Στουρνάρας: Κίνδυνος πληθωριστικής έκρηξης αν συνεχιστεί ο πόλεμος

Η απειλή του πληθωρισμού επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή προσθέτει πιέσεις στην ελληνική οικονομία. Οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας, ειδικά του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, θέτουν ξανά το ερώτημα: “Πόσο γρήγορα μπορεί μία ενεργειακή κρίση να οδηγήσει σε νέο κύμα ανατιμήσεων στα νοικοκυριά;”

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είχε ήδη φτάσει σε επίπεδα 2%-3% πριν τις πρόσφατες εξελίξεις, χωρίς να δείχνει σημάδια ουσιαστικής αποκλιμάκωσης. Δεδομένης της κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι φόβοι για επιπλέον ανατιμήσεις ενισχύονται, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας ενδέχεται να εκκινήσουν μια νέα περίοδο πληθωριστικών πιέσεων στην αγορά.

Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, τόνισε ότι εάν η σύγκρουση επιμηκυνθεί, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις, υπογραμμίζοντας ότι η πορεία της νομισματικής πολιτικής θα πρέπει να παραμείνει ευέλικτη και έτοιμη να ανταποκριθεί στις εξελίξεις.

Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στις διεθνείς τιμές καυσίμων, αλλά αφορά και την επίδρασή τους στην πραγματική οικονομία. Η ενεργειακή κρίση του 2022 έχει δείξει πόσο γρήγορα οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας μπορούν να επιρρεάσουν το κόστος παραγωγής και, τελικά, τις τιμές καταναλωτικών αγαθών. Εκείνη την περίοδο, οι αυξήσεις των τιμών ενέργειας αντιπροσώπευαν πάνω από το 50% της αύξησης του πληθωρισμού, με τον ενεργειακό πληθωρισμό να φτάνει το 60%.

Η όποια αποκλιμάκωση του πληθωρισμού κατόπιν της ενεργειακής κρίσης δεν ήρθε εύκολα. Η πτώση των διεθνών τιμών ενέργειας, η εφαρμογή μέτρων στήριξης και η σφιχτή νομισματική πολιτική από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συντέλεσαν στην απελευθέρωση πιέσεων, ωστόσο, η πρόσφατη αύξηση των τιμών ενέργειας επιβεβαιώνει πόσο γρήγορα μπορεί μία κρίση να επηρεάσει συνολικά την οικονομία.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στις αγορές ενέργειας επιβεβαιώνουν την ταχύτητα των επιπτώσεων. Με την έναρξη της σύγκρουσης, οι τιμές του πετρελαίου ενισχύθηκαν, με το Brent να κερδίζει σχεδόν 10 δολάρια και το φυσικό αέριο στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο να σημειώνει ένα αλματώδες άλμα. Οι χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκαν, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω επιβαρύνσεων στους λογαριασμούς ρεύματος τους επόμενους μήνες.

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση προχωρά σε εντατικούς ελέγχους για ενδεχόμενα φαινόμενα αισχροκέρδειας, ενώ εξετάζονται περιοριστικά μέτρα και ενδεχόμενες παρεμβάσεις σε περίπτωση που η κατάσταση χειροτερέψει, όπως πλαφόν κέρδους ή επιδοτήσεις.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι, παρά την πρόσφατη υποχώρηση του δομικού πληθωρισμού, οι δείκτες υποδηλώνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις τρεις χώρες με τη μεγαλύτερη πίεση στην Ευρωζώνη. Η βιωσιμότητα των οικονομικών προοπτικών παραμένει αβέβαιη, με τη δυνατότητα του πληθωρισμού να φτάσει το 4,7% σε περίπτωση αύξησης των τιμών του πετρελαίου.

Το κρίσιμο σημείο παραμένει το μέγεθος και η διάρκεια της αύξησης των τιμών. Αν οι τιμές καταφέρουν να υποχωρήσουν γρήγορα, οι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να μείνουν περιορισμένες. Αν όμως οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή διαρκέσουν, οι πιθανότητες ενός νέου κύματος ανατιμήσεων θα αυξηθούν σημαντικά.