Ελληνικά βουνά: Χιόνι μειωμένο κατά άνω του 50% φέτος

Σημαντική πτώση της χιονοκάλυψης σε δέκα από τα μεγαλύτερα βουνά της Ελλάδας παρατηρείται από το 1984 μέχρι το 2025, σύμφωνα με μια διεθνή μελέτη που συντονίστηκε από Έλληνες επιστήμονες. Η έρευνα εστιάζει σε βουνά άνω των 2.000 μέτρων, όπως τον Όλυμπο, το Φαλακρό, τα Τζουμέρκα, τα βουνά της Βόρειας Πίνδου, τον Χελμό, τη Ζήρεια, το Γράμμο, το Βόρα (Καϊμάκτσαλαν), τη Γκιώνα και τα Βαρδούσια Όρη.

Διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, του British Antarctic Survey και του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδας, και καταγράφηκε μια μείωση της χιονοκάλυψης στα εξεταζόμενα βουνά που φτάνει το 58% τα τελευταία 40 χρόνια.

Ο Κωνσταντής Αλεξόπουλος, υποψήφιος διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και συνιδρυτής του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδας, δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων: «Πρόκειται για μία πάρα πολύ μεγάλη μείωση, τόσο από μόνη της όσο και σε σύγκριση με άλλα βουνά, στη λεκάνη της Μεσογείου, όσο και στον παγκόσμιο χάρτη». Προσθέτει ότι η κατάσταση αυτή οφείλεται στην αύξηση της θερμοκρασίας. «Με την αύξηση της θερμοκρασίας αλλάζουν δύο πράγματα σχετικά με το χιόνι. Το πρώτο είναι η μείωση του ποσοστού του υετού που θα “πέσει” ως χιόνι, αντί για βροχή, με αποτέλεσμα να έχουμε εξ αρχής λιγότερη συσσώρευση. Το δεύτερο πρόβλημα είναι οι αλλαγές που προκαλεί η αυξημένη θερμοκρασία στο ίδιο το στρώμα της χιονόστρωσης στο έδαφος, με αποτέλεσμα αυτό να διατηρείται για ολοένα μικρότερη περίοδο», υπογραμμίζει.

Ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, σημειώνει επίσης τη σύνδεση αυτή, επικαλούμενος αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό τα τελευταία 30 χρόνια, ενώ σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας η αύξηση φτάνει τους 2 βαθμούς. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να “παρασύρει” και τη χιονοκάλυψη. Έτσι, σε υψόμετρα που παλαιότερα υπήρχε χιόνι, τώρα είναι είτε βροχή είτε χιόνι που λιώνει γρήγορα», σημειώνει.

Ο κ. Αλεξόπουλος αναλύει τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε: δορυφορικές εικόνες από το 1984 έως σήμερα, που συνέλεξαν οι Ευρωπαϊκή και Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (ESA & NASA). «Αναπτύξαμε μία νέα μεθοδολογία μέσω τεχνικών μηχανικής μάθησης, για να γεμίσουμε κενά, επιτρέποντας τη μελέτη αλλαγών στην έκταση και διάρκειας της χιονοκάλυψης», σημειώνει.

Η μείωση της χιονοκάλυψης είναι πιο έντονη από το 2000, με παρακίνηση στο λιώσιμο του χιονιού που παρατηρείται λόγω των ψυχρότερων καιρικών συνθηκών. «Όποιο χιόνι καταφέρει να φτάσει στο έδαφος, δεν παραμένει πλέον στην παγωμένη του μορφή όσο παλιά», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Οι αλλαγές αυτές δεν οφείλονται σε φυσικούς κύκλους του κλίματος, αλλά προκαλούνται από την ανθρωπογενή θέρμανση του πλανήτη», καταλήγει ο κ. Αλεξόπουλος.

Τι σηματοδοτεί η μείωση της χιονοκάλυψης

Ο κ. Αλεξόπουλος προσθέτει ότι το χιόνι είναι ουσιαστική πηγή νερού για τις κοινωνίες και τα οικοσυστήματα. «Πρέπει να σκεφτούμε το χιόνι σαν έναν αποταμιευτικό λογαριασμό. Όσο περισσότερο παραμείνει στην παγωμένη του μορφή, τόσο μεγαλύτερη απόδοση θα έχει», σημειώνει, επισημαίνοντας την ανάγκη για αξιοποίηση του χιονιού και για την ημερομηνία συσσώρευσης νερού στα οικοσυστήματα.

Ο Κώστας Λαγουβάρδος συμφωνεί ότι η μείωση της χιονοκάλυψης έχει επιπτώσεις στη διαθεσιμότητα υδάτινων αποθεμάτων και στις κλιματικές συνθήκες, αν και οι τάσεις βροχοπτώσεων παραμένουν σταθερές.

Η έρευνα, που έχει δημοσιευθεί στο ‘The Cryosphere’, διεξήχθη από τους Κωνσταντή Αλεξόπουλο, Ian C. Willis, Hamish D. Pritchard, Γιώργο Κύρο, Βασιλική Κοτρώνη και Κωνσταντίνο Λαγουβάρδο.

Διαβάστε επίσης