
Η αλλαγή στις σχέσεις Μόσχας-Πεκίνου: Ο ρόλος του Πούτιν και η επιρροή της Κίνας
Η πρόσφατη κρίση στην Ουκρανία και η αυξανόμενη οικονομική απομόνωση της Ρωσίας έχουν αναδείξει μια νέα δυναμική στις σχέσεις Μόσχας και Πεκίνου. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος στο παρελθόν βρισκόταν σε μια πιο ισχυρή θέση ως εταίρος της Κίνας, τώρα αισθάνεται την αύξηση της εξάρτησής του από το Πεκίνο.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας επίσκεψης του Ρώσου προέδρου στο Πεκίνο, κύριος στόχος του ήταν η προώθηση του αγωγού φυσικού αερίου «Power of Siberia 2». Ωστόσο, οι Κινέζοι καθόρισαν ότι η συνεργασία θα μπορούσε να προχωρήσει μόνο αν η τιμή του αερίου ήταν αρκετά χαμηλή, ζητώντας de facto από τη Ρωσία να χρηματοδοτήσει το έργο. Ο Πούτιν έφυγε από την Κίνα υπογράφοντας 42 συμφωνίες, πλην αυτής για τον αγωγό, σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal.
Η στήριξη της Κίνας στην ρωσική οικονομία είναι σημαντική, καθώς αγοράζει ακολουθώντας μια στρατηγική χαμηλών τιμών σε πετρέλαιο, προμηθεύει εξαρτήματα και παρέχει εναλλακτικές χρηματοπιστωτικές οδούς στην Ρωσία, που πλήττεται από τις κυρώσεις της Δύσης. Τα τελευταία χρόνια, η εξάρτηση της Ρωσίας από την Κίνα έχει αυξηθεί δραματικά, από το 10% του εμπορίου το 2013 στο 40% σήμερα, στις ενώ οι ρωσικές εξαγωγές αντιπροσωπεύουν λιγότερο από 4% του κινεζικού εμπορίου, δίνοντας στο Πεκίνο την ισχύ να απαιτεί ευνοϊκούς όρους.
Σήμερα, ο Σι Τζινπίνγκ θεωρεί ότι ο Πούτιν έχει χάσει την ισχύ που είχε κάποτε. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επιταχύνει την μετατόπιση της ισχύος προς την Κίνα, με την τελευταία να αποκτά κυριάρχο ρόλο στη συνεργασία. Ωστόσο, το Πεκίνο προτιμά να διατηρεί μια δημόσια εικόνα ισοτιμίας, προκειμένου να μην ταπεινώνει τον Ρώσο πρόεδρο.
Η ρωσική αγορά δεν πλήττεται μόνο πολιτικά αλλά και οικονομικά από την εισροή φθηνών κινεζικών προϊόντων, που ανταγωνίζονται την εγχώρια παραγωγή. Αυτή η κατάσταση έχει αναγκάσει τη Ρωσία να διαφυλάξει συγκεκριμένους τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, ενώ οι φήμες για κινεζικές κατασκοπικές δραστηριότητες αναδεικνύουν επιπλέον τις εντάσεις.
Η Κίνα, αναγνωρίζοντας την ευκαιρία που προσφέρει η απομόνωση της Ρωσίας, επενδύει στη Σαγκάη προτείνοντας το γουάν ως το βασικό νόμισμα για κοινούς οργανισμούς, υπονομεύοντας τη μόνη φορά την παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία. Ο Πούτιν, αν και έχει ανταγωνιστικά σχέδια, διαπιστώνει ότι η Κίνα αναμένει ευνοϊκότερους όρους συνεργασίας.
Ο Σι είναι πιθανό να έχει διδαχθεί από την εμπειρία της σινοσοβιετικής ρήξης, επενδύοντας σε ένα δημόσιο σεβασμό προς τον Πούτιν, ενώ παράλληλα απαιτεί παραχωρήσεις σε ιδιωτικές συζητήσεις.
Η Κίνα προχωρά σε οικοδόμηση σχέσεων με Ρώσους αξιωματούχους, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει τη θέση της στην περιοχή, μετά την πιθανή αποχώρηση του Πούτιν. Έτσι, η Ρωσία παραμένει σε έναν δρόμο μεγαλύτερης εξάρτησης, υπό τη σκιά του Κινέζου ηγέτη.
Σε αυτή την περίπτωση, η ανησυχία για την πολιτική συνέπεια της Ρωσίας παραμένει, καθώς ο Πούτιν δίνει τη θέση του από πρότυπο του Σι σε έναν υποδεέστερο εταίρο στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.