
Η ημέρα χαρακτηρίζεται κυρίως από τη δικαστική απόφαση που έκρινε παράνομη τη στάση εργασίας που είχαν προγραμματίσει οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, όπως αποκλειστικά δημοσιοποίησε το protothema.gr. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να προκαλέσει νέες αντιπαραθέσεις μεταξύ της κυβέρνησης και των συνδικαλιστικών οργανώσεων.
Όλα επικεντρώθηκαν στα δικαστήρια όταν το Υπουργείο Παιδείας προσέφυγε, ζητώντας την κήρυξη των στάσεων εργασίας παράνομων, λόγω της διεξαγωγής των εξετάσεων. Το δικαστήριο έκανε αποδεκτό το αίτημα του Δημοσίου, με αποτέλεσμα οι προγραμματισμένες κινητοποιήσεις να μην μπορούν να γίνουν όπως είχε σχεδιαστεί. Κυβερνητικές πηγές ερμηνεύουν την απόφαση ως σαφές μήνυμα για τη θεσμική αναγκαιότητα των εξετάσεων.
Αντίθετα, οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες χαρακτηρίζουν την ενέργεια αυτή «ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής δράσης», υποστηρίζοντας ότι η προσφυγή στη Δικαιοσύνη αποσκοπεί στην αποδυνάμωση συλλογικών αντιδράσεων στην εκπαιδευτική πολιτική, ενώ ερωτήματα προκάλεσε και η νομική βάση της απόφασης.
Μα παρά την απόφαση του δικαστηρίου, οι αντιδράσεις παραμένουν ζωηρές. Συνδικαλιστικοί φορείς καταγγέλλουν ότι η «Ελληνική PISA» δεν είναι ένα ουδέτερο εργαλείο, αλλά ίσως προοιωνίζει τη συγκριτική αξιολόγηση των σχολικών μονάδων. Αναφέρουν ότι, μολονότι οι τρέχουσες εξετάσεις διατηρούν τα αποτελέσματα ανώνυμα, ενδέχεται στο μέλλον να δημιουργηθούν δείκτες απόδοσης ανά σχολείο, κάτι που έχει προκαλέσει ανησυχίες για την εκπαιδευτική ανισότητα.
Στην ανακοίνωσή τους, οι ομοσπονδίες υποστηρίζουν ότι πίσω από τον δήθεν διαγνωστικό χαρακτήρα των εξετάσεων, διαφαίνεται η λογική της αγοράς, με την εκπαιδευτική πολιτική να εστιάζει περισσότερο στη μετρήσιμη απόδοση.
Το Υπουργείο Παιδείας διαψεύδει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, τονίζοντας ότι οι εξετάσεις δεν στοχεύουν σε καμία αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ή κατάταξη των σχολείων. Επισημαίνουν ότι η διαδικασία μείνει δειγματοληπτική, περιλαμβάνοντας 300 Δημοτικά και 300 Γυμνάσια, με σκοπό τη συλλογή δεδομένων που θα βοηθήσουν στην εκπαιδευτική πολιτική.
Με τη συμμετοχή περίπου 12.000 μαθητών, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι η διαδικασία θα οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τις επιδόσεις σε Νεοελληνική Γλώσσα και Μαθηματικά, για να εντοπιστούν μαθησιακά κενά και να αναμορφωθούν προγράμματα σπουδών.
Ιδιαίτερα μετά τα χαμηλά αποτελέσματα της Ελλάδας στην OECD PISA 2022, η κυβέρνηση τονίζει την ανάγκη καθιέρωσης μιας εθνικής παρακολούθησης για να διαμορφωθούν στοχευμένες παρεμβάσεις.
Η διαδικασία, που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, περιλαμβάνει δύο διαγωνίσματα 75 λεπτών, ένα στη Γλώσσα και ένα στα Μαθηματικά, με 30 λεπτά διάλειμμα. Οι μαθητές καλούνται να επιδείξουν ικανότητες κατανόησης και κριτικής σκέψης, χωρίς απλές ερωτήσεις επιπέδου αποστήθισης.
Ταυτόχρονα, συμπληρώνεται ένα σύντομο κοινωνικο-δημογραφικό ερωτηματολόγιο, επιδιώκοντας να εξετάσει τη σύνδεση μεταξύ κοινωνικών παραμέτρων και μαθησιακής απόδοσης, ένα μέτρο που υιοθετείται και σε διεθνείς έρευνες.
Η διαρκής εφαρμογή της διαδικασίας, που αποτελεί το πέμπτο έτος της στα ελληνικά σχολεία, υποδηλώνει τη σταδιακή καθιέρωσή της, παρά τις αντιδράσεις. Το Υπουργείο πιστεύει ότι στο μέλλον η «Ελληνική PISA» θα είναι κρίσιμο εργαλείο για το εκπαιδευτικό σχεδιασμό, αν και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η αποδοχή της μπορεί να συνδεθεί με βαθύτερες μεταρρυθμίσεις στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.
Στελέχη της εκπαιδευτικής διοίκησης τονίζουν ότι η εφαρμογή παρόμοιων διαγνωστικών διαδικασιών παρατηρείται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ως μέσο εκπαιδευτικού προγραμματισμού. Επιπλέον, η σημερινή εφαρμογή θεωρείται καθοριστική, καθώς είναι η πέμπτη συνεχόμενη χρονιά πιλοτικής εφαρμογής, γεγονός που ενισχύει την προοπτική αξιοποίησης των συμπερασμάτων για τη διαμόρφωση μελλοντικής εκπαιδευτικής πολιτικής.