Ελληνικά ομόλογα: Ο δανεισμός της χώρας γίνεται με μειωμένο ρίσκο τώρα

Η εικόνα της Ελλάδας στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές έχει υποστεί αξιοσημείωτη μεταμόρφωση τα τελευταία χρόνια. Από την προηγούμενη κατάσταση, όπου η χώρα θεωρούνταν ο πιο ευάλωτος δανειολήπτης της Ευρωζώνης, έχει πλέον εξελιχθεί σε μια οικονομία που οι κρατικές της ομολόγες επιδεικνύουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις διεθνείς κρίσεις.

Αυτή η αλλαγή καταγράφεται σε νέα μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, η οποία αναγνωρίζει τις βασικές αιτίες βελτίωσης, όπως συνεχή μείωση του δημόσιου χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ, πρωτογενή πλεονάσματα και επαναφορά της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

Η Ελλάδα έχει κατά συνέπεια αναρριχθεί από τη θέση του πλέον ευάλωτου κρατικού δανειολήπτη στην Ευρωζώνη, φτάνοντας περίπου στη μέση της σχετικής κατάταξης τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Ωστόσο, η μελέτη προειδοποιεί: το κεκτημένο αυτό δεν είναι μόνιμο. Η χαλάρωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας ή η καθυστέρηση των μεταρρυθμίσεων μπορεί να αυξήσει εκ νέου το κόστος δανεισμού.

Η μάλλον θετική τροπή είναι εμφανής στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων. Το 2016, η χώρα δανειζόταν με επιτόκια άνω του 7%, τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη. Σήμερα, το 2024, οι αποδόσεις είναι συγκρίσιμες με αυτές της Ιταλίας και της Πορτογαλίας, αντανακλώντας τη σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή που έχει συντελεστεί.

Η ανάλυση των 10ετών κρατικών ομολόγων δέκα χωρών της Ευρωζώνης από το 2016 έως το 2026 δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον στην κορυφή των πιο ευάλωτων οικονομιών εν μέσω διεθνούς αβεβαιότητας.

Τα κλειδιά της βελτίωσης

Η μελέτη αναλύει τη βελτίωση σημειώνοντας τέσσερα βασικά σημεία:

1. Τα ελληνικά ομόλογα έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Κατά την πανδημία, παρουσίαζαν την υψηλότερη ευαισθησία στις διεθνείς αναταράξεις, όμως τώρα η εξάρτηση από τη στήριξη της ΕΚΤ έχει μειωθεί και οι αποδόσεις προσεγγίζουν εκείνες άλλων χωρών όπως η Ιταλία και η Πορτογαλία.

2. Η δημοσιονομική εξυγίανση έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Η Ελλάδα παρουσίασε τη μεγαλύτερη πτώση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ στις χώρες που μελετήθηκαν, μειώνοντάς τον κατά περίπου 34 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ παράλληλα κατέγραψε σταθερά πλεονάσματα.

3. Ένα παρόμοιο μοτίβο παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρωζώνη. Χώρες που μπόρεσαν να μειώσουν το δημόσιο χρέος τους παρουσίασαν μεγαλύτερη σταθερότητα στην αγορά ομολόγων, ενώ άλλες, όπως η Γαλλία και η Φινλανδία, που δεν έκαναν το ίδιο, δεν είδαν αντίστοιχες βελτιώσεις.

4. Τρεις διαφορετικοί διεθνείς δείκτες επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα. Οι δείκτες VIX, CISS και EPU ενισχύουν την αξιοπιστία των ευρημάτων της ανάλυσης.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού υπογραμμίζει ότι η βελτίωση στον τομέα της εικόνας της Ελλάδας δεν είναι μόνιμη. Η εμπιστοσύνη των αγορών εξαρτάται από τη συνέχιση των πρωτογενών πλεονασμάτων, τη σταθερή μείωση του δημόσιου χρέους και την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη.

Η μελέτη προσθέτει ότι όσο μεγαλύτερο ποσοστό του ελληνικού χρέους περνά στο χέρι ιδιωτών επενδυτών, τόσο πιο ευάλωτη θα είναι η αγορά στις δημοσιονομικές αποφάσεις της χώρας.

Το κύριο μήνυμα της μελέτης είναι ότι η ηρεμία στην αγορά των ελληνικών ομολόγων δεν είναι δεδομένη. Η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, σε αρμονία με τις μεταρρυθμίσεις που ενδυναμώνουν την οικονομία, παραμένει η πιο ισχυρή άμυνα απέναντι σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές πλαίσιο.