Καινοτόμες πολιτικές προτάσεις για την αναγέννηση των λιβαδιών Ποσειδωνίας στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο

Καθώς οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προετοιμάζουν τα Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης και συμμετέχουν στις συζητήσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, μια πρόσφατη έκθεση του έργου Interreg Euro-MED ARTEMIS αναδεικνύει τις αναγκαίες συνθήκες για τη μετάβαση από την προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας στη συστηματική εφαρμογή αποκαταστατικών δράσεων σε εθνικό και μεσογειακό επίπεδο.

Η έκθεση με τίτλο «Επιτάχυνση της Αποκατάστασης των Θαλάσσιων Λιβαδιών στη Μεσόγειο μέσω Καινοτόμων Λύσεων που βασίζονται στις Οικοσυστημικές Υπηρεσίες: Προτάσεις Πολιτικής», αναλύει τις εμπειρίες από τις πιλοτικές δράσεις του ARTEMIS στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία, καταλήγοντας σε 15 στρατηγικές για την ενίσχυση της διακυβέρνησης και της χρηματοδότησης της αποκατάστασης των λιβαδιών Ποσειδωνίας στη Μεσόγειο.

Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι κοινές προκλήσεις προκύπτουν σε πολλές μεσογειακές χώρες, κάτι που καταδεικνύει τη σημασία για τη δημιουργία πιο συνεκτικών πολιτικών και την βελτίωση του συντονισμού σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Επιπλέον, τονίζεται η ανάγκη για σταθερή και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για τις αποκαταστατικές δράσεις. Παρόλο που η δημόσια χρηματοδότηση παραμένει ο κυριότερος υποστηρικτικός μηχανισμός, η έκθεση εξετάζει επίσης εναλλακτικούς τρόπους, όπως οι πιστώσεις για τη φύση (Nature Credits) και οι ειδικές πιστώσεις Ποσειδωνίας (Posidonia Credits), που θα πρέπει να πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις αξιοπιστίας και περιβαλλοντικής ακεραιότητας.

«Αν και η αποκατάσταση της φύσης έχει γίνει κεντρικό θέμα στην ευρωπαϊκή πολιτική, οι κατάλληλες συνθήκες διακυβέρνησης και χρηματοδότησης παραμένουν ακόμα ανύπαρκτες για την πραγματοποίησή της σε ευρύτερη κλίμακα. Οι προτάσεις πολιτικής του ARTEMIS προσφέρουν σαφείς κατευθύνσεις για την επίτευξη αυτών των στόχων», δήλωσε η Ιόλη Χριστοπούλου, Διευθύντρια Πολιτικής και συνιδρύτρια του Green Tank.

Δράσεις για την αποκατάσταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας στην Ελλάδα

Και για την Ελλάδα, οι προτάσεις είναι λεπτομερείς στο κείμενο με τίτλο «Αποκατάσταση Λιβαδιών Ποσειδωνίας: Πρόταση πολιτικής για εφαρμογή στην Πράξη», το οποίο έχει αναπτύξει από κοινού το Green Tank με τους Δρ. Ευγενία Αποστολάκη, Δρ. Βασίλη Γερακάρη και Δρ. Μαρία Σαλωμίδη (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ) στο πλαίσιο του έργου ARTEMIS, με στόχο τη δημιουργία ενός βιώσιμου και λειτουργικού πλαισίου για την αποκατάσταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας.

Η πρόταση καλύπτει όλες τις φάσεις της αποκατάστασης, από τον χωρικό προσδιορισμό έως την εφαρμογή και την παρακολούθηση των παρεμβάσεων, και περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα όπως:

• ξεκαθάρισμα των ρόλων και των αρμοδιοτήτων των εμπλεκομένων φορέων,
• καθορισμός Περιοχών Προς Αποκατάσταση (ΠΕΠΑ),
• δημιουργία Σχεδίων Δράσης Αποκατάστασης,
• θέσπιση εξειδικευμένων τεχνικών κατευθύνσεων βάσει επιστημονικών πρωτοκόλλων, και
• ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης και αξιολόγησης.

Ταυτόχρονα, προτείνονται σχετικές ρυθμίσεις για τη διαδικασία αδειοδότησης έργων αποκατάστασης και την παραχώρηση βυθού.

Η πρόταση πηγάζει από ανάλυση του ισχύοντος νομικού πλαισίου, με διαβούλευση από σχετικούς φορείς και στηριζόμενη σε εξειδικευμένη επιστημονική γνώση. Η διαδικασία αυτή έδειξε την ευρεία αναγνώριση της αξίας των λιβαδιών Ποσειδωνίας στην Ελλάδα και τις σημαντικές δυσκολίες στην εφαρμογή αποκαταστατικών δράσεων.

Η επιστημονική θεμελίωση της πρότασης αντλεί από την πρόσφατη έκθεση «Αποκατάσταση Λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica): Επιστημονικές Κατευθύνσεις και Προτάσεις Εφαρμογής» και τα σχετικά Παραρτήματά της. Αυτή η έκθεση είναι καθοριστική για την πρόταση, καθώς προσφέρει μια ολοκληρωμένη μεθοδολογία αποκατάστασης λαμβάνοντας υπόψη το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο και τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού παράκτιου περιβάλλοντος.

«Σκοπός της πρότασης είναι να διασφαλίσει ότι η χώρα θα είναι σωστά προετοιμασμένη για την υλοποίηση αποκαταστατικών δράσεων πριν την προθεσμία, εκπληρώνοντας τις ευρωπαϊκές και εθνικές υποχρεώσεις της. Αν υλοποιηθεί, μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο και για άλλες Μεσογειακές χώρες που αντιμετωπίζουν ανάλογες προκλήσεις», παρατήρησε η Δήμητρα Σύρου, Συνεργάτιδα Πολιτικής της Φύσης στο Green Tank.

«Η αποκατάσταση της Ποσειδωνίας απαιτεί μια συνεργασία μεταξύ επιστημονικής γνώσης, θεσμικής ετοιμότητας και επαρκούς χρηματοδότησης. Η έρευνα που διεξάγουμε και οι πιλοτικές δράσεις που εφαρμόζουμε οδηγούν σε σημαντικές επιστημονικές κατευθύνσεις για τις αποκαταστατικές δράσεις, συμβάλλοντας έτσι στη διασφάλιση των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για τη βιοποικιλότητα και την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας», τόνισε η Ευγενία Αποστολάκη, κύρια ερευνήτρια του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ.

Διαβάστε επίσης