από έλλειμμα -2,6% του ΑΕΠ το 2022 και -1,4% το 2023, φτάνοντας σε πλεόνασμα 1,3% το 2024 και 1,7% το 2025. Επιπλέον, ο λόγος δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε σημαντικά από 177,8% το 2022 σε 146,1% το 2025, αντανακλώντας την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ καθώς και τη σταδιακή αποπληρωμή του χρέους.
Σε σύγκριση με τους στόχους του Προϋπολογισμού 2026 για το 2025, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, καθώς το πλεόνασμα της ΓΚ φτάνει το 1,7% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 0,6%, και το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώνεται στο 4,9% του ΑΕΠ ξεπερνώντας τον στόχο του 3,7%. Αυτή η υπέρβαση υποδεικνύει καλύτερη εκτέλεση του προϋπολογισμού από την αναμενόμενη, δημιουργώντας έτσι θετική βάση για τη δημοσιονομική πολιτική του 2026.
Αναφορικά με τα βασικά οικονομικά μεγέθη της ΓΚ, τα έσοδα το 2025 ανήλθαν σε €124,17 δισ., αντιπροσωπεύοντας το 50,0% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με €117,06 δισ. το 2024. Οι δαπάνες αυξήθηκαν επίσης, αγγίζοντας €119,88 δισ., από €113,87 δισ. το προηγούμενο έτος, με τη μεταβολή να είναι ελάχιστη ως ποσοστό του ΑΕΠ, καταγράφοντας 48,3% από 48,1%. Αυτή η κατάσταση δηλώνει σταθερότητα στην δημοσιονομική θέση, καθώς η αύξηση των εσόδων υπερέβη την αντίστοιχη αύξηση των δαπανών.
Ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε σημαντικά στο 146,1%, παρά τη μικρή υπέρβαση σε σχέση με την προγραμματισμένη πρόβλεψη του Προϋπολογισμού για 145,9%, γεγονός που ενδεχομένως οφείλεται σε ταμειακές κινήσεις στο τέλος του έτους και σε ελαφρώς χαμηλότερο ονομαστικό ΑΕΠ. Στην ανάλυση του δημοσίου χρέους αποδεικνύεται ότι η μείωση του συνολικού αποθέματος το 2025 προήλθε κυρίως από την αποκλιμάκωση των δανείων, τα οποία μειώθηκαν σε €257,2 δισ. από €262,5 δισ. το 2024, ενώ τα χρεόγραφα αυξήθηκαν σε €98,0 δισ. από €94,8 δισ.
Η στήριξη προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα συνεχίζει να επιβαρύνει τα αποτελέσματα της Γενικής Κυβέρνησης και το 2025, με κόστος €667 εκατ. ή -0,27% του ΑΕΠ, αν και η αρνητική αυτή επίπτωση είναι σαφώς μικρότερη σε σχέση με το 2024, όταν ανήλθε σε -0,5% του ΑΕΠ.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα κατατάσσεται ανάμεσα στις χώρες με τις καλύτερες δημοσιονομικές επιδόσεις στην Ευρωζώνη το 2025. Ενώ στην Ευρωζώνη καταγράφηκε έλλειμμα 2,9% του ΑΕΠ, η Ελλάδα παρουσίασε πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ, αποτελώντας μία από τις ελάχιστες χώρες της ΕΕ με θετικό αποτέλεσμα. Η χώρα βρίσκεται μάλιστα σε υψηλότερη θέση σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, πίσω μόνο από την Κύπρο (3,4%) και την Ιρλανδία (1,8%), γεγονός που επιβεβαιώνει τη συνέχεια της δημοσιονομικής προσαρμογής μετά την πανδημία.
