Εξωδικαστικός μηχανισμός: Μεγαλύτερα κουρέματα και αποπληρωμή έως 25 χρόνια

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός καθίσταται σταδιακά το κύριο εργαλείο για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, όπως δείχνουν τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026. Η αυξημένη αποδοχή του μηχανισμού είναι εμφανής, καθώς ο αριθμός των πολιτών και των επιχειρήσεων που προσφεύγουν σε αυτόν έχει αυξηθεί ραγδαία. Σημαντική επιτυχία καταγράφηκε και τον Ιούνιο, που αποδείχθηκε ο πιο παραγωγικός μήνας φέτος, επιβεβαιώνοντας τις θετικές επιπτώσεις των πρόσφατων ρυθμίσεων.

Μέχρι το τέλος Ιουνίου, είχαν υποβληθεί συνολικά 144.060 αιτήσεις, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε χρέη 56,92 δισ. ευρώ. Εξ αυτών, 105.080 έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία, ενώ 16.920 βρίσκονται σε διαπραγμάτευση με τους πιστωτές, υποδεικνύοντας ότι νέα υποθέσεις συνεχίζουν να εισέρχονται στο σύστημα.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι οι επιδόσεις του Ιουνίου με 6.129 νέες αιτήσεις – τη μεγαλύτερη μηνιαία επίδοση του εξαμήνου. Οι οριστικές υποβολές έφτασαν τις 3.356, υπογραμμίζοντας την επιτυχία της απλούστευσης των διαδικασιών και των νομοθετικών αλλαγών.

### Ρεκόρ στις επιτυχείς ρυθμίσεις

Τα αποτελέσματα στο κομμάτι των συμφωνιών δείχνουν εντυπωσιακή πρόοδο. Μέχρι τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκαν 64.406 επιτυχείς ρυθμίσεις, με αρχικές οφειλές συνολικού ύψους 19,67 δισ. ευρώ. Ο μέσος όρος οφειλής ανά περίπτωση είναι περίπου 305.000 ευρώ, επισημαίνοντας ότι και πιο περίπλοκες υποθέσεις εντάσσονται στον μηχανισμό.

Μόνο τον Ιούνιο, ολοκληρώθηκαν 1.800 νέες ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε χρέη 458,6 εκατ. ευρώ. Ανάμεσα σε αυτές, 554 ρυθμίσεις εφαρμόστηκαν με τις ευνοϊκές διατάξεις του νόμου 5193/2025, αποκαλύπτοντας τις θετικές επιδράσεις των πρόσφατων παρεμβάσεων.

### Επιχειρήσεις και επαγγελματίες πρωταγωνιστούν

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός λειτουργεί κυρίως προς όφελος επαγγελματιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το 59,4% των οφειλών προέρχεται από φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, σε αντίθεση με το 18,5% που αφορά απλούς πολίτες.

Τα περισσότερα χρέη σχετίζονται με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, με μικρότερα ποσοστά που αφορούν οφειλές προς το Δημόσιο. Μάλιστα, οι αιτήσεις για ποσά πάνω από 1 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 59% του συνολικού χρέους.

Όσον αφορά την ενημερότητα, μόνο το 8,9% των οφειλών θεωρείται ενήμερο, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη σοβαρών καθυστερήσεων στα περισσότερα δάνεια.

### Ρυθμίσεις έως και 25 χρόνια

Ένα από τα πλεονεκτήματα του μηχανισμού είναι ότι παρέχει τη δυνατότητα μακροχρόνιας αποπληρωμής, επιτρέποντας στους οφειλέτες να μειώσουν τη μηνιαία τους επιβάρυνση. Οι ρυθμίσεις για οφειλές προς το Δημόσιο διαρκούν κατά μέσο όρο 16 χρόνια, ενώ για τράπεζες και servicers 15,7 χρόνια. Στα στεγαστικά δάνεια, ο μέσος χρόνος αποπληρωμής φτάνει τα 25 χρόνια.

Όσον αφορά τις διαγραφές χρέους, το μέσο ποσοστό φτάνει το 13,5% για το Δημόσιο και το 28,4% για τις χρηματοδοτικές οφειλές, με σχεδόν οι μισές συμφωνίες να περιλαμβάνουν «κούρεμα» πάνω από 30%.

### Οι εκκρεμότητες που παραμένουν

Παρά την αύξηση των επιτυχών ρυθμίσεων, η διαδικασία συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Περίπου 5.150 υποθέσεις περιμένουν την επιβεβαίωση της πρώτης δόσης για την οριστική ενεργοποίηση των συμφωνιών, ενώ ορισμένοι οφειλέτες απορρίπτουν προτάσεις πιστωτών.

Στις πολυμερείς διαπραγματεύσεις, το ποσοστό απόρριψης κυμαίνεται γύρω στο 20%, ενώ στις διμερείς περιορίζεται στο 16%. Οι λόγοι που αναφέρονται κυρίως σχετίζονται με την αδυναμία καταβολής ή τη μη επιθυμία αποδοχής των όρων.

### Αυξημένη συμμετοχή και από ευάλωτα νοικοκυριά

Σημαντικά είναι και τα στοιχεία για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Μέχρι τέλος Ιουνίου, 12.265 αιτήσεις υποβλήθηκαν από οικονομικά ευάλωτους, εκ των οποίων οι 10.126 ολοκληρώθηκαν επιτυχώς. Ως αποτέλεσμα, προέκυψαν 7.408 επιτυχείς ρυθμίσεις, με 488 να αφορούν άτομα με αναπηρία.

Συνολικά, οι επιδόσεις του πρώτου εξαμήνου υποδεικνύουν ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Η πρόκληση για το επόμενο διάστημα είναι να διατηρηθεί η ροή νέων αιτήσεων, να περιορισθούν οι εκκρεμότητες και να ολοκληρώνονται πιο γρήγορα οι διαπραγματεύσεις, ώστε περισσότεροι οφειλέτες να επιτύχουν βιώσιμες λύσεις και να αποφύγουν αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.