Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ: Παγκόσμια οικονομία σε κίνδυνο και προβλέψεις οίκων για τις αγορές

Οι Στενά του Ορμούζ έχουν εξελιχθεί σε έναν κρίσιμο θαλάσσιο δίαυλο που απειλεί την παγκόσμια οικονομία. Μέσα σε λίγα 24ωρα, οι συγκρούσεις που ξέσπασαν μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών έχουν δημιουργήσει καταστάσεις που επηρεάζουν σοβαρά την προσφορά ενέργειας. Οι καπνοί που υψώνονται από σημαντικές ενεργειακές εγκαταστάσεις είναι ενδεικτικοί της αυξανόμενης αστάθειας στην περιοχή.

Οι επιθέσεις σε πλοία και ενεργειακές υποδομές έχουν ανατρέψει τη φυσιολογική ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς, μετατρέποντας είθισμένα ασφαλείς ναυτιλιακές οδούς σε επικίνδυνες ζώνες. Οι αγορές από το Τόκιο μέχρι το Λονδίνο έχουν ήδη αρχίσει να νιώθουν τις επιπτώσεις.

Οι τιμές του πετρελαίου ανέβηκαν αμέσως, με το Brent να ξεπερνά τα 85 δολάρια ανά βαρέλι. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μια μακροχρόνια σύγκρουση θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές ακόμη και στα 100 δολάρια.

Στην Ευρώπη, η ανησυχία κλιμακώνεται, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν σημειώσει αύξηση σχεδόν 70% μέσα σε μόλις δύο ημέρες. Το συμβόλαιο αναφοράς του ολλανδικού κόμβου TTF σημείωσε αύξηση 29,5%, αγγίζοντας τα 57,50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και έναν χρόνο. Αναλυτές της ANZ χαρακτηρίζουν την κατάσταση «τη μεγαλύτερη απειλή για τις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022».

Η Ευρώπη, που ήδη αντιμετωπίζει χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου, αναγκάζεται να ανταγωνιστεί αγοραστές από την Ασία για περιορισμένα φορτία LNG στην αγορά spot. Η αύξηση των εξαγωγών από τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις ενδεχόμενες διαταραχές από το Κατάρ.

Ανακατεύθυνση εξαγωγών από τη Saudi Aramco

Για να αντιμετωπίσει τις πιέσεις, η Saudi Aramco, το μεγαλύτερο διυλιστήριο, έχει πραγματοποιήσει κινήσεις ανακατεύθυνσης των εξαγωγών αργού πετρελαίου μακριά από τα Στενά του Ορμούζ.

Η εταιρεία ενημέρωσε ορισμένους πελάτες του Arab Light ότι τα φορτία τους θα αποσταλούν από το λιμάνι της Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσω του East-West Pipeline, γνωστού και ως Petroline.

Διαταραχές στο Κατάρ

Την ίδια ώρα, επιθέσεις που στόχευσαν το βιομηχανικό συγκρότημα Ras Laffan στο Κατάρ έχουν προκαλέσει σοβαρές ανακατατάξεις στην παραγωγή και τις ροές ενέργειας της περιοχής.

Η διακοπή της λειτουργίας του Ras Laffan έχει επηρεάσει την παραγωγή κρίσιμων προϊόντων όπως ουρία και αλουμίνιο. Η Qatalum, κοινοπραξία της QatarEnergy με την Norsk Hydro, κινδυνεύει να παγώσει την παραγωγή αλουμινίου, καθώς απαιτεί διαρκή ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο.

Με ετήσια παραγωγική ικανότητα 648.000 τόνων, η εταιρεία αντιμετωπίζει προοπτική ακριβών και χρονοβόρων διαδικασιών επανεκκίνησης εάν οι φούρνοι παραγωγής σταματήσουν.

Η ανησυχία αυτή έχει προκαλέσει αύξηση στην τιμή του αλουμινίου στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου, με 3,8% άνοδο, φτάνοντας τα 3.250 δολάρια ανά τόνο.

Τα προβλήματα στις λιμενικές υποδομές, όπως στο λιμάνι Fujairah και το Duqm, επιδεινώνουν την κατάσταση. Οι βιομηχανίες καλούνται πλέον να διαχειριστούν ελλείψεις πρώτων υλών καθώς και σοβαρά μεταφορικά ζητήματα λόγω της έλλειψης δεξαμενόπλοιων και της παύσης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Κρίση στον ναυτιλιακό τομέα

Ο ναυτιλιακός τομέας δοκιμάζεται σοβαρά, με τους ναύλους για υπερδεξαμενόπλοια VLCC στη Μέση Ανατολή να φτάνουν ιστορικά ύψη, ξεπερνώντας τα 423.000 δολάρια την ημέρα για δρομολόγια από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα.

