Χάουαρντ Σατζ (RAND Corporation): Προοπτικές και προκλήσεις για την ελληνική οικονομία από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Πιέσεις και ευκαιρίες στον τουρισμό, τη ναυτιλία και την αγροτική παραγωγή συνδέονται με τη νέα γεωπολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Ο Χάουαρντ Σατζ, κορυφαίος οικονομολόγος από το RAND Corporation, αναλύει τις προκλήσεις και τις προοπτικές που διαμορφώνονται για την Ελλάδα σε αυτό το περιβάλλον.

Σε συνέντευξή του στο newmoney, εν όψει της συμμετοχής του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο Σατζ σημειώνει πως η παγκόσμια οικονομία φαίνεται να προχωρά προς ένα αρνητικό σενάριο λόγω της συγκρουσιακής κατάστασης στη Μέση Ανατολή, γεγονός που φέρνει τόσο ευκαιρίες όσο και μεγάλους κινδύνους για την Ελλάδα.

Πώς κρίνετε τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ σχετικά με την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας εξαιτίας της κρίσης;

«Βρισκόμαστε κοντά σε ένα «downside scenario». Το κλειδί είναι το πόσο σοβαρό θα είναι αυτό. Στην τελευταία έκθεση του ΔΝΤ, η εκτίμηση για την παγκόσμια ανάπτυξη μειώθηκε στο 3,1% από 3,3%. Οι προοπτικές εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από την κατάσταση των θαλάσσιων εξαγωγών μέσω των Στενών του Ορμούζ και τη διάρκεια της επαναλειτουργίας τους. Η επαναφορά των κλειστών πετρελαϊκών πεδίων απαιτεί χρόνο».

Ποιες θα είναι οι συνέπειες για την Ευρώπη και ειδικότερα για την Ελλάδα;

«Αυτό θα αποτελέσει σοβαρό πλήγμα για την Ευρώπη, όμως δεν αναμένεται να είναι τόσο δραματικό όσο το αντίστοιχο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Η Ευρώπη έχει αποκτήσει υγειονομική αντοχή. Οι χώρες της Μέσης Ανατολής βρίσκουν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών, αν και όχι για όλα τα αγαθά, με τις ΗΠΑ να χαλαρώνουν προσωρινά τις κυρώσεις για να αυξηθεί η προσφορά από ανταγωνιστικές χώρες».

Για την Ελλάδα, οι συνέπειες θα είναι σίγουρα αρνητικές, αν και το ενεργειακό θέμα δεν είναι απαραίτητα το πιο κρίσιμο. Η αύξηση των ενεργειακών τιμών μπορεί να πλήξει τον τουρισμό, προκαλώντας επιπτώσεις στην οικονομία. Επίσης, οι διακοπές στις εξαγωγές άλλων αγαθών όπως τα λιπάσματα ενδέχεται να πλήξουν τη γεωργία.

Ως ναυτιλιακή δύναμη, η Ελλάδα θα βιώσει σημαντικές συνέπειες, με πολλά πλοία εγκλωβισμένα στα Στενά, επηρεάζοντας τα έσοδα και την κερδοφορία. Η αβεβαιότητα για το μέλλον της ναυσιπλοΐας και οι πιθανές αυξήσεις στο κόστος ασφάλισης θα επικρέμανται πάνω από την αγορά.

Τελικά, οι εξελίξεις θα εξαρτηθούν από την κατάληξη του πολέμου και ποιος θα ελέγχει τα Στενά, αν και οι ερωτήσεις για το μέλλον του ιρανικού καθεστώτος παραμένουν ανοικτές. Υπάρχει λοιπόν ένα υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας».

Ανακύπτουν ευκαιρίες για χώρες όπως η Ελλάδα σε αυτή την κατάσταση;

«Ασφαλώς. Οι χώρες της Μέσης Ανατολής έχουν αντιληφθεί την αναγκαιότητα να δημιουργήσουν εναλλακτικές οδούς για το εμπόριό τους. Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη έναν αγωγό προς την Ερυθρά Θάλασσα και προσπαθεί να αξιοποιήσει τη δυναμικότητά του. Αντίθετα, το Ιράκ καθυστερεί να επιταχύνει την ανακατασκευή του αγωγού προς το τουρκικό σύνορο».

«Η ανάγκη για νέες διαδρομές μπορεί να ανοίξει δρόμους για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας -Μέσης Ανατολής- Ευρώπης (IMEC), που πιθανόν να καταλήξει στην Ελλάδα. Η χώρα θα μπορούσε επίσης να καταστεί τερματικός σταθμός για άλλες εναλλακτικές διαδρομές, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητά της. Αυτό συνδέεται άμεσα με την αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας ως ενέργειας αν κόμβου, ιδίως αν η Ευρώπη αποφασίσει να εισάγει περισσότερα LNG από τις ΗΠΑ μέσω του εδάφους μας».

«Επιπλέον, εφόσον η ενεργειακή αστάθεια παραμείνει, υπάρχει περίπτωση να αναπτυχθούν νέες συμφωνίες για έρευνες υδρογονανθράκων στην περιοχή του Ιονίου, με την εμπλοκή αμερικανικών ή άλλων διεθνών εταιρειών».

Θεωρείτε ότι οι κεντρικές τράπεζες θα προχωρήσουν σε περαιτέρω αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής; Πιστεύετε ότι θα δούμε τέτοιες ενέργειες από την ΕΚΤ φέτος;

«Δεν θα ήθελα να κάνω προβλέψεις για τις κινήσεις των κεντρικών τραπεζών, διότι δεν είναι το κύριο αντικείμενο μελέτης μου. Ωστόσο, πιστεύω ότι θα κινηθούν με προσοχή, δεδομένου ότι η πρόβλεψη της πορείας του πολέμου είναι εξαιρετικά δύσκολη. Η ΕΚΤ αντιμετωπίζει και μια επιπλέον δυσκολία: η Fed έχει πιο χαλαρή στάση, οπότε μια αυστηροποίηση από την ΕΚΤ πιθανώς να προκαλέσει ανατίμηση του ευρώ. Η διαχείριση αυτής της αβεβαιότητας είναι ακριβώς ο λόγος που οι κεντρικοί τραπεζίτες αποζημιώνονται τόσο καλά!»

Διαβάστε επίσης:

Τραμπ: «Μοναχικός λύκος» ο ύποπτος από την Καλιφόρνια – Δεν είναι η πρώτη φορά που η δημοκρατία μας δέχεται επίθεση

Ουάσιγκτον: 31χρονος από την Καλιφόρνια ο ένοπλος που εισέβαλε στο σημείο ελέγχου στο δείπνο των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου

Family Constitution: Το μυστικό που οι πάμπλουτες οικογένειες δεν συζητούν ποτέ δημόσια

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα.