Σε προχωρημένο στάδιο η ίδρυση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες

Σήμερα εγκρίθηκαν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 του Νοτίου Αιγαίου, κάτι που σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση της θεσμοθέτησης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), οι νέες μελέτες ολοκληρώνουν τις απαιτούμενες ΕΠΜ για την εκπόνηση του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, ενώ περιλαμβάνουν και την κάλυψη χερσαίων εκτάσεων στα μεγαλύτερα νησιά του Πάρκου, οι οποίες είχαν μείνει εκκρεμείς μετά την έγκριση, στο τέλος του 2025, της ΕΠΜ για το θαλάσσιο τμήμα. Η επίτευξη αυτής της έγκρισης ενισχύει ουσιαστικά την προστασία των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων, συμβάλλοντας στη συνολική διατήρηση του μοναδικού φυσικού τους πλούτου.

Με αυτές τις εξελίξεις, δημιουργείται για πρώτη φορά ένα σαφώς διαρθρωμένο και σύγχρονο πλαίσιο κανόνων για τις προστατευόμενες περιοχές στην ευρύτερη περιοχή των Κυκλάδων, καθώς και σε τμήμα των Δωδεκανήσων και στις νησίδες Φαλκονέρα και Βελοπούλα στο Μυρτώο Πέλαγος. Παράλληλα, είναι σαφώς ενισχυμένος ο σχεδιασμός προστασίας του θαλάσσιου και νησιωτικού χώρου του Νοτίου Αιγαίου.

Μέσω των ΕΠΜ καθορίζονται:

• Περιοχές προστασίας,
• Επιτρεπόμενες χρήσεις και δραστηριότητες,
• Μέτρα διαχείρισης και προστασίας, στοχεύοντας στη διατήρηση των οικοσυστημάτων και τη συνεργασία τους με ήπιες ανθρώπινες δράσεις.

Οι στόχοι προστασίας περιλαμβάνουν:

• Τη διατήρηση μοναδικών στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος σε διεθνές, εθνικό και τοπικό επίπεδο,
• Τη διατήρηση ιστορικών στοιχείων του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος που καθορίζουν την ταυτότητα της περιοχής,
• Την υποστήριξη ήπιων ανθρώπινων δραστηριοτήτων που συμβαδίζουν με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου,
• Την εκπλήρωση των ενωσιακών υποχρεώσεων της χώρας για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία απειλούμενων ειδών, όπως η μεσογειακή φώκια, τα κητώδη και οι θαλάσσιες χελώνες, καθώς και η ορνιθοπανίδα και τα ενδημικά είδη των νησίδων. Ταυτόχρονα, προστατεύονται ευαίσθητοι τύποι οικοτόπων, κυρίως τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, αναγνωρίζοντας τη σημαντική οικολογική και βιογεωγραφική αξία του Αιγαίου. Οι μελέτες επισημαίνουν τη σπουδαιότητα των νησιωτικών περιοχών και επιδιώκουν την επίτευξη της ισορροπίας ανάμεσα στην περιβαλλοντική προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Στο πλαίσιο αυτό, παραδοσιακές δραστηριότητες όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και η αλιεία διατηρούνται και υποστηρίζονται με καθορισμένες προϋποθέσεις που διασφαλίζουν την ακεραιότητα του τοπίου και της βιοποικιλότητας.

Η αναγνώριση του αγροτικού χαρακτήρα των νησιών και του παραδοσιακού τους τοπίου έχει επίσης σημασία. Επιτρέπεται η συντήρηση, αποκατάσταση και επανακαλλιέργεια παραδοσιακών αγροτικών δομών, χρησιμοποιώντας τοπικά υλικά και σεβόμενοι την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της κάθε περιοχής.

Οι ρυθμίσεις αυτές θέτουν επίσης καθαρές προϋποθέσεις και περιορισμούς όσον αφορά τις τουριστικές δραστηριότητες και χρήσεις, προκειμένου να προστατευτούν σημαντικά οικοσυστήματα και είδη στις παράκτιες και χερσαίες ζώνες. Ενώ αναγνωρίζεται ο τουριστικός χαρακτήρας των νησιών, η ανάπτυξή του είναι πλέον ενταγμένη σε ένα καθαρό και συμμορφωμένο πλαίσιο κανόνων, διασφαλίζοντας τη συνέπεια με τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών.

Σημαντική προσοχή δίνεται επίσης στη ρύθμιση της κίνησης και της αγκυροβόλησης σκαφών, με σκοπό την προστασία των θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας. Προβλέπεται η σταδιακή δημιουργία αγκυροβολίων φιλικών προς την Ποσειδωνία, σε καθορισμένα σημεία σύμφωνα με τα Σχέδια Διαχείρισης.

Οι ΕΠΜ 8Α και 8Β λαμβάνουν υπόψη τη νησιωτικότητα ως έναν κρίσιμο παράγοντα σχεδιασμού. Αναγνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες των νησιών, τις ανάγκες υποδομών, τις δυσκολίες στη σύνδεση και τη σπουδαιότητα της τοπικής οικονομίας και της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Έτσι, διαμορφώνεται ένα αναπτυξιακό πρότυπο που είναι συμβατό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιωτικών περιοχών, ενισχύοντας την αναγκαία ασφάλεια δικαίου για τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες.

Η ολοκλήρωση των ΕΠΜ 8Α και 8Β:

• Ενισχύει την προστασία της φυσικής κληρονομιάς των Κυκλάδων και του Νοτίου Αιγαίου,
• Παρέχει ξεκάθαρο και ολοκληρωμένο πλαίσιο για επιτρεπόμενες δραστηριότητες,
• Συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη και στην ισορροπία ανάμεσα στο περιβάλλον, την τοπική κοινωνία και την οικονομία.

Με την έγκριση αυτών των μελετών, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υλοποιώντας τη δέσμευση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη δημιουργία δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων σε Νότιο Αιγαίο και Ιόνιο, προχωρά αποφασιστικά στην ουσιαστική θωράκιση των προστατευόμενων περιοχών του Νοτίου Αιγαίου, διασφαλίζοντας ότι η προστασία της φύσης θα είναι πυλώνας για το μέλλον των νήσων και των τοπικών κοινοτήτων τους. Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα τοποθετείται στην πρωτοπορία της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Διαβάστε ακόμη