Οι προειδοποιήσεις του Ιράν για επιθέσεις σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει από τα Στενά έχουν ουσιαστικά καθηλώσει μεγάλο μέρος της ναυτιλιακής δραστηριότητας. Οι ημερήσιοι ναύλοι για πλοία LNG έχουν αυξηθεί κατά 40%. Αναλυτές της Wood Mackenzie εκτιμούν ότι οι ναύλοι στις spot αγορές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100.000 δολάρια ημερησίως μέσα στην εβδομάδα.

Η αναταραχή στις μεταφορές και οι διαταραχές στον ανεφοδιασμό στα λιμάνια έχουν αναγκάσει μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες, όπως η Hyundai Glovis, να εφαρμόσουν σχέδια έκτακτης ανάγκης. Η Cosco Shipping ανακοίνωσε νωρίτερα ότι σταματά όλες τις κρατήσεις για δρομολόγια προς τη Μέση Ανατολή.

Αυτές οι εξελίξεις δημιουργούν μια κρίση στις εφοδιαστικές αλυσίδες που απειλεί να απομονώσει τμήματα της παγκόσμιας εμπορικής δραστηριότητας.

Αναταράξεις στις διεθνείς αγορές

Οι επιπτώσεις επηρεάζουν και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, με τους επενδυτές να απομακρύνονται από ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία. Ο δείκτης MSCI Asia Pacific (εκτός Ιαπωνίας) υποχώρησε κατά 4%, ενώ ο δείκτης της Νότιας Κορέας σημείωσε πτώση άνω του 12%, τη χειρότερη από το 2008. Ο ιαπωνικός δείκτης κατέγραψε απώλειες μεγαλύτερες του 3%, εντούτοις οι ευρωπαϊκές αγορές παρουσίασαν αντοχή, στηριζόμενες σε εταιρικά κέρδη και αύξηση στον ενεργειακό τομέα.

Αξιολογήσεις διεθνών οίκων για τις αγορές

Οι τελευταίες εκτιμήσεις διεθνών οίκων υποδεικνύουν ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να προκαλέσουν βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις στις αγορές, αλλά δεν θεωρούνται σημάδια συστημικής κρίσης εκτός αν υπάρξει μακροχρόνια διακοπή της ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η JP Morgan αναφέρει ότι η γεωπολιτική αστάθεια αυξάνει τη μεταβλητότητα, ενώ οι άμεσες επιπτώσεις στα εταιρικά κέρδη είναι περιορισμένες. Η τράπεζα υπογραμμίζει πως η άνοδος των τιμών ενέργειας ενισχύει το δολάριο, με χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας να είναι πιο ευάλωτες. Η στρατηγική της JP Morgan παραμένει θετική για τις μετοχές σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, εφόσον δεν προκύψει μεγάλου εύρους ενεργειακό σοκ.

Ο Τζέιμι Ντάιμον, επικεφαλής της JP Morgan, προειδοποίησε για τον κίνδυνο εφησυχασμού των αγορών απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους και την πιθανότητα οι εξελίξεις να ενισχύσουν τον πληθωρισμό. Από την άλλη, αναλυτές της Citi επισημαίνουν ότι αν η σύγκρουση κλιμακωθεί, οι επιπτώσεις θα είναι μακροχρόνιες για τις αγορές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.

Για την Barclays, οι αγορές παραμένουν ανθεκτικές, αλλά η ενεργειακή κρίση παραμονεύει. Οι ευρωπαϊκές αγορές δείχνουν σήμερα θετική αντίδραση, στηριζόμενες στις εταιρικές επιδόσεις και τις σταθερές αποδόσεις ομολόγων. Υπογραμμίζεται ωστόσο ότι το κύριο ρίσκο είναι η αναστολή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και η πίεση στις τιμές του πετρελαίου προς τα 100 δολάρια.

Σε ό,τι αφορά τις Macquarie και CLSA, ενδεχόμενες καθυστερήσεις στα έργα και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα αυξάνουν την πίεση στα κέρδη. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι οι πτώσεις προσφέρουν ευκαιρίες για μακροπρόθεσμους επενδυτές.

Διαβάστε επίσης:

JP Morgan για πετρέλαιο: Κίνδυνος απώλειας έως 4,7 εκατ. βαρελιών ημερησίως αν παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ

Η Minerva Marine παρέλαβε το ελληνικής σημαίας νεότευκτο LNGC «Minerva Eleonora»

Ματαιώνεται η εξαγορά της Novibet από την Allwyn

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα