Εφορία: Σημαντική μείωση προστίμων για καθυστερημένες και μηδενικές δηλώσεις

Η κυβέρνηση προχωρά σε ουσιαστική αναμόρφωση του πλαισίου επιβολής προστίμων για καθυστερημένες φορολογικές δηλώσεις, αποσκοπώντας στην αντιμετώπιση παλαιών αδικιών και στη μείωση των βαρών για πολίτες και επιχειρήσεις. Οι προτεινόμενες αλλαγές θα εφαρμοστούν και αναδρομικά.

Το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται επί του παρόντος σε διαδικασία συζήτησης στη Βουλή, παρουσιάζει σημαντικές τροποποιήσεις στο καθεστώς προστίμων για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις, με στόχο τη διόρθωση των υπαρχουσών στρεβλώσεων.

Κύριος στόχος αυτών των παρεμβάσεων είναι η ελάφρυνση των φορολογικών βαρών, ειδικά στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει φόρος που να οφείλεται, διορθώνοντας μια πρακτική που έχει οδηγήσει σε υπερβολικές ποινές στο παρελθόν.

Μία από τις πιο κομβικές αλλαγές αφορά τον τομέα του ΦΠΑ, καθώς τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις θα μειωθούν έως και 80%, επηρεάζοντας θετικά τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτή η ρύθμιση θα ισχύσει αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024, προγραμματίζοντας είτε την διαγραφή προστίμων που έχουν επιβληθεί είτε την επαναϋπολογισή τους.

Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου τα πρόστιμα έχουν ήδη πληρωθεί, οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα είτε να συμψηφίσουν αυτά τα ποσά με άλλες οφειλές είτε να τα επιστρέψουν.

Η νέα ρύθμιση εισάγει επίσης ένα ανώτερο όριο για τις δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων, προβλέποντας ότι δεν θα υπάρχουν πρόστιμα αν το ποσό δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ίδια λογική θα ισχύει και για άλλες δηλώσεις, με σκοπό να αποφευχθούν σφοδροί ποινές για μικρές αποκλίσεις.

### Κατηγορίες προστίμων

Το νέο σύστημα κατηγοριοποιεί τα πρόστιμα σε τρεις βασικές κατηγορίες. Η πρώτη αφορά τις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει φορολογική επιβάρυνση, με πρόστιμο 100 ευρώ ανά παράβαση για δηλώσεις εισοδήματος, ΦΠΑ, στοιχεία ακινήτων (Ε9) και άλλες πληροφοριακές δηλώσεις. Σημαντική είναι η αλλαγή που προβλέπει ότι σε πολλές δηλώσεις Ε9 με κοινές μεταβολές θα επιβληθεί μόνο ένα πρόστιμο, περιορίζοντας την οικονομική επιβάρυνση.

Η δεύτερη κατηγορία σχετίζεται με περιπτώσεις που απαιτούν φορολογική εξόφληση. Σε αυτές, τα πρόστιμα παραμένουν υψηλότερα: 250 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για διπλογραφικά. Αυτές οι ποινές επιβάλλονται όταν δεν υποβάλλονται ή καθυστερούν δηλώσεις εισοδήματος, ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων ή όταν δεν παρέχονται στοιχεία που ζητούν οι φορολογικές αρχές.

Η τρίτη κατηγορία επιτρέπει πλήρη απαλλαγή από πρόστιμα σε περιπτώσεις μικρών διαφορών που δεν ξεπερνούν τα 100 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε τροποποιητικές δηλώσεις που ανεβάζουν τον φόρο έως αυτό το ποσό, ούτε σε αρχικές δηλώσεις.

Αυτή η ρύθμιση ισχύει για φυσικά και νομικά πρόσωπα και επεκτείνεται και σε τέλη, εισφορές και άλλους έμμεσους φόρους, με εξαιρέσεις όπως ο ΦΠΑ και ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων. Επιπλέον, καταργούνται τα πρόστιμα για δηλώσεις που αφορούν ανήλικους, είτε από τους ίδιους τους ανήλικους είτε από τους γονείς τους, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό που προκαλούσε αδικίες στο παρελθόν.

### Κατεύθυνση προς δικαιότερο σύστημα

Οι αναμενόμενες αλλαγές σηματοδοτούν μια στροφή προς ένα πιο ισορροπημένο και λειτουργικό φορολογικό σύστημα. Αν και τα πρόστιμα για σοβαρές παραβάσεις παραμένουν ενεργά, στοχεύει στη μείωση των σφοδρών ποινών σε περιπτώσεις χαμηλής σημασίας, ανταγωνιζόμενο την πραγματική κλίμακα της παράβασης.