Απαλλαγή από κατασχέσεις: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι οφειλέτες για τις καταθέσεις τους

Σε μια εποχή που η ακρίβεια συνεχίζει να επιβαρύνει σημαντικά τα οικογενειακά σκέλη και το ιδιωτικό χρέος διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, η αύξηση του ακατάσχετου τραπεζικού λογαριασμού αποκτά αυξημένη σημασία για πολλούς οφειλέτες.

Η απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, σχετικά με την αύξηση του ορίου προστασίας από 1.250 σε 1.600 ευρώ που ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικού ελέγχου, απομακρύνει τους κινδύνους που σχετίζονται με τις κατασχέσεις καταθέσεων και προσφέρει ένα πρόσθετο περιθώριο κάλυψης βασικών αναγκών σε νοικοκυριά με ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Η συγκεκριμένη ενέργεια έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η αγοραστική δύναμη των πολιτών έχει υποστεί ισχυρές πιέσεις από την αύξηση του πληθωρισμού τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας τη διατήρηση ενός ασφαλούς ποσού για τις καθημερινές δαπάνες ακόμη πιο αναγκαία.

Η πρακτική σημασία της αύξησης του ορίου

Η αναπροσαρμογή του ακατάσχετου κατά περίπου 28% σημαίνει ότι περισσότερες καταθέσεις θα εξακολουθούν να είναι εκτός του πεδίου αναγκαστικών κατασχέσεων από τη φορολογική και ασφαλιστική διοίκηση, καθώς και από τράπεζες.

Αν και οι διορθώσεις δεν καλύπτουν πλήρως την σωρευτική επίδραση του πληθωρισμού των τελευταίων ετών, προσφέρουν σημαντική ενίσχυση στο προστατευτικό πλαίσιο για τα νοικοκυριά που παλεύουν με οικονομικές δυσκολίες.

Ο ακατάσχετος λογαριασμός έχει διαχρονικά προσφέρει ένα από τα πιο βασικά εργαλεία προστασίας των οφειλετών, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε ένα ελάχιστο ποσό για τις ανάγκες διαβίωσης, ακόμη και σε περιπτώσεις ληξιπρόθεσμων χρεών.

Οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης της προστασίας

Παρ’ όλη τη σημασία του μέτρου, η προστασία δεν παρέχεται αυτοδικαίως σε όλους τους λογαριασμούς. Απαιτείται ο φορολογούμενος να δηλώσει ηλεκτρονικά έναν και μοναδικό λογαριασμό μέσω του πληροφοριακού συστήματος της ΑΑΔΕ ως ακατάσχετο.

Μόνο ο συγκεκριμένος λογαριασμός θα έχει δικαίωμα στην προβλεπόμενη προστασία και μόνο σε μία τράπεζα. Σε περίπτωση που δεν έχει γίνει η αναγκαία δήλωση, οι καταθέσεις δεν είναι προστατευμένες από μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή για τους λογαριασμούς στους οποίους καταβάλλονται μισθοί, συντάξεις ή ασφαλιστικά βοηθήματα. Οι κάτοχοι πρέπει να δηλώσουν το συγκεκριμένο λογαριασμό τόσο στην ΑΑΔΕ όσο και στην τράπεζά τους, ώστε να διασφαλίσουν πλήρως την εφαρμογή του ακατάσχετου.

Καθεστώς προστασίας για κοινούς λογαριασμούς

Η εφαρμογή του μέτρου στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς έχει επίσης σημασία. Το ακατάσχετο όριο ισχύει για κάθε συνδικαιούχο, εφόσον όλοι έχουν δηλώσει τον λογαριασμό. Αν ένας εκ των συνδικαιούχων δεν έχει δηλώσει τον λογαριασμό ως ακατάσχετο, μπορεί να προκύψουν δεσμεύσεις ακόμα και για ποσά κάτω από το επιτρεπτό όριο.

