Δικαιοσύνη στην ψηφιακή εποχή: 273 εκατ. σαρωμένες σελίδες και 110 δικαστήρια αποτελούν το νέο σύστημα
Η Κοινωνία της Πληροφορίας, ο φορέας αρμόδιος υπό το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, είναι υπεύθυνη για αυτά τα έργα, που σκοπό έχουν να βελτιώσουν τη διαχείριση των δικαστικών δεδομένων και να επιταχύνουν διαδικασίες που αφορούν πολίτες και δικαστικούς λειτουργούς, παράλληλα με τον εκσυγχρονισμό των υποδομών των δικαστηρίων και των εισαγγελικών αρχών σε όλη τη χώρα.
Κεντρικό στοιχείο στην προσπάθεια αυτή είναι το έργο της αναβάθμισης και επέκτασης των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη Δικαιοσύνη, με συνολικό κόστος 69,1 εκατομμύρια ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Στην παρούσα φάση περιλαμβάνεται η ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, καθώς και η δεύτερη φάση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης (ΟΣΔΔΥ-ΠΠ).
Η παρέμβαση στο Εθνικό Ποινικό Μητρώο έχει στόχο να βελτιώσει τη διαδικασία έκδοσης των σχετικών πιστοποιητικών μέσω αυτοματοποιήσεων, ανώτερης ποιότητας δεδομένων και υποστήριξης με εθνικά μητρώα και ευρωπαϊκά συστήματα, όπως το ECRIS. Παράλληλα, θα ενισχυθούν οι μηχανισμοί ασφάλειας και ελέγχου των διαδικασιών, διευκολύνοντας την διοικητική πληροφόρηση.
Η ανάγκη για αναβάθμιση του ποινικού μητρώου είναι επιτακτική, καθώς αποτελεί μία από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες της Δικαιοσύνης από πολίτες και δημόσιους φορείς. Η απλούστευση και επιτάχυνση της έκδοσης πιστοποιητικών αναμένεται να μειώσει το διοικητικό βάρος και να βελτιώσει την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης δικαστικών αρχείων
Ταυτόχρονα, ένα από τα πιο εκτενή έργα ψηφιοποίησης στον δημόσιο τομέα είναι σε πλήρη εξέλιξη. Το εν λόγω έργο αφορά τα αρχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και εκτείνεται σε 320 δικαστικά και εισαγγελικά γραφεία σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένου του Αρείου Πάγου και των εφετείων, των πρωτοδικείων, καθώς και άλλων δικαστικών αρχών.
Το φυσικό αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει την ψηφιοποίηση περίπου 300,24 εκατομμυρίων σελίδων, με τον στόχο της ολοκλήρωσης του 90% του έργου, δηλαδή περίπου 270 εκατομμυρίων σελίδων.
Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, έχουν ήδη σαρωθεί 273.411.559 σελίδες, εκ των οποίων έχουν ελεγχθεί δειγματοληπτικά 246.928.398, έχουν μεταφορτωθεί 207.184.434, και οι καταχωρημένες σελίδες ανέρχονται σε 139.234.997, με 16.838.625 έγγραφα να έχουν καταχωρηθεί.
Η σημασία του έργου εντοπίζεται στην αναμόρφωση του φυσικού αρχείου σε ψηφιακά αναζητήσιμες μορφές. Οι διαδικασίες περιλαμβάνουν σάρωση, αναγνώριση χαρακτήρων (OCR), εμπλουτισμό με μεταδεδομένα και καταχώρηση σε σύστημα Διαχείρισης Διαδικασιών, Εγγράφων και Ψηφιακών Αρχείων.
Με αυτό τον τρόπο, διευκολύνεται η αναζήτηση και ανάκτηση πληροφοριών, ενισχύεται η ασφάλεια των δεδομένων και τίθενται οι βάσεις για καλύτερη διασύνδεση με τα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Το έργο αυτό έχει πανελλαδική εμβέλεια, καθώς υλοποιείται σε 249 δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα και 71 δομές στις νησιωτικές περιοχές.
Οι 110 αίθουσες που περνούν στην ψηφιακή εποχή
Ένα άλλο σημαντικό κομμάτι της ψηφιακής μεταρρύθμισης είναι η αναβάθμιση του συστήματος τήρησης των αρχείων των δικαστηρίων, ένα έργο που κοστίζει συνολικά 28,78 εκατομμύρια ευρώ με ΦΠΑ.
Το έργο αυτό περιλαμβάνει την εγκατάσταση υποδομών για την ψηφιακή καταγραφή, αποθήκευση και διάθεση των πρακτικών των συνεδριάσεων των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων. Για τον σκοπό αυτό, αναπτύσσεται ο απαιτούμενος εξοπλισμός και πραγματοποιούνται εργασίες δικτύωσης σε 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας σε όλη τη χώρα, περιλαμβάνοντας και επιλεγμένες αίθουσες κρατητηρίων που χρησιμοποιούνται ως ακροατήρια.
Επιπλέον, παρέχονται υπηρεσίες ηχογράφησης και αποηχογράφησης έως 110.000 ωρών ανά συμβατικό έτος, αναδεικνύοντας τη σπουδαιότητα του έργου στην καθημερινή λειτουργία των δικαστηρίων.
Η ψηφιακή καταγραφή των ακροαματικών διαδικασιών και η ασφαλής αποθήκευση των πρακτικών θεωρούνται κρίσιμες για την καλύτερη διαχείριση των δικαστικών υποθέσεων, δεδομένου ότι μειώνουν τον χρόνο επεξεργασίας και διευκολύνουν την πρόσβαση στο υλικό.
Το έργο περιλαμβάνει επιπλέον τη δυνατότητα αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης για την αποηχογράφηση πρακτικών, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας και την ενίσχυση της ποιότητας των παραγόμενων δεδομένων.
Η πορεία υλοποίησης
Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις, στο έργο για την τήρηση αρχείων των δικαστηρίων έχουν ολοκληρωθεί οι φάσεις της μελέτης εφαρμογής, της αναβάθμισης του συστήματος, των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και της εγκατάστασης του εξοπλισμού, μαζί με την επέκταση των υπηρεσιών στις 110 δικαστικές αίθουσες.
Έχουν ολοκληρωθεί επίσης οι δοκιμαστικές και πιλοτικές φάσεις λειτουργίας, η εκπαίδευση χρηστών και η υιοθέτηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, με τις υπηρεσίες ηχογράφησης και αποηχογράφησης να βρίσκονται σε εξέλιξη.
Στο έργο αναβάθμισης και επέκτασης των ΤΠΕ της Δικαιοσύνης έχουν επίσης ολοκληρωθεί φάσεις σχετικές με μελέτες και προμήθειες εξοπλισμού, ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών και εκπαίδευση. Για το ΟΣΔΔΥ-ΠΠ, η ολοκλήρωση της πλήρους παραγωγικής λειτουργίας των νέων δυνατοτήτων αναμένεται εντός του 2026.
«Η Δικαιοσύνη μπαίνει πλέον σε μια νέα ψηφιακή τάξη, όπου η πληροφορία δεν χάνεται στον όγκο του χαρτιού, αλλά οργανώνεται, προστατεύεται και αξιοποιείται προς όφελος του πολίτη και των θεσμών. Με τα έργα που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας, το ποινικό μητρώο, τα δικαστικά αρχεία και οι ίδιες οι αίθουσες των δικαστηρίων αποκτούν σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, που ενισχύουν την ταχύτητα, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της δικαστικής λειτουργίας», δηλώνει ο διευθύνων σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, Σταύρος Ασθενίδης.
Και προσθέτει: «Δεν μιλάμε απλώς για έργα πληροφορικής. Μιλάμε για μια ουσιαστική θεσμική υποδομή που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Δικαιοσύνη στην πράξη. Από την ψηφιοποίηση εκατοντάδων εκατομμυρίων σελίδων και την ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, έως τις 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας που αποκτούν προηγμένες δυνατότητες ψηφιακής καταγραφής, χτίζουμε ένα περιβάλλον πιο αποτελεσματικό, πιο διαφανές και πιο φιλικό για όλους».
