Νέες εξελίξεις στις κληρονομιές: Αλλαγές στα δικαιώματα και τις διαθήκες το 2026

Το νέο κληρονομικό δίκαιο είναι έτοιμο να εφαρμοστεί, φέρνοντας σημαντικές εξελίξεις στις διαθήκες, τις κληρονομιές και τα δικαιώματα των συζύγων και συντρόφων. Αυτή η αναθεώρηση στοχεύει να εκσυγχρονίσει ένα θεσμικό πλαίσιο που παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο για πολλές δεκαετίες.

Η μεταρρύθμιση επιδιώκει να βελτιώσει τις διαδικασίες, να προστατεύσει καλύτερα την περιουσία και να προσαρμόσει το δίκαιο στις σύγχρονες κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες. Οι νέες ρυθμίσεις επηρεάζουν άμεσα όσους επιθυμούν να συντάξουν διαθήκη, να διευρύνουν την διαχείριση της περιουσίας τους ή να αντιμετωπίσουν κληρονομικές υποθέσεις.

Το νέο καθεστώς θα τεθεί σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο του 2026, σηματοδοτώντας την πρώτη ουσιαστική παρέμβαση στο κληρονομικό δίκαιο ύστερα από περίπου 80 χρόνια.

Διαδικασίες διαθήκης και αλλαγές

Οι νέες διατάξεις απλοποιούν τη διαδικασία κατάρτισης δημόσιας διαθήκης, ενώ η μυστική διαθήκη απαιτεί πλέον την παρουσία δύο μαρτύρων, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια στη διαδικασία.

Επιπλέον, εισάγεται ειδική διαδικασία για άτομα με σοβαρές αναπηρίες ομιλίας, εξασφαλίζοντας ότι θα έχουν την ίδια δυνατότητα διάθεσης της περιουσίας τους μέσω διαθήκης.

Οι ιδιόγραφες διαθήκες παραμένουν σε ισχύ, αλλά θα υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους για την εγκυρότητά τους. Σημαντική είναι η νέα δυνατότητα για σύνταξη διαθήκης που αποκτούν τα άτομα από την ηλικία των 16 ετών.

Αξιοσημείωτο είναι ότι εισάγεται απαγόρευση σύνταξης διαθηκών υπέρ προσωπικών νοσοκομείων, μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων και ιδρυμάτων που φιλοξενούν τον διαθέτη, στοχεύοντας στην αποφυγή εκμετάλλευσης.

Ενίσχυση δικαιωμάτων συντρόφων και συζύγων

Νέα δεδομένα επιφέρουν οι αλλαγές στην εξ αδιαθέτου διαδοχή, όταν δεν υπάρχει διαθήκη.

Ο σύζυγος ή η σύζυγος αποκτά μεγαλύτερο μερίδιο στην κληρονομιά εφόσον υπάρχει ένα παιδί, κληρονομώντας το 1/3 της περιουσίας. Σε περίπτωση που υπάρχουν περισσότερα παιδιά, θα διατηρηθεί το ποσοστό του 1/4.

Όταν δεν υπάρχουν παιδιά, ο ή η σύζυγος θα κληρονομεί ολόκληρη την περιουσία, πριν από γονείς και άλλους συγγενείς.

Η νέα νομοθεσία εξισώνει ουσιαστικά τα σύμφωνα συμβίωσης με τον γάμο στα κληρονομικά δικαιώματα και φυσικά αναγνωρίζει δικαιώματα κληρονομικής διαδοχής και σε συντρόφους χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον η σχέση διαρκεί τουλάχιστον τρία χρόνια.

Αλλαγές στη νόμιμη μοίρα και χρέη

Το νέο δίκαιο φέρνει ανατροπές και στον καταμερισμό της περιουσίας μεταξύ των κληρονόμων.

Οι κληρονόμοι δεν υποχρεούνται πια να έχουν συγκυριότητα σε ακίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία· μπορούν να ζητούν την χρηματική αξία του μεριδίου τους. Με αυτόν τον τρόπο, η ατομική «νόμιμη μοίρα» μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση, απλοποιώντας τη διαδικασία εκκαθάρισης των κληρονομιών και περιορίζοντας τις νομικές διαμάχες.

Παράλληλα, οι κληρονόμοι αποκτούν αυξημένη προστασία από υπέρογκα χρέη, καθώς δεν ευθύνονται με την προσωπική τους περιουσία για χρέη της κληρονομιάς, εκτός αν δηλώσουν ρητά την επιθυμία τους να αναλάβουν τη διαχείριση της κληρονομικής περιουσίας.

Νέοι κανόνες εκκαθάρισης κληρονομιών

Αλλαγές προγραμματίζονται και στη διαδικασία εκκαθάρισης κληρονομιών. Η θέση του εκκαθαριστή θα ανατίθεται πλέον σε δικηγόρο από ειδικό κατάλογο του δικαστηρίου, με στόχο τη διασφάλιση καθαρότητας, ταχύτητας και επαγγελματικής εποπτείας.

Επιπλέον, στο νέο πλαίσιο γίνονται και άλλες τροποποιήσεις, όπως η εξαίρεση των προπαππούδων και προγιαγιάδων από τις τάξεις κληρονομίας και η διεύρυνση της προστασίας της οικογενειακής στέγης, ώστε και ο σύντροφος με σύμφωνο συμβίωσης να καλύπτεται σε περίπτωση θανάτου του μισθωτή.

Διαβάστε ακόμη

Τι λέει ο millennial που εργάζεται σε πέντε εξ αποστάσεως δουλειές

Gaming made in Greece: Το ελληνικό studio που βγήκε σε PlayStation και Xbox

Τα 8 πανεπιστήμια της Αμερικής που παράγουν την παγκόσμια ελίτ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα