Ψηφιακά εργαλεία και φοροδιαφυγή: Δισεκατομμύρια στα δημόσια ταμεία το 2025
Το έτος 2025 σφραγίζεται ως κρίσιμο ορόσημο στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, όχι μέσω ενός μόνο μέτρου αλλά μέσα από τη διαρκή επικράτηση της ψηφιακής παρακολούθησης στην οικονομία. Σε περιοχές που για χρόνια παρέμεναν στη «γκρίζα ζώνη», η ψηφιακή αναγνώριση έχει γίνει ο κανόνας, με την αδήλωτη οικονομία να συρρικνώνεται εμφανώς.
Η ολοκληρωμένη ενσωμάτωση των myDATA, οι αυτοματοποιημένοι φορολογικοί έλεγχοι και η ευρεία χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών, σε συνδυασμό με την υποχώρηση των μετρητών, έχουν καταστήσει μεγάλο ποσοστό συναλλαγών επισήμως καταγεγραμμένες. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: όπως αναφέρουν τα πιο πρόσφατα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το «κενό ΦΠΑ», οι απώλειες εσόδων του Δημοσίου μειώθηκαν κατά σχεδόν 7 δισ. ευρώ ετησίως σε σύγκριση με παλαιότερες περιόδους.
Η τάση αυτή είχε αρχίσει να διαφαίνεται ήδη από το 2024, όταν η υποχρέωση αποδοχής πληρωμών μέσω κάρτας σε όλους τους τομείς υπολογίστηκε ότι αύξησε τα έσοδα από ΦΠΑ κατά 400 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ. Παρόλα αυτά, το πιο καθαρό αποτύπωμα αναμένεται να γίνει ενορατό το 2025, καθώς αυτό θα είναι το πρώτο έτος πλήρους εφαρμογής του μέτρου σε όλους τους επαγγελματίες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Τα δεδομένα από τις φορολογικές δηλώσεις δείχνουν σαφώς αυτή τη στροφή. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες αναφέρουν σημαντικά υψηλότερους τζίρους για το 2024, με αρκετούς τομείς, ιδίως αυτούς που θεωρούνταν παραδοσιακά προνομιακοί για τη φοροδιαφυγή, να παρουσιάζουν αυξήσεις της τάξης του 10% έως 15%. Τομείς όπως μπαρ, ταξί, τεχνικά επαγγέλματα και κατασκευές σημείωσαν τεράστια αύξηση στα δηλωμένα έσοδα, κάτι που δύσκολα μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε οικονομική ανάκαμψη.
Η τεχνολογία ως κινητήριος μοχλός
Σε σύγκριση με πέρσι, τα ψηφιακά μέτρα του 2025 προσέφεραν επιπλέον έσοδα 2,7 δισ. ευρώ από φόρους που προηγουμένως χάνονταν. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι, κατά την περίοδο 2010–2024, η χώρα έχει απολέσει περισσότερα από 73 δισ. ευρώ λόγω φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ, με οι ετήσιες απώλειες να φτάνουν σε επίπεδα άνω των 9 δισ. ευρώ στις αρχές της κρίσης.
Η κατάσταση άρχισε να βελτιώνεται σιγά σιγά από το 2019, όταν ενεργοποιήθηκαν τα myDATA και μια σειρά συντονισμένων παρεμβάσεων που στοχεύουν ευθέως στη φοροδιαφυγή στην καθημερινή ζωή. Τα ηλεκτρονικά βιβλία, που δημιουργούν αυτόματα δηλώσεις ΦΠΑ, επιτρέπουν στην ΑΑΔΕ να παρακολουθεί τον τζίρο των επιχειρήσεων σε πραγματικό χρόνο. Η σύνδεση ταμειακών μηχανών με POS έχει σχεδόν εξαλείψει τη δυνατότητα απόκρυψης εισπράξεων, ενώ η ταχεία εξάπλωση των άμεσων πληρωμών μέσω IRIS ενίσχυσε περαιτέρω την ψηφιακή καταγραφή των συναλλαγών.
Η επόμενη φάση περιλαμβάνει τη δημιουργία του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, του Ψηφιακού Τιμολογίου και την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στις ελέγχους, επιτρέποντας έτσι την αυτοματοποίηση της διαδικασίας φορολογικής συμμόρφωσης.
Η εποχή της «αυτοσυμμόρφωσης»
Ένα κρίσιμο κομμάτι αυτής της αλλαγής είναι η έννοια της αυτοσυμμόρφωσης. Από το 2024, η ΑΑΔΕ ανακοινώνει επίσημα τον μέσο τζίρο ανά ΚΑΔ, κάτι που επηρεάζει τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος. Έτσι οι επαγγελματίες είναι ενήμεροι για το αν οι δηλώσεις τους αποκλίνουν σημαντικά από τον μέσο όρο του κλάδου τους, κατανοώντας πως τέτοιες αποκλίσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε έλεγχο.
Με αυτό τον τρόπο, το σύστημα δεν περιορίζεται απλώς στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής εκ των υστέρων, αλλά δημιουργεί ένα σύστημα όπου η απόκρυψη εισοδήματος γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη – και συχνά ασύμφορη.
Διαβάστε ακόμη
Είναι «φούσκα» το ράλι στο ασήμι; Μοντέλο της Société Générale απαντά «ναι» οι αναλυτές της όμως «όχι» (γραφήματα)
Τα πιο ζεστά μπουφάν: Πώς οι ίνες άνθρακα αλλάζουν τα δεδομένα
Και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς τον Μπάφετ; Θολό το τοπίο της επόμενης ημέρας για την Berkshire Hathaway
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
