Διδάγματα που η Ελλάδα μπορεί να αντλήσει από τη Σρι Λάνκα
Μπορεί η αξιοποίηση των στέγων δημόσιων σχολείων και νοσοκομείων να αποτελέσει λύση για τις ενεργειακές ανάγκες τοπικών κοινοτήτων; Το παράδειγμα από τη Σρι Λάνκα προσφέρει μια ενδιαφέρουσα προοπτική, αποδεικνύοντας πώς η συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορεί να προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις από διεθνούς εμβέλειας κεφάλαια. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε στα τέλη του 2020 με την GAIA Greenenergy Holdings, η οποία επιδιώκει την ανάπτυξη ενός εκτενούς δικτύου φωτοβολταϊκών συστημάτων σε δημόσια κτήρια, με σκοπό την ενεργειακή αυτονομία της Σρι Λάνκα. Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε η χώρα, η GAIA κατάφερε να διασφαλίσει στήριξη από μεγάλες διεθνείς επενδυτικές οντότητες, αναπτύσσοντας υποδομές στις στέγες επτά από εννέα περιφερειακών κυβερνήσεων, καλύπτοντας άνω των 7.500 δημοσίων κτιρίων μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών. Ο κ. Sivaaji De Zoysa, Διευθύνων Σύμβουλος της GAIA, αναλύει στο energygame.gr τις δυνατότητες εφαρμογής αυτού του μοντέλου στην Ελλάδα.
«Η επιτυχία αυτού του μοντέλου στη Σρι Λάνκα σχετίζεται με την ευθυγράμμιση συμφερόντων μεταξύ κυβέρνησης, κοινότητας και επενδυτών», αναφέρει ο κ. De Zoysa, τονίζοντας πως αυτό το δίδαγμα μπορεί να είναι χρήσιμο και σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, που έχουν σημαντική εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας.
Λειτουργία του μοντέλου
Ο κ. De Zoysa εξηγεί ότι η GAIA, με την υποστήριξη εταίρων όπως η Volta Groupe και το Norrfund, μισθώνει στέγες σε δημόσια σχολεία και νοσοκομεία, επενδύοντας σε φωτοβολταϊκά συστήματα. Η παραγόμενη ενέργεια πωλείται στο εθνικό δίκτυο μέσω της διαδικασίας Net Plus Plus, όπου ο παραγωγός κερδίζει χρήματα από την ηλεκτρική ενέργεια που παρέχει στο δίκτυο, ενώ οι ιδιοκτήτες των κτιρίων συνεχίζουν να προμηθεύονται ενέργεια όπως συνήθως. Η GAIA αναλαμβάνει όλες τις επενδύσεις, μειώνοντας τα οικονομικά βάρη για τους ιδιοκτήτες των κτιρίων, ενώ το 15-16% των εσόδων επιστρέφεται στα αντίστοιχα δημόσια ιδρύματα.
«Ο ιδιοκτήτης δεν χρειάζεται να ξοδέψει κεφάλαιο για να επωφεληθεί από την υποδομή», συμπληρώνει ο κ. De Zoysa, εξηγώντας ότι τα έσοδα από την ενέργεια θα μπορούσαν να καλύψουν τα έξοδα ρεύματος των συνεργαζόμενων φορέων, δίνοντας τη δυνατότητα για επενδύσεις σε τομείς όπως η εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη.
Αντιμετώπιση προβλημάτων του δικτύου
Ο διευθυντής της GAIA επισημαίνει την πυκνότητα πληθυσμού της Σρι Λάνκα, με περίπου 368 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, γεγονός που καθιστά τη γη πολύτιμη και δημιουργεί πολιτικά ζητήματα. Από την άλλη, οι προσβάσιμες στέγες δημόσιων κτιρίων καθιστούν την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πιο εφικτή. Το ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας σχεδιάστηκε για μεγάλες υδροηλεκτρικές μονάδες και όχι για μεταφορά ενέργειας από απομακρυσμένες ηλιακές εγκαταστάσεις. Οι στέγες επιτρέπουν παραγωγή ενέργειας κοντά στους καταναλωτές, μειώνοντας τις απώλειες και προσφέροντας περισσότερη ανθεκτικότητα στο σύστημα.
