Σφοδρές αντιδράσεις στη Ιταλία απέναντι στις επιθέσεις κατά της πράσινης μετάβασης
Η πρόσφατη ανακοίνωση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι σχετικά με τη νέα δέσμη μέτρων που ξεπερνά τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ και αποσκοπεί στη μείωση του κόστους ενέργειας έχει προκαλέσει αναταραχή που εκτείνεται πέρα από τα ιταλικά σύνορα. Ένα από τα βασικά σημεία του «Διατάγματος για την Ενέργεια» (Decreto Energia), το οποίο εγκρίθηκε την περασμένη Τετάρτη, είναι η αποζημίωση των μονάδων φυσικού αερίου για το κόστος των εκπομπών ρύπων, σύμφωνα με το Χρηματιστήριο Ρύπων της ΕΕ (ETS). Καθώς οι μονάδες φυσικού αερίου καθορίζουν συχνά την τιμή της ενέργειας στην Ιταλία, αυτός ο μηχανισμός συμβάλλει στη μείωση των χρεώσεων άνθρακα που καταβληθούν από τους καταναλωτές. Παράλληλα, η ρύθμιση περιλαμβάνει προσωρινή αύξηση της φορολογίας στους ενεργειακούς ομίλους, μέτρα για τη μείωση της διαφοράς τιμών του φυσικού αερίου στην αγορά TTF της Ολλανδίας και στον ιταλικό κόμβο PSV, καθώς και αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου που είχαν σχηματιστεί κατά την διάρκεια της ενεργειακής κρίσης.
«Αυτό που βλέπουμε είναι η επιστροφή του γνωστού Ιβηρικού Μοντέλου για την αποσύνδεση των τιμών του φυσικού αερίου από του ηλεκτρισμού, αλλά σε ενισχυμένη μορφή,» δήλωσε παράγοντας της αγοράς, αναφερόμενος σε μια τακτική που είχε υιοθετηθεί από την Ισπανία και την Πορτογαλία κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, με σκοπό τη μείωση της ενεργειακής τιμής.
Ο Αντώνης Κοντολέων, επικεφαλής της ΕΒΙΚΕΝ, εξηγεί ότι η Ιταλία σκοπεύει να καλύψει το κόστος των ρύπων προκειμένου να μειώσει τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά και να περιορίσει τα υπερκέρδη από τις ΑΠΕ, ελπίζοντας ότι οι ΑΠΕ θα προτιμήσουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρισμού, όπως τα ΡΡΑ και CFD, σύμφωνα με τις προτάσεις του Ντράγκι. «Μόνο εάν οι ΑΠΕ βγουν από τη σποτ αγορά, θα μπορέσει το χαμηλό κόστος να περάσει στους καταναλωτές και τη βιομηχανία,» τονίζει.
Η πρωτοβουλία αυτή προκαλεί αμφισβήτηση στο υπάρχον μοντέλο τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και στο ETS, που έχει χαρακτηριστεί «στρατηγικής σημασίας» για την πράσινη μετάβαση της ΕΕ. Λίγο νωρίτερα, ο Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε εκφράσει την ανάγκη αναθεώρησης του ETS, υπογραμμίζοντας τις απαιτήσεις που έχουν εγερθεί μετά τις τελευταίες δηλώσεις της προεδρίου της Κομισιόν, Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν, για ριζικότερες αλλαγές στο σύστημα.
Η κίνηση της Ρώμης, που προήλθε σε συνέχεια προειδοποιήσεων από Βερολίνο και Βρυξέλλες, έχει οδηγήσει σε θύελλα αντιδράσεων στις αγορές ηλεκτρισμού. Οι τιμές των ρύπων στο Ευρωπαϊκό Χρηματιστήριο έχουν μειωθεί κατά πάνω από 20%, φτάνοντας τα 68,11 ευρώ ανά τόνο CO2 τη Δευτέρα, σε σύγκριση με κορυφαίες τιμές άνω των 90 ευρώ τον Ιανουάριο. Εν τω μεταξύ, η μετοχή της Enel παρουσίασε πτώση 3,6% στο χρηματιστήριο του Μιλάνου, ενώ οι τιμές των προθεσμιακών συμβολαίων ηλεκτρισμού για το 2028 δείχνουν χαμηλότερη τιμή 30 ευρώ/MWh σε σχέση με τις spot τιμές, ενισχύοντας την εκτίμηση για μελλοντική αποκλιμάκωση.
Η κατάσταση έχει επαναφέρει τις διχογνωμίες που είχαν παρουσιαστεί κατά την ενεργειακή κρίση. Από τη μια, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες ζητούν τη διακοπή σύνδεσης των ΑΠΕ με το Χρηματιστήριο, προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές. Από την άλλη, οι ηλεκτροπαραγωγοί υπερασπίζονται το υπάρχον μοντέλο, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές συνέπειες.
Η ικανοποίηση που εξέφρασε η Confidustria για το Decreto Energia δεν παραβλέπεται, ενώ ο Νίκολα Μόντι, επικεφαλής του ομίλου Edison, εξέφρασε ανησυχίες ότι τα μέτρα θα μπορούσαν να ακυρώσουν σημαντικά έργα ΑΠΕ. «Η αγορά ενέργειας στην Ιταλία είναι διασυνδεδεμένη με άλλες χώρες, και οι μονομερείς αλλαγές στα κόστη των ρύπων μπορεί να επιφέρουν αρνητικά αποτελέσματα,» είπε ο κ. Μόντι.
«Περίμενα ότι αυτό ήταν αστείο, αλλά φαίνεται ότι δεν είναι,» δήλωσε ο Ματέο Κάλβι, CEO της Edelweiss Energy Holdings, προσθέτοντας ότι οι Βρυξέλλες θα αντιδράσουν στην απόφαση, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με την ενιαία αγορά ηλεκτρισμού. «Είναι βέβαιο ότι αυτή η ρύθμιση δεν θα επικυρωθεί,» προειδοποίησε, καταλήγοντας ότι η αβεβαιότητα θα πλήξει την ιταλική αγορά ηλεκτρισμού.
Διαβάστε επίσης
