ΕΕ και Αυστραλία: Η κατάληξη του «ούζου» και οι προκλήσεις για τη φέτα

Στην ειδυλλιακή πόλη Φιλιατρά, στη Μεσσηνία, ένα οικογενειακό αγρόκτημα που διαθέτει 19 ελαιόδεντρα παράγει το εξαιρετικό ελαιόλαδο LIÁ, το οποίο έχει καταξιωθεί σε διεθνείς διαγωνισμούς, κερδίζοντας αρκετές φορές την πρώτη θέση. Προϊόν διεθνώς αναγνωρισμένο, το LIÁ είναι ήδη διαθέσιμο σε πολλές χώρες και προσφέρει τη γεύση και την ποιότητα της ελληνικής παραγωγής στην παγκόσμια αγορά.

Αυτό το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα δείγματα που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να υπογραμμίσει την αξία της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αυστραλίας. «Περίπου το 90% της παραγωγής μας απευθύνεται σε εξαγωγές, με βασικές αγορές την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, τις ΗΠΑ και ορισμένες αγορές στην Ασία,» εξηγεί η Χριστίνα Στριμπάκου, ιδρύτρια της LIÁ™ Cultivators. «Η στρατηγική μας επικεντρώνεται στη συνεργασία με εξειδικευμένα δίκτυα διανομής που προσέχουν την ποιότητα και την προέλευση. Από τον Νοέμβριο του 2025 θα έχουμε ανεπτυγμένη συνεργασία με την Αυστραλία, λόγω της αυξανόμενης ζήτησης.»

Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν, κυρίως λόγω των υψηλών μεταφορικών εξόδων και του χρόνου παραδόσεων, στοιχείο που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα. Μια ενδεχόμενη συμφωνία ΕΕ–Αυστραλίας αναμένεται να μειώσει δασμούς και κόστη μεταφοράς, διευκολύνοντας την είσοδο ελληνικών προϊόντων σε μία ολοένα και πιο ενδιαφέρουσα αγορά για τη μεσογειακή διατροφή.

Οι ελληνικές εξαγωγές προς την Αυστραλία έχουν σημειώσει αύξηση 35% από το 2020 έως το 2024, φτάνοντας τα 315 εκατομμύρια ευρώ, όπως επισημαίνει ο Παναγιώτης Χασάπης, εκτελεστικός αντιπρόεδρος του ΣΕΒΕ. Οι τομείς τροφίμων και χημικών αντιπροσωπεύουν μάλιστα το 70% των συνολικών εξαγωγών στην αυστραλιανή αγορά, με προϊόντα όπως λαχανικά, δημητριακά και γαλακτοκομικά.

Η συμφωνία ΕΕ – Αυστραλίας αναμένεται να επιφέρει περαιτέρω ενίσχυση σε αυτή τη δυναμική, καθώς προβλέπει την κατάργηση δασμών σε περισσότερους από το 99% των ευρωπαϊκών προϊόντων. «Η Αυστραλία είναι μια ώριμη αγορά με υψηλό δείκτη γνώσης στους καταναλωτές,» τονίζει η Στριμπάκου, υπογραμμίζοντας την ισχυρή ελληνική κοινότητα που προωθεί προϊόντα με γεωγραφική ταυτότητα.

Ωστόσο, η συμφωνία αυτή δεν καλύπτει όλα τα ελληνικά προϊόντα εξίσου. Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία των διαπραγματεύσεων ήταν η προστασία ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων. Περίπου 400 προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων της φέτας και άλλων εμβληματικών τροφίμων, αποτελούν αντικείμενο διαφωνίας. Οι παραγωγοί στην Αυστραλία ανησυχούν πως θα πληγούν από τις απαγορεύσεις χρήσης συγκεκριμένων ονομασιών, ενώ οι Βρυξέλλες επιδιώκουν τον αποκλεισμό αυτών των όρων σε μη αυθεντικά προϊόντα.

Τελικά, επιτεύχθηκε μια συμβιβαστική λύση, όπου για ορισμένα προϊόντα όπως το ελληνικό ούζο και τσίπουρο οι Αυστραλοί παραγωγοί θα έχουν προθεσμία επτά ετών για να σταματήσουν τη χρήση αυτών των όρων. Αλλά υπάρχουν και άλλες ονομασίες που θα επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται μόνο εφόσον οι παραγωγοί αποδεικνύουν τη χρήση τους για τουλάχιστον πέντε χρόνια.

Η αντίδραση των Αυστραλών παραγωγών είναι έντονη. Το Συμβούλιο Βιομηχανίας Γαλακτοκομικών Προϊόντων της Αυστραλίας εξέφρασε την αγανάκτησή του, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «απαράδεκτη» και ζητώντας περισσότερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά. Η μη ικανοποίηση των αιτημάτων τους αναδεικνύει τη δυσκολία στην ισορροπία μεταξύ του εμπορίου και της προστασίας της παραγωγής.

Η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων θα έχει σημαντικές συνέπειες για όλους τους εμπλεκόμενους και το μέλλον των ελληνικών εξαγωγών στην Αυστραλία αναμφίβολα θα επηρεαστεί από την εξέλιξη αυτής της συμφωνίας.