Στρατηγικές λύσεις για την κρίση κατοικίας: Προτάσεις από τη μελέτη ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ
ΟΙ προβληματισμοί γύρω από την στεγαστική κρίση στην Ελλάδα εμβαθύνουν, καθώς το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ σε πρόσφατη μελέτη προειδοποιεί ότι το πρόβλημα αυτό είναι αποτέλεσμα μιας σειράς πολιτικών και οικονομικών αλλαγών που έχουν συμβεί τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοματικές λύσεις δεν είναι επαρκείς για την αντιμετώπισή του.
Η έρευνα καταδεικνύει πως η ραγδαία άνοδος του κόστους της στέγασης, σε αντίθεση με τη χαμηλή αύξηση των εισοδημάτων, έχει οδηγήσει σε αυξημένα προβλήματα για πολλά νοικοκυριά, που αντιμετωπίζουν οικονομικές πιέσεις από τη στέγαση και την ενέργεια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, το 27% των ελληνικών νοικοκυριών ξοδεύει πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για ενοίκια και άλλες στεγαστικές ανάγκες, σε σύγκριση με περίπου 18% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, οι τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 35,4% από το 2018 έως το 2023, ενώ τα διαθέσιμα εισοδήματα έχουν αυξηθεί μόλις κατά 8%.
Η μελέτη αναγνωρίζει ότι η επιδείνωση της κατάστασης οφείλεται σε ποικιλία παραγόντων, όπως:
- η σοβαρή ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης κατοικιών,
- η συγκέντρωση πληθυσμού και οικονομικής δραστηριότητας στην Αττική,
- η γήρανση του κτιριακού αποθέματος και το υψηλό κόστος ανακαίνισης,
- η αύξηση του ενεργειακού κόστους στέγασης,
- η βαριά φορολογική επιβάρυνση στα ακίνητα,
- οι δυσκολίες στην πρόσβαση σε στεγαστική χρηματοδότηση,
- η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων,
- οι επιπτώσεις του προγράμματος Golden Visa στη διαθεσιμότητα κατοικιών,
- οι καθυστερήσεις στην αξιοποίηση κενών ακινήτων λόγω πολεοδομικών και κληρονομικών προβλημάτων.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, με τη ΓΣΕΒΕΕ να επισημαίνει πως αυτή η κίνηση αδυνάτισε τη δυνατότητα για την εφαρμογή κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής, ενώ η ιδιοκατοίκηση έχει βιώσει σημαντική πτώση τα τελευταία χρόνια.
Προτάσεις Παρεμβάσεων
Σχετικά με τις απαιτούμενες παρεμβάσεις, η μελέτη τονίζει την ανάγκη για έναν συνδυασμό βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων πολιτικών, κύριος στόχος των οποίων είναι η αύξηση της προσφοράς κατοικιών και η αποκατάσταση ισορροπίας ανάμεσα στα εισοδήματα και κόστος στέγασης.
Ως βραχυπρόθεσμες προτάσεις, προτείνεται η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω αυξήσεων μισθών και συντάξεων, καθώς και φορολογικών ελαφρύνσεων, όπως η αποδοχή των εξόδων ενοικίων, στεγαστικών δανείων και ενεργειακών δαπανών από το φορολογητέο εισόδημα. Επίσης, προτείνεται η ανακατεύθυνση των στεγαστικών επιδομάτων προς πολιτικές που θα αυξήσουν την προσφορά κατοικιών, η αποσύνδεση του προγράμματος Golden Visa από την αγορά κατοικίας για την επιστροφή μέρους του διαθέσιμου αποθέματος, καθώς και η επιτάχυνση των δικαστικών και πολεοδομικών διαδικασιών που καθυστερούν την αξιοποίηση πολλών ακινήτων.
Από την άλλη πλευρά, για το μακροπρόθεσμο μέλλον, η μελέτη προτείνει ότι η λύση της στεγαστικής κρίσης πρέπει να επιτευχθεί μέσω της αποκέντρωσης πληθυσμού και οικονομικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αναβάθμιση δημόσιων υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης στην περιφέρεια, στη βελτίωση των υποδομών μεταφοράς και ψηφιακών, καθώς και στην παροχή κινήτρων για τη μεταφορά επιχειρήσεων και εργαζομένων εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Η μελέτη προτείνει επίσης την αξιοποίηση ανενεργών κατοικιών μέσω δημόσιων ή κοινωνικών προγραμμάτων, αλλά και πολιτική κατεδαφίσεων επικίνδυνων ακινήτων για να δημιουργηθεί νέο οικιστικό απόθεμα. Παράλληλα, συνιστά την προσφορά κινήτρων μετεγκατάστασης επιχειρήσεων και νοικοκυριών στην περιφέρεια, με στόχο τη μείωση της πίεσης στις αγορές κατοικίας των μεγάλων πόλεων και την ταυτόχρονη προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης.
Διαβάστε επίσης:
Γιατί επιδεινώνεται το παγκόσμιο selloff των ομολόγων Δημοσίου (γράφημα)
Μπλόκο στις κατασχέσεις λογαριασμών: Πώς αίρεται η δέσμευση και ποιοι κερδίζουν έως 4.200 ευρώ ετησίως
Η μεγάλη επιστροφή: Πώς η BlackBerry μεταμορφώθηκε αθόρυβα σε γίγαντα του Auto-Tech και της ΑI
Για τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας, επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα.
