Ταμείο Ανάκαμψης: Ενεργειακά προγράμματα και οι προκλήσεις τους στην πράξη

ΕΝΕΡΓΕΙΑ22 Ιουνίου, 2026

Η προθεσμία για την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πλησιάζει ταχέως, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να βρίσκεται σε αναγκαστική και γρήγορη πορεία. Με ορίζοντα την 30η Ιουνίου για την ολοκλήρωση δημοφιλών προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης, και καθώς οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις είναι αυστηρές, διάφορα κύρια ενεργειακά σχέδια που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις στην πραγματοποίησή τους.

Όπως αναφέρεται από πηγές του ΥΠΕΝ, η συνολική επιτυχία των προγραμμάτων εξοικονόμησης ενέργειας παραμένει εφικτή. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί τα προγράμματα Εξοικονομώ 2021, Εξοικονομώ 2023, Ανακαινίζω – Εξοικονομώ για Νέους, Εξοικονομώ 2025 και Εξοικονομώ Επιχειρώ συλλογικά. Όλα αυτά συνθέτουν έναν κοινό δείκτη επιδόσεων, στόχος του οποίου είναι 95.000 ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και επιχειρήσεων. Στην περίπτωση κάποιου προγράμματος να καθυστερεί, είναι θεωρητικά εφικτό να καλυφθεί από καλύτερες επιδόσεις άλλων.

Εναλλακτικές χρηματοδοτήσεις υπό εξέταση

Παρά τις οδηγίες, αρκετά προγράμματα προχωρούν με δυσκολία. Γι’ αυτόν τον λόγο, το Υπουργείο σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναζητούν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης ώστε να αποφευχθεί η απώλεια κοινοτικών πόρων και οι επιπτώσεις στους δικαιούχους.Τέτοια προγράμματα περιλαμβάνουν το Ανακαινίζω – Εξοικονομώ για Νέους, το Εξοικονομώ Επιχειρώ, τα σχέδια ενεργειακής αναβάθμισης Φοίβος και Αθηνά για σχολικές μονάδες, καθώς και την ενεργειακή αναβάθμιση ορεινών τουριστικών καταλυμάτων. Σε πολλές περιπτώσεις, εξετάζεται η μεταφορά τους στο ΕΣΠΑ ή άλλο χρηματοδοτικό πλαίσιο.

Αναλυτικά:

Ανακαινίζω – Εξοικονομώ για Νέους: Παρά την πρόοδο, οι ρυθμοί παραμένουν πίσω από τους αναμενόμενους. Η απόλυτη προθεσμία για ολοκλήρωση των επενδύσεων είναι η 30η Ιουνίου και πολλοί δικαιούχοι ακόμη βρίσκονται σε διαδικασία υλοποίησης ή έγκρισης. Σημειώνεται ότι οι καθυστερήσεις δεν οφείλονται στους ωφελούμενους αλλά σε εξαρχής απαρχαιωμένες διαδικασίες ελέγχου και αδειοδότησης.
Εξοικονομώ Επιχειρώ: Σχεδιασμένο να στηρίξει ενεργειακές αναβαθμίσεις επιχειρήσεων, το πρόγραμμα προχωρά αργά. Ενώ είχαν υποβληθεί πάνω από 7.000 αιτήσεις, μόνο 1.830 επιχείρησαν να ενταχθούν στο πρόγραμμα με προϋπολογισμό σε επιδοτήσεις σχεδόν 148 εκατομμύρια ευρώ. Αυτή τη στιγμή, λιγότερες από 500 επιχειρήσεις βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης.
Φοίβος και Αθηνά: Αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών σχολείων και σταθμών, με προϋπολογισμούς στα 12,4 και 37,2 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.
Ενσωματώνονται επίσης στο πακέτο των ενεργειακών έργων η αναβάθμιση ορεινών τουριστικών καταλυμάτων, προϋπολογισμού 10 εκατ. ευρώ.

Παροχή επιπλέον χρόνου για το Εξοικονομώ 2025

Διογκωμένες πιέσεις ασκούνται για να παραταθεί το Εξοικονομώ 2025, με επισημάνσεις ότι οι υλοποιήσεις δεν θα ολοκληρωθούν εγκαίρως. Το ΥΠΕΝ επεξεργάζεται πιθανότητα παράτασης μέχρι τον Ιούλιο, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Απουσία του προγράμματος Απόλλων

Ειδικά, το πρόγραμμα «Απόλλων» αποκλείστηκε από το ελληνικό σχέδιο Ανάκαμψης και προκάλεσε εντονότατες αντιδράσεις. Σχεδιαζόταν να στηρίξει ενεργειακές κοινότητες μέσω 100 εκατ. ευρώ, με στόχο τη δημιουργία 400-500 MW ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Αλλαγές στο πρόγραμμα Φορτίζω Παντού

Σημαντική αναθεώρηση υπήρξε και στο πρόγραμμα Φορτίζω Παντού, το οποίο αν και αρχικά προέβλεπε 80 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση 4.500 σημείων φόρτισης, μετά την αναθεώρηση μεταφέρθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης με μειωμένα κονδύλια και μεγαλύτερη ευελιξία χρονοδιαγράμματος.