Η GAIA, όμως, αντιμετώπισε εκτενή γραφειοκρατία και πολύπλοκες κανονιστικές διαδικασίες, που απαιτούσαν ισχυρή υποστήριξη προκειμένου να προχωρήσουν οι συμφωνίες. Σημαντική πρόκληση υπήρξε επίσης η εξασφάλιση χρηματοδότησης εν μέσω της σοβαρής οικονομικής κρίσης της Σρι Λάνκα, με την υποτίμηση της ρουπίας και την εκτόξευση του πληθωρισμού. «Η Norfund επένδυσε στην αγορά ΑΠΕ της Σρι Λάνκα, γεγονός που αποτελεί απόδειξη της αξιοπιστίας του μοντέλου μας», τονίζει ο κ. De Zoysa.
Αποτελέσματα
Μέχρι σήμερα, η GAIA έχει παραδώσει περίπου 90 MWp και συνεχίζει με στόχο την παραγωγή 350 MW, παρέχοντας ετησίως περίπου 750 GWh πράσινης ενέργειας. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η Σρι Λάνκα μπορεί να εξοικονομήσει έως 20 εκατ. ευρώ μηνιαίως με τη μείωση των εισαγωγών ντίζελ. Παράλληλα, η επέκταση του χαρτοφυλακίου αναμένεται να μειώσει τις εκπομπές CO2e κατά άνω των 200.000 τόνων ετησίως και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας.
Αναφέροντας το παράδειγμα της επαρχίας Ούβα, ο κ. De Zoysa σημειώνει ότι η GAIA εγκατέστησε πάνελ σε σχολεία κατά την διάρκεια της κρίσης, μειώνοντας τις διακοπές ρεύματος. Η εγκατάσταση ενίσχυσε την ενεργειακή συνείδηση στους μαθητές, καθώς και τη δροσιά των αιθουσών διδασκαλίας.
Εφικτό εγχείρημα στην Ελλάδα
Ο κ. De Zoysa προτείνει ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να υιοθετήσει ένα αντίστοιχο μοντέλο, μετατρέποντας τις στέγες δημόσιων κτιρίων σε ένα εκτεταμένο δίκτυο παραγωγής καθαρής ενέργειας που θα μειώσει τους δημοσίους λογαριασμούς και θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια.
Η ελληνική πραγματικότητα έχει πολλούς παραλληλισμούς με τη Σρι Λάνκα, καθώς και οι δύο χώρες διαθέτουν ηλιακή ακτινοβολία και προκλήσεις στη διαχείριση του δικτύου. Ειδικότερα, προγράμματα ΣΔΙΤ θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν μη αξιοποιημένες στέγες δημόσιων κτιρίων, δημιουργώντας έσοδα για τις δημοτικές αρχές, με τη διευκόλυνση επενδύσεων από διεθνείς φορείς και προσαρμογές στην νομική και εμπορική νομοθεσία.
«Η Ελλάδα διαθέτει πολλές υποαξιοποιημένες στέγες», αναφέρει, προσθέτοντας πως οι θεσμικές ρυθμίσεις πρέπει να είναι ευνοϊκές για την έλξη κεφαλαίων, ενώ οι διαδικασίες αδειοδότησης και οι καθυστερήσεις θα πρέπει να επιταχυνθούν. Η GAIA σχεδιάζει να επενδύσει σε καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία και να προωθήσει το μοντέλο Net Plus Plus προσαρμοσμένο στην ελληνική αγορά.
Στρατηγικές επόμενων βημάτων
Η GAIA σχεδιάζει τη συνέχιση της ανάπτυξης του περιφερειακού προγράμματος ΣΔΙΤ για φωτοβολταϊκά στέγης με στόχο τα 500 MW σε όλες τις επαρχίες της Σρι Λάνκα, παράλληλα με την υλοποίηση πλωτών φωτοβολταϊκών προγραμμάτων και ευκαιριών για αποθήκευση ενέργειας μέσω μπαταριών. Επίσης, η συνεργασία με την Commercial Bank of Ceylon για την επιβολή πράσινων δανείων και μισθώσεων αναμένεται να προωθήσει την πρόσβαση στην ηλιακή ενέργεια για περισσότερους πολίτες.
Συνοψίζοντας, η GAIA επιδιώκει να μεγιστοποιήσει την απόδοση της κατανεμημένης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας την παρακολούθηση και διαχείριση των υποδομών, δημιουργώντας ένα ομοιογενές και αποδοτικό δίκτυο.
Διαβάστε επίσης