Ωστόσο, η κατάσταση είναι λιγότερο ενθαρρυντική όσον αφορά το δημόσιο χρέος. Παρά την ορατή αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ παρέμεινε στο 146,1%, το υψηλότερο επίπεδο στην Ευρωζώνη και στην ΕΕ. Ακολουθούν η Ιταλία με 137,1%, η Γαλλία με 115,6%, το Βέλγιο με 107,9% και η Ισπανία με 100,7%. Ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη το 2025 ήταν 87,8% του ΑΕΠ. Έτσι, η Ελλάδα εμφανίζει διττή εικόνα στο δημοσιονομικό πεδίο: αριστεύει στο ετήσιο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Συμπερασματικά, τα δεδομένα της 1ης κοινοποίησης της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική οικονομία το 2025 εμφάνισε ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, με πλεονασματικό ισοζύγιο, υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα και σημαντική μείωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ. Αυτές οι εξελίξεις ενισχύουν τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια ισχυρή οικονομική πολιτική το 2026, εντός του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου. Ταυτόχρονα, η διατήρηση του υψηλού δημόσιου χρέους και οι ανησυχίες για τη διεθνή κατάσταση υποδηλώνουν ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος θα πρέπει να χρησιμοποιείται προσεκτικά, σε παρεμβάσεις που ενδυναμώνουν το εισόδημα και την ανάπτυξη χωρίς να επηρεάζουν τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
Δημοσιονομικές παρεμβάσεις και μέλλον 2026-2027
Η ισχυρή εκτέλεση του δημοσιονομικού αποτελέσματος για το 2025 επέτρεψε στην κυβέρνηση να ανακοινώσει, μετά την αρχική σειρά παρεμβάσεων του Μαρτίου, μια δεύτερη δέσμη στήριξης για την οικονομία, αξίας περίπου €500 εκατ. Αυτή η δέσμη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλάνο μέτρων για το 2026, που φτάνει συνολικά τα €800 εκατ., και στοχεύει στην ανακούφιση νοικοκυριών, αγροτών, συνταξιούχων, ενοικιαστών, επιχειρήσεων και οφειλετών. Περιλαμβάνει τόσο μόνιμα μέτρα για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος όσο και προσωρινά μέτρα για την ανακούφιση από την ενεργειακή κρίση. Ειδικότερα, τα μέτρα περιλαμβάνουν την παράταση της επιδότησης του πετρελαίου ντίζελ για τον Μάιο του 2026, τη συνέχιση της επιδότησης λιπασμάτων έως τον Αύγουστο, καθώς και την έκτακτη ενίσχυση των €150 για κάθε παιδί και αύξηση στην ετήσια ενίσχυση για χαμηλοσυνταξιούχους και άτομα με αναπηρία. Παράλληλα, θα υπάρξουν παρεμβάσεις για τη διευκόλυνση του ιδιωτικού χρέους, προσφέροντας ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για την άρση κατασχέσεων, καθώς και δυνατότητα αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών έως και σε 72 δόσεις.
Οι εν λόγω παρεμβάσεις εντάσσονται στο νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, όπου οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες είναι ο κύριος δείκτης συμμόρφωσης. Η ανάλυση των στοιχείων του 2025 από το οικονομικό επιτελείο, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποκάλυψε δημοσιονομικό χώρο ποσού €800 εκατ. για το 2026. Ποσά γύρω από €600 εκατ. προέρχονται από μόνιμες εξοικονομήσεις δαπανών και περίπου €200 εκατ. από ενεργητικά μέτρα εσόδων. Ο διαθέσιμος χώρος καλύπτει πλήρως τις μέχρι στιγμής ανακοινωθείσες παρεμβάσεις για το 2026. Επίσης, η αναγνώριση του δείκτη δαπανών αφήνει ένα μικρό επιπλέον περιθώριο των €150-200 εκατ., το οποίο παραμένει ελεύθερο υπό τις παρούσες συνθήκες αβεβαιότητας.
Οι προβλέψεις του Προϋπολογισμού 2026 (Νοέμβριος 2025) και οι πρόσφατες εκτιμήσεις του ΔΝΤ (Απρίλιος 2026) συγκλίνουν ως προς μια συνεπή κατεύθυνση για την δημοσιονομική στρατηγική της χώρας τα επόμενα χρόνια: διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ. Για το 2026, ο Προϋπολογισμός εκτιμά έλλειμμα -0,2% του ΑΕΠ, πρωτογενές πλεόνασμα 2,8% και δημόσιο χρέος 138,2% του ΑΕΠ. Το ΔΝΤ είναι πιο αισιόδοξο, με αντίστοιχες προβλέψεις για έλλειμμα -0,2%, πρωτογενές πλεόνασμα 3,8% και δημόσιο χρέος 136,9%. Αυτές οι μικρές διαφοροποιήσεις προκύπτουν από διαφορετικές υποθέσεις σχετικά με την ανάπτυξη και την εκτέλεση δαπανών.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, το ΔΝΤ προβλέπει ελαφρώς ελλειμματικό συνολικό ισοζύγιο για τη Γενική Κυβέρνηση, με τα πρωτογενή πλεονάσματα να διατηρούνται πάνω από 2% του ΑΕΠ, προγραμματίζοντας τη συνέχεια της μείωσης του δημόσιου χρέους στο 130,3% το 2027, 125,2% το 2028, 120,4% το 2029, 115,5% το 2030 και 110,9% το 2031. Συνέχεια θετικών προοπτικών καταγράφεται και στις δύο εκτιμήσεις, με τη χώρα να συνεχίζει τα επόμενα χρόνια να διατηρεί πρωτογενή πλεονάσματα και να αποκλιμακώνει τον λόγο δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ.
Διαβάστε επίσης
Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία: Αναζητώντας το 25% συμμετοχής εν μέσω «εξοπλιστικής καταιγίδας»
Γιατί καθυστερούν τα αναδρομικά και ποιοι περιμένουν ακόμα στην ουρά
Συνυπευθυνότητα στην εφορία: Μπλόκο πριν την κατάσχεση για τα εταιρικά χρέη που ακολουθούν
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα
