Αναδρομή στην Πολυκατοικία στην Ελλάδα: Οι Τέσσερις Φάσεις Ανάπτυξης και τα Σημεία τους

Ανάλυση της Πολεοδομικής Ανάπτυξης στην Ελλάδα: Από το 1830 έως Σήμερα

Μια πρόσφατη μελέτη του Ομότιμου Καθηγητή, Σεραφείμ Πολύζου, από την Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, φωτίζει την αναπτυξιακή πορεία των πολυκατοικιών στην Ελλάδα, αναλύοντας τέσσερις σημαντικές περιόδους.

Η πρώτη περίοδος ξεκινά από το 1830, χρονιά ίδρυσης του ελληνικού κράτους, και λήγει το 1923 με την ενοποίηση των εδαφών και την άφιξη των προσφύγων. Αυτή η φάση σηματοδοτεί την αρχή της συγκρότησης του κράτους και την επαναστατική διαδικασία απελευθέρωσης.

Στην δεύτερη περίοδο, που εκτείνεται από το 1923 μέχρι το 1950, περιλαμβάνονται οι συνθήκες της μεσοπολεμικής εποχής, της γερμανικής κατοχής και του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα.

Ακολουθεί η τρίτη περίοδος, από το 1950 έως το 1970, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονη οικονομική ανάπτυξη και σημαντικές αλλαγές στην αστική δόμηση.

Η τελευταία περίοδος, που διαρκεί από το 1970 μέχρι σήμερα, αποτυπώνει την αύξηση των αστικών προβλημάτων, ως αποτέλεσμα της ταχείας αστικοποίησης. Ο κ. Πολύζος παρατηρεί ότι οι κρατικές παρεμβάσεις στη σχεδίαση των πόλεων έχουν αποκτήσει νέο χαρακτήρα.

Ειδικότερα, στο Νομό Αττικής, που συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αστικό πληθυσμό της χώρας και το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, η ανοικοδόμηση εκτός σχεδίου έχει προκαλέσει συσσώρευση κακής ποιότητας κατασκευών. Αυτές οι εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε μια άναρχη δόμηση που υποβαθμίζει το αστικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τον κ. Πολύζο, οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες για τη ρύθμιση της πολεοδομικής κατάστασης που εμφανίστηκαν στη δεκαετία του 1960 δεν υλοποιήθηκαν, ενώ τα 40 ρυθμιστικά σχέδια που εκπονήθηκαν μεταξύ 1960-1974 παρέμειναν ανενεργά.

Οι Αλλαγές από τη Δεκαετία του 1970

Από το 1970 και μετά, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση αστικής ανάπτυξης. Η εμφάνιση περιβαλλοντικών ζητημάτων στα μεγάλα αστικά κέντρα προκάλεσε μια συζήτηση για τη μελλοντική κατεύθυνση των ελληνικών πόλεων.

Αυτή η περίοδος καταγράφει μια προσπάθεια για ολοκληρωμένη ρύθμιση των οικιστικών προβλημάτων, καθώς και την ανάγκη για σχεδιασμό που θα σταθεροποιήσει την πληθυσμιακή κατανομή. Εν τω μεταξύ, η ένταξη στην ΕΟΚ έφερε στο προσκήνιο τη σημασία της οικονομικής ανάπτυξης σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον.

Η εποχή του 1970 σηματοδοτεί την έναρξη της σύγχρονης αστικής ανάπτυξης, χαρακτηριζόμενη από τη ζήτηση για κατασκευή χώρων στάθμευσης και βελτιώσεις στις πολυκατοικίες. Ωστόσο, οι εσωτερικοί μετανάστες, λόγω των προσφυγικών πιέσεων, είδαν τις συνθήκες διαβίωσης να επιδεινώνονται από τα κυκλοφοριακά προβλήματα και τη ρύπανση.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις προαστιακές περιοχές, που προσφέρουν καλύτερες συνθήκες ζωής. Η πολυκατοικία, από σύμβολο κοινωνικής ανέλιξης, έχει γίνει πλέον μια λύση στέγασης για μεσαία και κατώτερα εισοδηματικά στρώματα.

Ο εν λόγω τρόπος δόμησης, προσδιοριζόμενος κυρίως στις μεγάλες πόλεις, έχει εφαρμοστεί ευρέως και σε άλλες περιοχές, όπου ακόμα χρησιμοποιείται. Παρά την εκτεταμένη χρήση της, τα σημάδια γήρανσης αυτού του μοντέλου είναι αλλού εμφανή.

Ο κ. Πολύζος επισημαίνει ότι τα βασικά χαρακτηριστικά της αστικής ανάπτυξης στη μεταπολεμική Ελλάδα περιλαμβάνουν την έλλειψη μακροχρόνιου σχεδιασμού και τις συνέπειες της αυθαίρετης δόμησης.

“Η πολεοδόμηση ακολουθούσε συνήθως τη δημιουργία ζήτησης για αστική γη, χωρίς προγραμματισμό,” καταλήγει ο καθηγητής, αφήνοντας να εννοηθεί τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πόλεις για την ορθολογική ανάπτυξή τους στο μέλλον.

Διαβάστε επίσης:

• Ανοίγει το αθλητικό πάρκο του Ελληνικού – Επένδυση 100 εκατ. ευρώ και στόχος 1 εκατ. επισκέπτες το 2027 (pics)
• ΣΥΡΙΖΑ: Το κλειδί της παραίτησης Φάμελλου, ο οδικός χάρτης της επόμενης ημέρας και οι διεκδικητές της ηγεσίας
• Τα ιδιωτικά νησιά των εταιρειών κρουαζιέρας

Για περισσότερες ειδήσεις, επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα.