7 δισ. ευρώ για την πρόωρη εξόφληση του εθνικού χρέους

Η Ελλάδα προχωρά σε ιστορική αποπληρωμή χρέους

Σήμερα, Δευτέρα 15 Ιουνίου, η Ελλάδα πραγματοποιεί μία σημαντική κίνηση, αποπληρώνοντας νωρίτερα 6,94 δισ. ευρώ από τα δάνεια που ελήφθησαν στο πλαίσιο του πρώτου μνημονίου. Με αυτόν τον τρόπο, διαγράφει χρέος που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 2,5% του ΑΕΠ, καθώς και τόκους ύψους 1,3 δισ. ευρώ που θα πλήρωνε μέχρι το 2035.

Αυτή η ενέργεια αποτελεί τη μεγαλύτερη αποπληρωμή της τελευταίας πενταετίας, αφού προηγούμενες ετήσιες αποπληρωμές δεν είχαν ξεπεράσει τα 3-5 δισ. ευρώ. Με τη νέα κίνηση, το υπόλοιπο χρέους του πρώτου μνημονίου μειώνεται κάτω από τα 20 δισ. ευρώ, με στόχο την πλήρη εξόφληση έως το 2031, σχεδόν 10 χρόνια νωρίτερα από την προγραμματισμένη λήξη το 2041.

Οφέλη για τη χώρα

Η απόφαση αυτή έρχεται σε περίοδο αβεβαιότητας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με την Ελλάδα να μειώνει τα μελλοντικά έξοδα και να ενισχύει την δανειακή της αξιοπιστία, στέλνοντας μήνυμα σταθερότητας στις διεθνείς αγορές. Η χώρα ήδη δανείζεται με πιο ευνοϊκούς όρους σε σύγκριση με την Ιταλία και τη Γαλλία, επιδιώκοντας έως το τέλος του 2026 να μην κατέχει το υψηλότερο χρέος στην Ευρώπη, παραδίδοντας αυτή την “τιμή” στην Ιταλία.

Η πρόωρη εξόφληση είναι κρίσιμη, καθώς τα δάνεια του Μηχανισμού Διάσωσης για την Ελλάδα (GLF) έχουν υψηλά επιτόκια, τα οποία επηρεάζονται από το Euribor. Έτσι, η αποπληρωμή αυτή μπορεί να περιορίσει σημαντικά την επιβάρυνση του προϋπολογισμού και των φορολογουμένων, με μέση ετήσια ελάφρυνση σχεδόν 190 εκατ. ευρώ για επτά χρόνια.

Τα 6,94 δισ. ευρώ που καταβάλλονται σήμερα αφορούν την πρόωρη αποπληρωμή δόσεων που λήγουν από το 2029 έως το 2035.

Στρατηγικές επιπτώσεις

Η νωρίτερη αποπληρωμή μειώνει επίσης τον κίνδυνο που θα μπορούσε να προκύψει από τα δάνεια μετά το 2032. Όσο μεγαλύτερος ο χρόνος που παραμένουν σε ισχύ οι δανειακές υποχρεώσεις, τόσο μεγαλύτερη είναι η ευαλωτότητα της χώρας σε μελλοντικές οικονομικές κρίσεις.

Περιορισμοί του προϋπολογισμού

Ωστόσο, αυτή η απόφαση προκαλεί ανησυχία στο εσωτερικό, ειδικά εν μέσω πληθωριστικών πιέσεων. Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί να αποπληρωθούν 7 δισ. ευρώ για δάνεια αντί να χρησιμοποιηθούν για κοινωνικές ενισχύσεις. Οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες του 2024 περιορίζουν τις δαπάνες που μπορούν να γίνουν και επιτρέπουν δαπάνες μόνο για τόκους, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια για επιδόματα ή άλλες κρατικές παροχές, εκτός από ειδικές κατηγορίες.

Αλλάζει το «μαξιλάρι»

Με την αποπληρωμή αυτή, το “μαξιλάρι” των 15,7 δισ. ευρώ, που είχε αναγνωριστεί αφότου η χώρα ανέλαβε να το διαχειριστεί το 2018, πρακτικά απελευθερώνεται από τον ειδικό λογαριασμό. Πλέον, η ρευστότητα αυτή θα ενσωματωθεί πλήρως στον κρατικό προϋπολογισμό και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ενεργό κεφάλαιο.

Στρατηγική χρέους

Οι κινήσεις αυτές αποσκοπούν στην υλοποίηση συγκεκριμένων στόχων για την μείωση του ελληνικού χρέους. Μέχρι το 2030, οι στόχοι προβλέπουν μείωση του χρέους στο 113%-115% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 4η ή 5η θέση μεταξύ των κρατών-μελών με το υψηλότερο χρέος, χαμηλότερα από χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο. Στόχος για το 2035 είναι το χρέος να φτάσει στο 100% του ΑΕΠ, κάτι που θα αφορά και την ανταγωνιστικότητα της χώρας, επαναφέροντάς την στην αξιολόγηση Α+, την οποία είχε πριν από την κρίση του 2010.