Αποκατάσταση ιστορικής μνήμης: Αντικείμενα Ελλήνων αιχμαλώτων των Ναζί επιστρέφουν στους κληρονόμους τους μετά από 82 χρόνια
Η εκδήλωση υπήρξε αναμφίβολα επιτυχής, καθώς καταβλήθηκε προσπάθεια για 4 οικογένειες και όλες ανευρέθηκαν. Αυτό καθιστά την Ελλάδα την πρώτη χώρα παγκοσμίως που ολοκλήρωσε αυτή τη διαδικασία απονομής αντικειμένων στους νόμιμους κληρονόμους, υπογραμμίζοντας την υποδειγματική συμμετοχή των μαθητών σε αυτόν τον ευαίσθητο τομέα.
Βεβαίως, οι Έλληνες μαθητές εργάστηκαν υπό την καθοδήγηση των δασκάλων τους, οι οποίοι πίστεψαν σ’ αυτήν την ιδέα που προήλθε από τον κ. Γιώργο Πολυδωράκη, προϊστάμενο της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του ΥΠΕΞ, τον Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας κ. Γιώργο Καλαντζή, καθώς και την κα Βασιλική Κεραμίδα, Διευθύντρια του γραφείου του Γ.Γ. Θρησκευμάτων. Η πρωτοβουλία #StolenMemory αποσκοπεί στην αποκατάσταση της μνήμης όσων αναγκάστηκαν να υποστούν την ναζιστική θηριωδία, συνδυάζοντας δυνάμεις μεταξύ των δύο υπουργείων και με την υποστήριξη των Αρχείων Arolsen, του μεγαλύτερου και πιο σημαντικού αρχείου για τους αιχμαλώτους του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Από τέσσερα σχολεία σε τέσσερις οικογένειες
Η κεντρική ατζέντα της εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε στην έδρα του ΥΠΕΞ στην Αθήνα, ήταν η παράδοση των αντικειμένων στις οικογένειες των θυμάτων. Οι τέσσερις οικογένειες εντοπίστηκαν με τη βοήθεια μαθητών από 4 σχολεία. Το Εσπερινό Επαγγελματικό Λύκειο Ευόσμου Θεσσαλονίκης εκπροσωπήθηκε από τους καθηγητές κ. Άγγελο Χοτζίδη και κα Ελένη Παχούμη, ενώ ταυτόχρονα ορίστηκαν οι μαθήτριες που συμμετείχαν στην ανεύρεση της οικογένειας του Ευάγγελου Κερασιώτη, οι οποίες μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους. Ακολούθησε η προβολή βίντεο σχετικά με την διαδικασία και η παράδοση του ρολογιού του Κερασιώτη στη σύζυγο του αδερφού του, κα Καίτη Κερασώτη, η οποία εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της.
Για το 2ο Γενικό Λύκειο Κορωπίου Αττικής, η κα Άννα Πολίτου μίλησε για τη διαδικασία εντοπισμού της οικογένειας του Δημήτρη Βαφειάδη, και στη συνέχεια, ο Διευθυντής των Αρχείων Arolsen, κ. Moritz Wein, παρέδωσε προσωπικά αντικείμενα του θύματος στον κ. Δημήτριο Βαχαρέλη, ο οποίος εξέφρασε τις ευχαριστίες του.
Ο εκπαιδευτικός κ. Κωνσταντίνος Καραμπερόπουλος από το 7ο Γυμνάσιο Νέας Ιωνίας Αττικής αναφέρθηκε στον Γιώργο Σαγματόπουλο και το ρολόι του, το οποίο παρεδόθη στην εγγονή του. Στη συνέχεια, η κα Ελένη Μπενέκου από το 1ο Γενικό Λύκειο Υμηττού παρουσίασε την ομάδα που εργάστηκε για την ανεύρεση της οικογένειας του Νικόλαου Φασουλιώτη, και παρέδωσε τα προσωπικά του αντικείμενα στην κόρη του.
Συναισθηματικά φορτισμένη, η κα Τσιοπτσή εξέφρασε τις ευχαριστίες της προς την ομάδα.
Σειρά από έναν στον άλλο, κάθε οικογένεια έλαβε και αντίγραφα των αρχείων που σχετίζονται με τους προγόνους τους από τον κ. Moritz Wein, διευθυντή των Αρχείων Arolsen, που φυλάσσουν την πολύτιμη μνήμη των θυμάτων ναζιστικών εγκλημάτων και συγκεντρώνουν πάνω από 30 εκατομμύρια σημαντικά έγγραφα.
Ποιοι συμμετείχαν στην εκδήλωση
Η εκδήλωση αυτή συγκέντρωσε μία πλήρη δέσμη φορέων και προσώπων. Ο Πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης εκπροσωπήθηκε από τον Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων, κ. Γεώργιο Καλαντζή, ενώ ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Γιώργος Γεραπετρίτης από την Πρέσβυ κα Χρυσούλα Αλειφέρη, ειδική απεσταλμένη για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού. Παρόν ήταν και ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Αμφιλόχιος Διαμαντίδης ως εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κ.κ. Ιερώνυμου Β΄.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με ένα χαιρετισμό του κ. Καλαντζή, ο οποίος τόνισε τη σημασία της συνέχισης και ολοκλήρωσης του προγράμματος #StolenMemory, που αποδεικνύει την ανθρωπιστική και επιστημονική διάσταση της προσπάθειας.
Στόχος της εκστρατείας #StolenMemory των Αρχείων Arolsen
Η εκστρατεία #StolenMemory αποσκοπεί κυρίως στο να επανενώσει οικογένειες θυμάτων ναζιστικών διώξεων με τα προσωπικά αντικείμενα που είχαν χαθεί κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεκίνησε το 2018 μέσω περιοδεύουσας έκθεσης και έχει προσφέρει θεαματικά αποτελέσματα, βοηθώντας στη σύνδεση πολλών κληρονόμων με αντικείμενα που σχετίζονται με τους προγόνους τους.
Σημασία της εκδήλωσης
Η σημερινή εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιουνίου 2026, αξίζει να σημειωθεί ως μία από τις πιο σημαντικές πρωτοβουλίες στον τομέα της αποκατάστασης της ιστορικής μνήμης στον κόσμο. Η ελληνική περίπτωση είναι μοναδική, καθώς η συμμετοχή των μαθητών εντάχθηκε σε ένα κεντρικό πρόγραμμα του κράτους, επιδεικνύοντας πως η εκπαίδευση μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην επανεξέταση των ιστορικών γεγονότων και την αποκατάσταση της μνήμης.
Πηγή φωτογραφιών: Arolsen Archives
