Δραματική αναθεώρηση από την ΤτΕ: Ανάπτυξη στο 1,9% και πληθωρισμός ανώτερος του 3%

Σημαντική αλλαγή στις εκτιμήσεις της για την ελληνική οικονομία φέρνουν οι παρούσες διεθνείς συνθήκες, υποχρεώνοντας την Τράπεζα της Ελλάδος να προσαρμόσει την πρόγνωσή της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Κατά την παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης από τον διοικητή Γιάννη Στουρνάρα, αναδείχθηκε μια οικονομία με «δύο πρόσωπα»:

– Από τη μία πλευρά, η ελληνική οικονομία εμφανίζεται να αναπτύσσεται ταχύτερα από την ευρωζώνη για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, με την ανεργία να καταγράφει ιστορικά χαμηλά και το δημόσιο χρέος να μειώνεται δραστικά.

– Από την άλλη, η προοπτική του 2026 φέρνει στην επιφάνεια έναν νέο ενεργειακό κίνδυνο από τη Μέση Ανατολή, ο οποίος ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και να ανακόψει την ανάπτυξη, επαναφέροντας το φάσμα του στασιμοπληθωρισμού.

Ο διοικητής της Τράπεζας Γιάννης Στουρνάρας απεύθυνε ομιλία στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, υιοθετώντας έναν τόνο που συνδυάζει την αισιοδοξία με τις προειδοποιήσεις. «Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση σε σχέση με το παρελθόν» δήλωσε, αμέσως μετά όμως ανακοίνωσε την αναθεώρηση των προβλέψεών της προς τα κάτω.

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, η ΤτΕ υποβαθμίζει τις προσδοκίες ανάπτυξης για το 2026 στο 1,9%, από 2,1% πέρυσι. Η εικόνα για την ευρωζώνη είναι ακόμη πιο ανησυχητική, με ανάπτυξη μόλις 0,9% το 2026, σε σχέση με 1,4% το 2025.

Πριν από την εκδήλωση του πολέμου, οι εκτιμήσεις της ΤτΕ μέχρι τον Δεκέμβριο να αντικατόπτριζαν:

– Ανάπτυξη 2,1% το 2025, που διατηρεί την Ελλάδα πάνω από την ευρωπαϊκή μέση όρο – για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά.

– Παραγωγικές επενδύσεις σε επίπεδα ρεκόρ 30 ετών σε ποσοστό του ΑΕΠ.

– Πρωτογενές πλεόνασμα 4,4% του ΑΕΠ, με το δημόσιο χρέος στο 146%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010.

Ωστόσο, το πιο ανησυχητικό μήνυμα που προκύπτει από την ΤτΕ είναι αυτό που συνδέεται με την ακρίβεια. Αντί για μείωση του πληθωρισμού, το αναμενόμενο ενεργειακό σοκ ενδέχεται να ανεβάσει τον γενικό πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 3,1% το 2026, από 2,9% το 2025.

Η Ελλάδα φαίνεται να έχει απόκλιση περίπου 1 μονάδας από τον μέσο όρο της ευρωζώνης — μια διαφορά που σύμφωνα με τον Στουρνάρα οφείλεται στο θετικό παραγωγικό κενό, δηλαδή το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία κινείται πάνω από τις δυνατότητές της.

Οι τρεις επιδράσεις του πετρελαίου

Οι παραπάνω προοπτικές αναλύονται με τεχνική ακρίβεια μέσω υποδειγμάτων και γραφημάτων στην έκθεση, που επισημαίνουν πως το ενεργειακό σοκ πλήττει την ελληνική οικονομία σε τρία διαφορετικά επίπεδα:

– Οικονομικά: οι τιμές ενέργειας πιέζουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, περιορίζοντας την κατανάλωση.

– Στη βιομηχανία: το αυξημένο κόστος παραγωγής μετακυλύεται στις τιμές, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα.

