Τρεις παράγοντες που οδήγησαν την κακοκαιρία να πλήξει τα νότια προάστια και η ανάλυση των ειδικών για τη σημασία των καμένων κορμών

Δύο ανθρώπινες ζωές, μία γυναίκα στην Άνω Γλυφάδα και ένας λιμενικός στο παράλιο Άστρος, αποτελούν την θλιβερή αποτίμηση των σφοδρών καιρικών φαινομένων που χτύπησαν τη χώρα. Η συγκεκριμένη κακοκαιρία επαλήθευσε πλήρως τον Δείκτη Επικινδυνότητας Κατηγορίας 5, προκαλώντας εικόνες καταστροφής που παραπέμπουν σε βιβλική εποχή.

Ποιες είναι οι αιτίες που οδήγησαν σε αυτή την καταστροφή, ειδικά στα νότια προάστια; Σε ανάλυσή τους στο Orange Press, οι επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών εντοπίζουν τρεις κρίσιμους παράγοντες: τον ακραίο όγκο βροχής, τις ευάλωτες υποδομές και τις συνέπειες από τις προηγούμενες πυρκαγιές στον Υμηττό.

### Το 30% της ετήσιας βροχής σε λίγες ώρες
Ο Κώστας Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, περιέγραψε αναλυτικά την εξέλιξη του καταιγιστικού φαινομένου. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι προγνώσεις που ανέφεραν έντονα επεισόδια, κυρίως στην Αττική, επαληθεύτηκαν:

> «Επιβεβαιώθηκαν οι προγνώσεις που μιλούσαν για έντονα επεισόδια, κυρίως στην Αττική. Να πούμε ότι στην Αττική είχαμε δύο φάσεις κακοκαιρίας. Η πρώτη, που ήταν πρωινές-προμεσημβρινές ώρες, με πιο ήπια φαινόμενα, αρκετά μεγάλα ύψη βροχής όμως, τα οποία επίσης άρχισαν να δημιουργούν το υπόβαθρο, δηλαδή κάποιες μικρές πλημμύρες και νερό συσσωρευμένο στο έδαφος».

Ακολούθησε ένα δεύτερο, πιο καταστροφικό κύμα: «Και μετά ήρθε το πιο έντονο, η δεύτερη φάση της κακοκαιρίας, με την έντονη καταιγιδοφόρο δραστηριότητα, που σημαίνει μεγάλα ύψη βροχής σε μικρό χρονικό διάστημα, δηλαδή η συνταγή, να το πω έτσι, για πλημμύρες. Οι οποίες κάθισαν δύο με τρεις ώρες και έδωσαν πολύ μεγάλα ύψη βροχής».

Σύμφωνα με τα στοιχεία των σταθμών, οι βροχοπτώσεις ήταν εντυπωσιακές: «Καταγράψαμε εντυπωσιακά ύψη βροχής για την Αττική. Σε πολλούς σταθμούς ξεπεράστηκαν τα 100 χιλιοστά. Φτάσαμε, νομίζω, στου Παπάγου 170 χιλιοστά, στην Ανατολική Αττική 120-130 χιλιοστά μέσα σε μία ημέρα. Είναι περίπου το 30% της ετήσιας βροχής».

### Το παράδειγμα του Daniel και ο φόβος για την Αθήνα
Ο δεύτερος παράγοντας αναφοράς είναι η ανθεκτικότητα των υποδομών στην πρωτεύουσα. Ο κ. Λαγουβάρδος υπογράμμισε την ευπάθεια της Αθήνας:

> «Σε μία μεγάλη πόλη όπως είναι η Αθήνα, που έχει και πρόβλημα προφανώς πολλών υποδομών, το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε και δυστυχώς είχαμε και μία απώλεια ανθρώπινης ζωής. Σίγουρα βοήθησε λίγο η προετοιμασία και η ειδοποίηση που είχε δοθεί. Αλλά αυτό δείχνει το πόσο προβληματική είναι η Αθήνα και πόσο ευάλωτη είναι στα έντονα καιρικά γεγονότα».

Επιπλέον, επισημαίνει την ανάγκη προετοιμασίας για το μέλλον, κάνοντας αναφορά στις πλημμύρες που συνέβησαν στη Θεσσαλία πριν από τέσσερα χρόνια: «Ναι, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Λόγω της κλιματικής αλλαγής τα έντονα καιρικά γεγονότα γίνονται ακόμα πιο έντονα… Δεν θέλει κανένας να σκεφτεί τι θα γινόταν στην Αθήνα αν έπεφταν οι βροχές, για παράδειγμα, που είδαμε στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του ’23».

### Η «εκδίκηση» του καμένου Υμηττού
Ο τρίτος παράγοντας επικεντρώνεται στις ζημιές στην Άνω Γλυφάδα, όπου οι δρόμοι γέμισαν με τόνους φερτών υλικών. Ο Θοδωρής Γιάνναρος, Πυρομετεωρολόγος και Κύριος Ερευνητής στο Εθνικό Αστεροσκοπείο, συνδέει άμεσα το φαινόμενο με τις πυρκαγιές στον Υμηττό:

> «Είναι δεδομένο ότι συνδέεται το χθεσινό κατολισθητικό φαινόμενο και με τις πυρκαγιές οι οποίες έχουν πλήξει τα τελευταία χρόνια την περιοχή του Υμηττού… σε περιπτώσεις καταρρακτώδους βροχής, όπως η χθεσινή, είναι πολύ ευκολότερο να έχουμε κατολισθητικά φαινόμενα».

Αναφέρθηκε επίσης στη σημασία των καμένων κορμών ως μέτρο προστασίας από τις πλημμύρες, σημειώνοντας:

> «Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο άλλωστε, ακόμη και μετά από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, συνίσταται σε κάποιες περιπτώσεις οι καμένοι κορμοί των δέντρων να παραμένουν, διότι συγκρατούνε το έδαφος λόγω του ριζικού συστήματος που εξακολουθεί να υπάρχει».