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί κοινός λογαριασμός με κατάθεση σύνταξης 1.000 ευρώ. Αν ένας από τους δύο συνδικαιούχους έχει οφειλές και δεν έχει δηλώσει τον λογαριασμό ως ακατάσχετο, η τράπεζα μπορεί να προχωρήσει σε δέσμευση του μεριδίου του, που είναι 500 ευρώ.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι σε περιπτώσεις πολιτών που λαμβάνουν εισόδημα από πολλές πηγές, όπως μισθούς ή συντάξεις, το ακατάσχετο όριο υπολογίζεται στο συνολικό ποσό των αποδοχών.

Ευνοϊκή μεταχείριση για τους συνεπείς οφειλέτες

Το ισχύον καθεστώς προσφέρει επιπλέον ευνοϊκή μεταχείριση στους οφειλέτες που έχουν ενταχθεί σε ρυθμίσεις και πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους κανονικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει η δυνατότητα σταδιακής αύξησης του ακατάσχετου ποσού ως κίνητρο για την τήρηση της ρύθμισης.

Η πρόβλεψη αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, προσφέροντας παράλληλα μεγαλύτερη οικονομική ευελιξία στους συνεπείς οφειλέτες.

Εξαιρέσεις από τις κατασχέσεις

Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει μια σειρά εξαιρέσεων και προστασιών. Τα ποσά που καταβάλλονται ως διατροφή παραμένουν ακατάσχετα, ενώ ειδικό καθεστώς ισχύει για μισθούς, συντάξεις και ασφαλιστικά βοηθήματα.

Για μηνιαίες αποδοχές έως 1.000 ευρώ, δεν επιτρέπεται καμία κατάσχεση. Για το τμήμα από 1.000 έως 1.500 ευρώ μπορεί να κατασχεθεί το 50%, ενώ για ποσά που ξεπερνούν τα 1.500 ευρώ επιτρέπεται η κατάσχεση του συνόλου του υπερβάλλοντος ποσού. Έτσι, σε υπάλληλο με μισθό 1.600 ευρώ μπορεί να δεσμευτεί συνολικά ποσό 350 ευρώ.

Επιπλέον, προστατεύονται τα τέσσερα πέμπτα των ημερομισθίων, με μόλις το ένα πέμπτο να μπορεί να κατασχεθεί. Αξιολόγηση αντίστοιχης φύσης ισχύει και για τα εφάπαξ που χορηγούνται κατά την αποχώρηση από εργασία, όπου το 50% παραμένει ακατάσχετο.

Απαλλαγή από κατασχέσεις για κοινωνικές παροχές

Μια μεγάλη κατηγορία κοινωνικών επιδομάτων και οικονομικών ενισχύσεων παραμένει επίσης εκτός του πεδίου των κατασχέσεων.

Περιλαμβάνονται εδώ το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το επίδομα ανεργίας, το επίδομα θέρμανσης, τα προνοιακά επιδόματα, η επιδότηση ενοικίου, οι οικονομικές ενισχύσεις προς χαμηλοσυνταξιούχους, καθώς και η διατροφή ανήλικων τέκνων.

Ακόμα, προστατεύονται έκτακτα οικονομικά βοηθήματα από δήμους σε ειδικές περιπτώσεις και κάθε άλλη παροχή που η νομοθεσία ορίζει ως ακατάσχετη.

Μεγαλύτερη ασφάλεια στην εποχή του ιδιωτικού χρέους

Η αυξημένη προστασία των ακατάσχετων λογαριασμών δεν επιλύει από μόνη της το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους, ωστόσο προσφέρει μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια σε πολλές οικογένειες που αντιμετωπίζουν οφειλές προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια συνεχίζει να επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς, η ενίσχυση του προστατευμένου ποσού λειτουργεί ως επιπλέον δίχτυ ασφαλείας, διασφαλίζοντας ότι ένα σημαντικό κομμάτι των καταθέσεων θα παραμένει διαθέσιμο για τις βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Διαβάστε επίσης

Bloomberg: Το παρασκήνιο της χαοτικής συμφωνίας με το Ιράν που χάρισε στον Τραμπ μια νίκη, όχι όμως και την ειρήνη

FT: Έλληνες εφοπλιστές «κυνηγούν» καύσιμα σε όλο τον κόσμο μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή

Κήπος: Οδηγός επιβίωσης κάτω από τον καυτό καλοκαιρινό ήλιο

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα