Ανάταση για τις αγορές με τη νέα συμφωνία των ΗΠΑ

Οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου δείχνουν σημάδια αποκλιμάκωσης έπειτα από μια μακρά περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων και ενεργειακής αναστάτωσης, καθώς χαιρετίζουν την προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για την εκεχειρία και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή προσφέρει ανακούφιση στην Ελλάδα, καθώς αναμένονται πιέσεις στα καύσιμα και το κόστος ηλεκτροπαραγωγής, που είχαν φανεί στα ύψη. Παρά τη θετική αντίκτυπη αρχικά, η αγορά παραμένει επιφυλακτική. Ενώ η συμφωνία μειώνει τον άμεσο κίνδυνο για τις ενεργειακές ροές από την περιοχή, η αιτία των γεωπολιτικών εντάσεων δεν έχει επιλυθεί, και έτσι η μείωση στις τιμές εκλαμβάνεται ως ένδειξη προσωρινής σταθεροποίησης, παρά ως σημείο μόνιμης ειρήνης.

Η ελληνική οικονομία βιώνει ήδη άμεσες συνέπειες από την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Οι πρώτες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι η εγχώρια αγορά απομακρύνεται προσωρινά από τις πληθωριστικές πιέσεις και τις ενεργειακές κρίσεις. Αν όλα κυλήσουν ομαλά, οι ΗΠΑ και το Ιράν θα υπογράψουν στη Γενεύη στις 19 Ιουνίου ένα πλαίσιο συμφωνίας που θα παρατείνει για 60 ημέρες την εκεχειρία, θα ενεργοποιήσει τη ναυσιπλοΐα και θα σταματήσει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, επιτρέποντας ζωή στις διαπραγματεύσεις.

Αναμενόμενες επιδράσεις στην ελληνική αγορά

Στην εγχώρια αγορά, οι πρώτες αναμενόμενες επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές στα υγρά καύσιμα. Υπεύθυνοι του κλάδου εκτιμούν ότι οι μειωμένες διεθνείς τιμές των αργών θα μεταφερθούν σύντομα στα πρατήρια, με τις νέες παραλαβές να ανταγωνίζονται πλέον το χαμηλότερο κόστος.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο όπου οι τιμές ήδη ασκούν πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Την περασμένη Κυριακή, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων έφθασε τα 1,995 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης διατίθετο προς 1,739 ευρώ ανά λίτρο, ενσωματώνοντας προνόμιο 12 λεπτών ανά λίτρο.

Επιπλέον, η πτώση του TTF επηρεάζει άμεσα την αγορά φυσικού αερίου και τη ηλεκτρική ενέργεια, περιορίζοντας τις επιπτώσεις από τις πληθωριστικές πιέσεις στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής. Η μείωση της τιμής στις εγχώριες προμήθειες μπορεί να κρατήσει τις τιμές υπό έλεγχο για τον επόμενο μήνα, αν η πτωτική τάση συνεχιστεί.

Είναι απαραίτητο να σημειωθεί ότι ήδη τα ελληνικά διυλιστήρια έχουν προσαρμόσει τις παραγγελίες τους, διασφαλίζοντας την επάρκεια. Επίσης, οι επιδοτήσεις στο ντίζελ έχουν επιστρατευθεί για να μετριάσουν τις συνέπειες των ανατιμήσεων. Παρόλα αυτά, οι τιμές θα πρέπει να παρακολουθηθούν στενά, καθώς τυχόν εμπλοκές μπορεί να προκαλέσουν ταχεία επαναφορά στα επίπεδα των τελευταίων μηνών.

Η δοκιμασία του Ιουνίου

Παρά την ευνοϊκή εξέλιξη, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη δεν έχουμε φτάσει σε σταθερή εξομάλυνση της κατάστασης. Η υπογραφή της συμφωνίας στις 19 Ιουνίου θα είναι η πρώτη σοβαρή δοκιμασία. Ο στόχος είναι ΗΠΑ και Ιράν να εξασφαλίσουν την κοινή κατανόηση των συμφωνηθέντων. Ειδήσεις από ιρανικές πηγές υποδηλώνουν ότι η Τεχεράνη επιθυμεί την επιβολή “τελών” για τη διέλευση μέσω των Στενών, ένα θέμα που μένει να δούμε αν θα γεννήσει εντάσεις με την αμερικανική πλευρά.

Αν η συμφωνία προχωρήσει χωρίς προβλήματα, επόμενη μεγάλη προθεσμία θα είναι η περίοδος των 60 ημερών εκεχειρίας, με την υποχρέωση να διαπραγματευτούν σταθερές βάσεις για μόνιμη ειρήνη, ρίχνοντας φως σε κρίσιμα ζητήματα όπως η άρση των κυρώσεων και η παρακολούθηση της συμφωνίας.

Παρά τους θετικούς οιωνούς, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τιμές δεν θα μειωθούν απότομα. Οι αγορές αναμένονται να τηρήσουν στάση αναμονής μέχρι να αποδειχθεί εάν η εκεχειρία μπορεί να κρατηθεί.

