Η Κίνα και η ηλεκτροκίνηση πιέζουν την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία
Εάν εξετάσουμε τα στοιχεία, η κατάσταση γίνεται πιο κατανοητή. Η Κίνα, για το έτος 2024, παρήγαγε 31,4 εκατομμύρια αυτοκίνητα — αναλογικά, πάνω από το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής. Τα οχήματα NEV, που περιλαμβάνουν ηλεκτρικά και υβριδικά, έφθασαν τα 12,9 εκατομμύρια, με τα δύο τρίτα των κατασκευασμένων ηλεκτρικών οχημάτων παγκοσμίως να προέρχονται από την Κίνα.
Ωστόσο, το πιο ανησυχητικό για τους δυτικούς κατασκευαστές δεν είναι μόνο οι αριθμοί που καταγράφονται, αλλά και η ταχύτητα με την οποία οι κινεζικές μάρκες κερδίζουν μερίδιο αγοράς, και εντός αλλά και εκτός Κίνας. Η BYD κατάφερε να ξεπεράσει τον Όμιλο Volkswagen στις πωλήσεις στην Κίνα για πρώτη φορά το 2024, με διαφορά άνω των 900.000 μονάδων, εν μέρει χάρη στις επιδοτήσεις που προσφέρει το κινεζικό κράτος. Σημαντική είναι και η επιστροφή του Volkswagen Group στην κορυφή της αγοράς έως το πρώτο τετράμηνο του 2026 μέσω στρατηγικών συνεργασιών, εκμεταλλευόμενο παράλληλα και την άνοδο των υβριδικών οχημάτων.
Το μερίδιο αγοράς των κινεζικών εταιρειών στην Ευρώπη σχεδόν διπλασιάστηκε το 2025 από ότι το 2024, φτάνοντας το 6,1%, με τις ηγετικές μάρκες να είναι η SAIC (MG) και η BYD.
### Η Porsche και η αναζήτηση λύσεων
Κανένα άλλο παράδειγμα δεν αποδεικνύει πιο χαρακτηριστικά την κρίση από την Porsche. Η περίφημη αυτή μάρκα, που έχει επιβιώσει από οικονομικές κρίσεις και πολέμους, βιώνει μία από τις χειρότερες περιόδους με τα κέρδη της να έχουν καταρρεύσει από 4 δισεκατομμύρια ευρώ σε μόλις 40 εκατομμύρια μέσα σε εννέα μήνες. Το λειτουργικό περιθώριο κέρδους μειώθηκε δραματικά από το 18% στο 1,1%.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Porsche βρίσκεται σε δεινή θέση. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, κατέγραψε ζημίες ύψους 240 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων, ενώ οι πωλήσεις της είχαν πέσει κάτω από τις 15.000 μονάδες παγκοσμίως. Η εισαγωγή νέων παραγωγικών μεθόδων είχε αναδιαρθρώσει την εταιρεία, σώζοντάς την με μοντέλα όπως η Boxster και η Cayenne.
Η σημερινή κρίση, όμως, δεν αφορά αποκλειστικά παραγωγικές δυσλειτουργίες. Η Porsche επικεντρώθηκε σε ένα ηλεκτρικό μέλλον, στοχεύοντας το 80% των πωλήσεών της να είναι αμιγώς ηλεκτρικά έως το 2030. Οι επενδύσεις σε υποδομές πραγματοποιήθηκαν ενώ η κινεζική αγορά παρουσίαζε σημαντική πτώση για τα premium ηλεκτρικά αυτοκίνητα, και οι εγχώριοι κατασκευαστές βελτίωναν τα πρότυπα στην τεχνολογία και την τιμή.
Τα δεδομένα άλλαξαν ταχύτατα και το 2023 η Porsche αντεπεξήλθε σε ιστορικά επίπεδα πωλήσεων και κερδοφορίας, με την Taycan να προβάλλεται ως το κορυφαίο ηλεκτρικό μοντέλο. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε σφοδρή, με τις κινεζικές μάρκες να επενδύουν σε τεχνολογία και να προσφέρουν ηλεκτρικά μοντέλα σε προσιτές τιμές. Όπως επισημαίνει ο CEO Ολιβερ Μπλουμ σε επιστολή του προς τους υπαλλήλους, το επιχειρηματικό μοντέλο της Porsche δεν αντέχει στη νέα πραγματικότητα.
Η Porsche, μέρος του Volkswagen Group, αναγκάστηκε να αποδεχθεί απώλειες καθώς οι παραδόσεις στην Κίνα μειώθηκαν κατά 9,5% το 2024.
### Stellantis, Mercedes και Hyundai-Kia
Η Stellantis, προς το παρόν, αντιμετωπίζει δικές της προκλήσεις, με τα καθαρά κέρδη της να καταρρέουν κατά 70%. Ειδικότερα, η Maserati έχει δει τις πωλήσεις της να πέφτουν δραματικά, αντικατοπτρίζοντας την πτώση της ζήτησης. Σημαντικές αναδιαρθρώσεις είναι αναγκαίες για τη στήριξή της.
Η Mercedes-Benz επίσης καταγράφει πτώση 3% στις παγκόσμιες πωλήσεις, με τα μοντέλα κορυφής να πλήττονται περισσότερο. Από την άλλη, η Hyundai-Kia, αν και έχει μια γενικότερα θετική πορεία, βλέπει τη συμμετοχή της στην κινεζική αγορά να μειώνεται σταθερά.
### Ένα νέο τοπίο
Αυτή η κατάσταση δεν είναι απλώς μια κυκλική κρίση. Αποτελεί μια σοβαρή δομική αναδιάρθρωση, με ξένες μάρκες να χάνουν σχεδόν το 30% του μεριδίου τους στην κινεζική αγορά από το 2020 ως το 2025. Η ταχύτητα που απαιτείται για την ανάπτυξη νέων μοντέλων από τις κινεζικές εταιρείες είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή των δυτικών κατασκευαστών, και αυτό έχει δημιουργήσει σοβαρές αναταραχές στον κλάδο.
Ωστόσο, οι παραδοσιακοί γίγαντες της αυτοκινητοβιομηχανίας όπως η Porsche, η Volkswagen και η Mercedes διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους και την τεχνογνωσία για να προσαρμοστούν. Αλλά πλέον, οι παλιοί κανόνες της αγοράς δεν ισχύουν, καθώς η κινεζική υποστήριξη επεκτείνεται και στην Ευρώπη.
