Λήξη εποχής για τον κομβικό λιγνιτικό σταθμό του Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη

Ο μεγάλος λιγνιτικός σταθμός της ΔΕΗ στον Άγιο Δημήτριο, στην Κοζάνη, ολοκλήρωσε τη λειτουργία του την Παρασκευή 15 Μαΐου, σημειώνοντας το τέλος μιας εποχής που κράτησε περισσότερες από 40 χρόνια στην ενεργειακή παραγωγή της Ελλάδας. Ο σταθμός, με πέντε μονάδες και συνολική εγκατεστημένη ισχύ περίπου 1.600 MW, είχε αναδειχθεί σε θεμέλιο λίθο της ηλεκτρικής ενέργειας για τη χώρα.

Η λειτουργία του ξεκίνησε τη δεκαετία του ’80 και συνδέθηκε στενά με την ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας, προσφέροντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και καλύπτοντας τις ενεργειακές ανάγκες της περιοχής, καθώς και την τηλεθέρμανση. Μετά από 42 χρόνια, ο σταθμός έκλεισε, ενώ αναμένεται η κατεδάφιση των πύργων ψύξης, πιθανώς με τη χρήση ελεγχόμενων εκρηκτικών, σύμφωνα με δημοσιεύματα από την περιοχή.

Η πορεία προς την απεξάρτηση από τον λιγνίτη

Η σταδιακή απομάκρυνση των λιγνιτικών μονάδων ευθυγραμμίζεται με την ευρωπαϊκή πολιτική σχετικά με την κλιματική αλλαγή και ιδιαίτερα με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Η αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων CO2, η οποία έχει φτάσει τα 75 ευρώ ανά τόνο, έχει καταστήσει το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη μη βιώσιμο. Μάλιστα, τον Ιανουάριο του 2026, η τιμή αυτή αναμένεται να ξεπεράσει τα 90 ευρώ ανά τόνο.

Τα τελευταία χρόνια, ο σταθμός του Αγίου Δημητρίου λειτουργούσε συνήθως ως επιπλέον πηγή, εξυπηρετώντας ανάγκες αιχμής και υποστηρίζοντας τη θέρμανση κατά τους χειμερινούς μήνες. Παρ’ όλα αυτά, παρέμεινε η πιο ρυπογόνα ενέργεια της χώρας το 2025, με εκπομπές σχεδόν 2,7 εκατομμυρίων τόνων CO2, ακολουθούμενες από αντίστοιχο κόστος που ξεπερνά τα 200 εκατ. ευρώ.

Το τέλος της εποχής του λιγνίτη στην Ελλάδα

Με την απόσυρση του Αγίου Δημητρίου, η μοναδική λιγνιτική μονάδα που παραμένει σε λειτουργία είναι η «Πτολεμαΐδα 5», η οποία αναμένεται να κλείσει μέχρι το τέλος του έτους. Έτσι, η Ελλάδα πλησιάζει στο οριστικό τέρμα της εξάρτησής της από τον λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή.

Η απόφαση αυτή δεν έχει γίνει αποδεκτή από όλους, καθώς εργαζόμενοι και συνδικαλιστές εκφράζουν προβληματισμούς σχετικά με την προγραμματισμένη κατεδάφιση των πύργων ψύξης και το πότε θα εφαρμοστεί αυτή η διαδικασία. Παρ’ όλα αυτά, η διοίκηση της ΔΕΗ επιβεβαιώνει τη συνέχιση του σχεδιασμού.

Ταυτόχρονα, η ΔΕΗ προχωρεί σε επενδύσεις αξίας 5,75 δισ. ευρώ για τη Δυτική Μακεδονία, που περιλαμβάνουν έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποθήκευσης, αντλησιοταμίευσης, data centers και νέες υποδομές, με στόχο τη μετάβαση της περιοχής σε ένα εναλλακτικό ενεργειακό και παραγωγικό μοντέλο, διατηρώντας τη Δυτική Μακεδονία ως κομβικό σημείο του εθνικού ενεργειακού συστήματος.

Διαβάστε ακόμη