Οι πρόσφατες τάσεις δείχνουν ότι, ακόμα και αν η συμφωνία επιβεβαιωθεί, η επαναφορά στην κανονικότητα θα απαιτήσει χρόνο. Το άνοιγμα των Στενών δεν συνεπάγεται άμεση αποσυμφόρηση, καθώς η επιστροφή πλοίων και η προσαρμογή ασφαλιστικών καλύψεων θα χρειαστεί περίοδο.

Παράλληλα, θα υπάρξει αυξημένη ζήτηση για την πλήρωση στρατηγικών αποθεμάτων, λόγω της χρήσης τους κατά την κρίση, που θα λειτουργήσει ανασταλτικά στην ταχύτερη πτώση των τιμών.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο

Η αντίδραση των αγορών στην προοπτική επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ δεν είναι τυχαία, δεδομένου ότι αυτή η θαλάσσια οδός διακινεί περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και μεγάλο ποσοστό LNG. Κάθε ανησυχία για διαταραχή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή αυξάνει τα γεωπολιτικά ρίσκα και τις τιμές ενέργειας.

Η κρίση είχε αναδείξει τον φόβο όχι μόνο για την απώλεια ιρανικών ποσοτήτων αλλά και για την εφικτότητα της ομαλής ενεργειακής αλυσίδας στο Περσικό Κόλπο. Αυτή η κατάσταση είχε στείλει το Brent σε ιστορικά υψηλά, ενώ την ίδια στιγμή το TTF υπήρξε ιδιαίτερα νευρικό.

Σύμφωνα με αναλυτές, η απλή ανακοίνωση μιας πολιτικής συμφωνίας δεν αρκεί για την αποκατάσταση της αγοράς και απαιτούνται εγγυήσεις σχετικά με την ασφάλεια των διελεύσεων, σαφήνεια όρων και, το βασικότερο, χρόνος για την επιβεβαίωση της διατήρησης της εκεχειρίας.

Παρόλο που οι ενεργειακές αγορές εμφάνισαν ανθεκτικότητα κατά τη διάρκεια της κρίσης, η εμπιστοσύνη τους παραμένει εύθραυστη. Η τρέχουσα πτώση στις τιμές αντανακλά την απομάκρυνση του χειρότερου σεναρίου, αλλά δεν υποδηλώνει την ολοκλήρωση της κρίσης.

Η Citi μειώνει τις προβλέψεις της για το Brent, περιμένοντας μέση τιμή 75 δολάρια ανά βαρέλι το τρίτο τρίμηνο του 2026, εάν οι εμπορικές ροές μέσω του Ορμούζ ξεκινήσουν να ομαλοποιούνται στα μέσα του καλοκαιριού.

Αν έρθει μια συνολική συμφωνία και ειρηνική σταθεροποίηση, οι αναλυτές είναι πιο αισιόδοξοι. Έχουν υποστήριξη ότι το Brent θα μπορούσε να κινηθεί ξανά μεταξύ 70-75 δολαρίων ανά βαρέλι, που θα σήμαινε επιστροφή σε προπολεμικά επίπεδα.

Πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση παραμένει αβέβαιο, καθώς οι μήνες αναμονής για πλήρη αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας των υποδομών στον Περσικό Κόλπο είναι επιτακτικοί.

Προβλέψεις για το φυσικό αέριο

Η κατάσταση στο φυσικό αέριο είναι πιο περίπλοκη, καθώς η αγορά παρουσιάζει επάρκεια, αν και οι προβλέψεις για μείωση τιμών δεν είναι τόσο αισιόδοξες όσο για το πετρέλαιο. Οι τιμές του TTF ίσως υποχωρήσουν προς τα 35 ευρώ ανά Μεγαβατώρα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού εφόσον η πτωτική τάση συνεχιστεί και δεν προκύψουν νέα γεωπολιτικά ζητήματα.

Ωστόσο, υπάρχουν τρεις κύριοι λόγοι που μαρτυρούν πως η αποκλιμάκωση θα χρειαστεί περισσότερους μήνες. Η αποσυμφόρηση του Ορμούζ θα είναι αργή, η ζήτηση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή αυξάνεται και οι ευρωπαϊκές αποθήκες πρέπει να γεμίσουν ενόψει του χειμώνα.

Αν υπάρξει μόνιμη ειρήνη, οι ολοκληρωμένες προβλέψεις υποδηλώνουν ότι ο TTF μπορεί να κινηθεί προς 30-35 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, όμως η πτώση προς τα 25 ευρώ φαίνεται να είναι πιο μακρινός ορίζοντας.

Στην αγορά LNG, οι διαδικασίες προσαρμογής είναι πιο δύσκολες σε σχέση με το πετρέλαιο. Τα προβλήματα σε υποδομές υγροποίησης ή τερματικών επαναεριοποίησης θα παίρνουν σοβαρό χρόνο για αποκατάσταση, γεγονός που περιορίζει την ικανότητα άμεσης αντίδρασης στην αγορά.

Η κανονικότητα των αγορών θα επιτευχθεί μόνο όταν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποκατασταθεί με ασφάλεια και η εκεχειρία θα γίνει πράγματι μια σταθερή πολιτική ρύθμιση.

Διαβάστε επίσης