– Στο εμπορικό ισοζύγιο: οι αυξήσεις στις τιμές εισαγωγής ενέργειας επιβαρύνουν το ισοζύγιο, το οποίο ήδη αποτελεί πηγή αδυναμίας για την ελληνική οικονομία, όπως αναφέρει ο Στουρνάρας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έκθεση:

· Μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η διεθνής τιμή του αργού έχει αναρριχηθεί άνω του 40% και οι υπολογισμοί της ΕΚΤ (Μάρτιος 2026) εκτιμούν μέση ετήσια αύξηση κατά 18% για το Brent το 2026.

· Η ανάλυση εξετάζει το σενάριο της αύξησης κατά 22% της μέσης τιμής του πετρελαίου το 2026 (για ένα έτος).

· Παρά τις μεθοδολογικές αποκλίσεις, οι προσομοιώσεις στις δύο περιπτώσεις υποδεικνύουν αύξηση του πληθωρισμού και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Για παράδειγμα, σε περίπτωση 22% αύξησης της τιμής του πετρελαίου
1. Στο πρώτο μοντέλο (μακροοικονομικό), προκύπτει αύξηση πληθωρισμού κατά 0,38 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και 0,27 το 2027, με παράλληλη μείωση της ανάπτυξης κατά 0,07 μονάδες του ΑΕΠ το 2026 και 0,12 το 2027.
2. Στο δεύτερο μοντέλο (δυναμικό στοχαστικό υπόδειγμα γενικής ισορροπίας) ο πληθωρισμός αυξάνεται κατά 0,42 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και 0,41 το 2027, με την ανάπτυξη να μειώνεται κατά 0,10 μονάδες το 2026 και 0,12 το 2027.

Βραχυπρόθεσμα, οι αρνητικές επιδράσεις στο ΑΕΠ περιορίζονται λόγω της ύπαρξης δυσκαμψιών στις εγχώριες τιμές, με αποτέλεσμα η μετάβαση της αύξησης της τιμής του πετρελαίου να είναι σταδιακή. Σε επόμενες περιόδους, καθώς ο βαθμός της μετακύλισης αυξάνεται, οι επιδράσεις στη ζήτηση καταναλωτικών και επενδυτικών αγαθών εντείνονται.

Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου προκαλεί παράπλευρες επιδράσεις μέσω της εξωτερικής ζήτησης που επηρεάζει την οικονομική δραστηριότητα των εμπορικών εταίρων της Ελλάδας, ενισχύοντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό και αντλώντας επιβλαβείς επιδράσεις στο ξένο παραγόμενο προϊόν.

Ωστόσο, οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι το εμπορικό ισοζύγιο ως ποσοστού του ΑΕΠ βελτιώνεται, καθώς η πτώση εισαγωγών είναι μεγαλύτερη από αυτή των εξαγωγών.

Συνοπτικά, η αύξηση των τιμών του πετρελαίου κατά 22% αναδεικνύεται ότι οδηγεί σε άνοδο του πληθωρισμού κατά περίπου 0,40 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και κατά 0,34 το 2027, και παράλληλα ο ρυθμός ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ μειώνεται κατά 0,10 μονάδες το 2026 και 0,12 το 2027.

Η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου προκαλεί πιέσεις στις πληθωριστικές τάσεις και μειώνει την οικονομική δραστηριότητα. Οι επιδράσεις αυτές είναι κυρίως αποτέλεσμα της ανόδου των παραγωγικών δαπανών και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, ενώ οι εξωτερικοί δίαυλοι μετάδοσης εντείνουν τις αρνητικές αυτές επιδράσεις.

Οπότε, η παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων στις αγορές ενέργειας κρίνεται αναγκαία, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία του πληθωρισμού και της οικονομικής δραστηριότητας.

Διαβάστε επίσης

Η θεσμική αντεπίθεση Μητσοτάκη και το στοίχημα της επανεκκίνησης

Πώς κατέρρευσε το σχέδιο για το mega logistics hub στη Φυλή – Χωρίς προσφορές ο διαγωνισμός

Χρυσός: Ήπια πτώση μετά από διήμερες απώλειες άνω του 2% με φόντο τις απειλές Τραμπ (γράφημα)

Για όλες τις άλλες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα.