Συζήτηση μεταξύ Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ για την αντιμετώπιση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας

Σήμερα, Δευτέρα 16 Μαρτίου, πραγματοποιείται μια από τις πιο κρίσιμες συνεδριάσεις των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, με κεντρικό θέμα τη μείωση των ενεργειακών τιμών. Στην εν λόγω συνάντηση, η Ελλάδα εκπροσωπείται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και τον υφυπουργό, Νίκο Τσάφο. Αν και το ζήτημα αυτό είχε αναδειχθεί ως κορυφαίο πριν από την εκδήλωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, πλέον η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επείγουσα λόγω της σημαντικής αύξησης στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, που αυξήθηκαν κατά 27% και 50% αντίστοιχα από την αρχή του Μαρτίου.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται οι προτάσεις της Κομισιόν, που θα περιλαμβάνουν τόσο άμεσα όσο και μακροπρόθεσμα μέτρα, με στόχο την ενίσχυση των περιοχών και κλάδων που πλήττονται πιο έντονα. Κύριος στόχος είναι η ανάπτυξη μέτρων που να είναι αποτελεσματικά και αποδεκτά από κοινού, καθώς παρά την παρουσίαση του Σχεδίου Δράσης της Κομισιόν για την Προσιτή Ενέργεια πριν από ένα χρόνο, οι διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αγοράς παραμένουν. Οι διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ έχουν μειωθεί σε κάποιο βαθμό, κυρίως χάρη στη Task Force της ΕΕ για την Ενεργειακή Ένωση, που ιδρύθηκε με ελληνική πρωτοβουλία, αλλά δεν έχουν εξαλειφθεί. Επιπλέον, η εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων «άμεσης δράσης», όπως η μείωση των φόρων στο ηλεκτρικό ρεύμα, εξαρτάται από τα δημοσιονομικά περιθώρια κάθε χώρας, σε μια περίοδο κατά την οποία αυτά της Ελλάδας είναι περιορισμένα.

Εξετάσεις της Κομισιόν για την ανακούφιση των ενεργειακών τιμών

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας της στο Ευρωκοινοβούλιο την προηγούμενη εβδομάδα, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανέφερε ότι οι πρώτες δέκα ημέρες της πολέμου κόστισαν 3 δισεκατομμύρια ευρώ στους Ευρωπαίους φορολογούμενους, εξαιτίας της αύξησης των τιμών ορυκτών καυσίμων. Ανέφερε επίσης ότι οι δράσεις οι οποίες εξετάζονται σχετίζονται με όλες τις παραμέτρους που διαμορφώνουν τις τελικές τιμές ηλεκτρισμού, όπως το κόστος παραγωγής, οι φόροι και τα τέλη, οι χρεώσεις χρήσης δικτύων και το κόστος εκπομπών CO2. Αξιοσημείωτο είναι ότι αναφέρθηκε και σε πιθανό πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου, ένα μέτρο που είχε θεσπιστεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2022-2023 μέσω του Μηχανισμού Διόρθωσης της Αγοράς, που όμως δεν έχει ακόμα ενεργοποιηθεί.

Προβληματισμοί για την επανεξέταση του Target Model

Πριν από έναν μήνα, σε μια άτυπη Σύνοδο Κορυφής, η κ. φον ντερ Λάιεν είχε προκαλέσει αίσθηση αναφερόμενη στην ανάγκη επανεξέτασης της αρχιτεκτονικής της ενεργειακής αγοράς και της τιμολόγησης. Ωστόσο, τρέχουσες πληροφορίες υποδεικνύουν ότι μια τέτοια ριζική αλλαγή δεν φαίνεται να συγκεντρώνει την αναγκαία υποστήριξη, καθώς υπάρχουν αντιρρήσεις από πολλές χώρες, ιδίως από το βόρειο μπλοκ της ΕΕ, καθώς και από τον κλάδο της ηλεκτροπαραγωγής. «Το υφιστάμενο σύστημα έχει αποδώσει και γενικά υπάρχει υποστήριξη γι’ αυτό», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν, δείχνοντας μια σαφή στροφή από τις προηγούμενες δηλώσεις της. Παρά τη διάθεση για μείωση του κόστους, οι Βρυξέλλες εξετάζουν πιθανές λύσεις, όπως η καλύτερη αξιοποίηση των μακροπρόθεσμων συμβάσεων προμήθειας και η θεσμοθέτηση επιδοτήσεων, αν και αυτές εξαρτώνται από τη δημοσιονομική κατάσταση κάθε χώρας.

Αντιπαραθέσεις σχετικά με το σύστημα εμπορίας ρύπων (ETS)

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα στην ευρωπαϊκή συζήτηση για τις ενεργειακές τιμές είναι το κόστος εκπομπών ρύπων και η λειτουργία του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών CO2 (ETS). Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί από τα μέτρα που έχει αναλάβει η κυβέρνηση Μελόνι στην Ιταλία, για τη μείωση αυτού του κόστους από τις τιμές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Χώρες όπως η Ιταλία και άλλες από την Ανατολική Ευρώπη έχουν προτείνει την αναστολή ή αναμόρφωση του ETS, μια πρόταση που υποστηρίζει και η ενεργοβόρος βιομηχανία. Στον αντίποδα, χώρες που βρίσκονται στην πρωτοπορία των τεχνολογιών καθαρής ενέργειας υποστηρίζουν τη διατήρηση του ETS με ορισμένες προσαρμογές. «Χωρίς το ETS θα καταναλώναμε 100 κυβικά μέτρα περισσότερου φυσικού αερίου, καθιστώντας την ΕΕ πιο ευάλωτη και εξαρτημένη», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προσδιορίζοντας την ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος.

Ζητήματα δικτύων και πυρηνικής ενέργειας

Το πρώτο θέμα στην ατζέντα της συνεδρίασης είναι το πακέτο για τα δίκτυα (Grids Package), το οποίο εστιάζει στην ενίσχυση της διασυνοριακής συνδεσιμότητας και στην επιτάχυνση της αδειοδότησης, παράλληλα με την αύξηση της ανθεκτικότητας των υποδομών. Στη συνέχεια της συνάντησης, θα συζητηθούν δράσεις για την ενεργειακή ασφάλεια και τα μαθήματα που αποκομίστηκαν από την Ουκρανία και τη Μολδαβία. Η Ελλάδα αναμένεται να θέσει το ζήτημα της αξιοποίησης του Κάθετου Διαδρόμου και της αναγκαιότητας στήριξής του. Τέλος, αναμένονται σημαντικές συζητήσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση της πυρηνικής ενέργειας, ειδικά μετά τις τελευταίες εξελίξεις που έχουν προκύψει στη Σύνοδο του Παρισίου.

Διαβάστε ακόμη