Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο: Σήμερα πλεονάσματα και ανάπτυξη, αύριο προκλήσεις στην οικονομία

Το φαινόμενο της Ελλάδας, που καταγράφει τα υψηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ ταυτόχρονα προχωρά σε αυξημένες κρατικές δαπάνες και μέτρα στήριξης, αποτυπώνεται στην τελευταία έκθεση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου. Σύμφωνα με αυτήν, η εξέλιξη αυτή οφείλεται σε «υψηλότερη ανάπτυξη και έσοδα από καταπολέμηση φοροδιαφυγής».

Ωστόσο, το ΕΔΣ προειδοποιεί ότι η οικονομική πρόοδος δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Η συντήρηση αυτής της προόδου απαιτεί «συνεχή δημοσιονομική πολιτική μαζί με επενδύσεις σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις». Παρά την τρέχουσα θετική εικόνα που παρουσιάζουν η ανάπτυξη, τα πλεονάσματα και η μείωση του χρέους, οι προκλήσεις είναι μπροστά μας. Με το Ταμείο Ανάκαμψης να ολοκληρώνεται, οι διεθνείς κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί. Το κλειδί είναι ότι «η οικονομία έχει κάνει βήματα, αλλά η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής στα χρόνια που έρχονται συνιστά τη μεγαλύτερη πρόκληση».

### Επανεμφάνιση Κινδύνων

Παρά τη θετική κατάσταση στα δημόσια οικονομικά, οι προοπτικές δεν είναι εντελώς απρόσβλητες. Σύμφωνα με την έκθεση, η ελληνική οικονομία διατηρεί δυναμική, με το ΑΕΠ να αυξάνεται 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι μόλις 0,3% στην Ευρωζώνη. Η πρόβλεψη για το έτος αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,9%, με μικρή μείωση από το 2%. Αυτή η αναθεώρηση αντανακλά το όλο και πιο περίπλοκο και αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.

Ουσιώδεις παράγοντες πίσω από αυτήν την επιτυχία είναι η ιδιωτική κατανάλωση και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, ενώ τα έσοδα από τον ΦΠΑ αυξάνονται, εν μέρει λόγω του τουρισμού και της ανόδου της κατανάλωσης. Παρόλο που η οικονομία καταφέρνει να δημιουργεί έσοδα, αυτό δεν επαρκεί για την εξασφάλιση της μακροχρόνιας σταθερότητας.

Ένα από τα κύρια συμπεράσματα της έκθεσης είναι ότι, με την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, είναι ζωτικής σημασίας η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων για επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας. Καλεί σε προσεκτική διαχείριση του δημοσιονομικού χώρου, επικεντρωμένη σε πολιτικές που ενισχύουν τη μακροχρόνια ανάπτυξη, όπως η μείωση του κόστους εργασίας και φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας.

### Το Χρέος ως Συνεχιζόμενη Πρόκληση

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι το χρέος παραμένει μία «αχίλλειος πτέρνα» για το μέλλον. Παρά την αποκλιμάκωσή του, η υψηλή του επίπτωση συνεχίζει να είναι μία από τις βασικές πιέσεις της ελληνικής οικονομίας σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Στο τέλος του 2025, η Ελλάδα θα εξακολουθεί να χρωστά περίπου 220 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκούς θεσμούς, ποσό που θα πρέπει να αποπληρωθεί μέχρι το 2070 σε άνισες δόσεις.

Η χώρα κατέχει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό δαπανών για τόκους στην Ευρωζώνη, εξελίξεις που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά το δημοσιονομικό ισοζύγιο. Αύξηση των επιτοκίων σε νέα δάνεια θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση. Όσον αφορά τις υποχρεώσεις εξυπηρέτησης του χρέους, οι τόκοι μπορεί να μετατρέψουν το πρωτογενές πλεόνασμα σε έλλειμμα, αν και αυτά τα ελλείμματα θα είναι μικρότερα σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρωζώνης.

Ως εκ τούτου, παρά την αξιοσημείωτη μείωση του δημόσιου χρέους, οι υποχρεώσεις της Ελλάδας για την αποπληρωμή δανείων υποδεικνύουν ότι χρειάζεται να «παράγει» σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τις συστάσεις της Κομισιόν, ο μέσος τους όρος πρέπει να είναι περίπου 2% του ΑΕΠ, γεγονός που θα αποτελέσει σημαντική πρόκληση για την ελληνική οικονομία.

Η έκθεση αναφέρει επίσης τις διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως χαμηλή παραγωγικότητα και ψηλή ανεργία στους νέους, παράλληλα με πληθωριστικές πιέσεις. Για τον Μάιο, ο γενικός πληθωρισμός στην Ελλάδα ανήλθε στο 4,9%, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που ήταν 3,2%. Αυτή η κατάσταση επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της χώρας και μπορεί να επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.