Προκλήσεις στην ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων: Μια σύγχρονη πρόκληση

Η αναβάθμιση των υλικών υποδομών για την ενεργειακή αποδοτικότητα αποτελεί μία κρίσιμη πρόκληση για την πολιτεία. Παρά τις αναγκαίες προσπάθειες των τελευταίων χρόνων, η ανάγκη για τη δημιουργία ενός βιώσιμου προγράμματος εξοικονόμησης ενέργειας κάθε χρόνο παραμένει αδήριτη. Οι δήμοι, αφού πρώτα εστιάστηκαν στη μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω του εκσυγχρονισμού του οδοφωτισμού, στρέφονται τώρα στη στόχευση κατασκευής κτιρίων με μηδενικούς ρύπους. Επιπλέον, είναι απαραίτητη και η ενεργειακή εξοικονόμηση στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Υδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ). Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι τοπικές αρχές είναι οι περιορισμένες χρηματοδοτήσεις, οι οποίες συχνά δεν αρκούν για την κάλυψη των αναγκών όλων των δημοτικών κτιρίων.

Σε παρέμβασή της πρόσφατα, η Εύα Αθανασάκου, Ενεργειακός Φυσικός και Διευθύντρια του Προγράμματος Ενεργειακής Αποδοτικότητας της ΕΥΔΙΤΗ, επισημαίνει στην ημερίδα του ΙΕΝΕ ότι «η ενεργειακή αναβάθμιση των δημοτικών κτιρίων είναι επιβεβλημένη όχι μόνο για το κλίμα αλλά και για τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών. Όμως υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στις φιλόδοξες ανακοινώσεις όλων των φορέων και την πραγματικότητα που αντιμετωπίζει κάθε δημοτική αρχή. Οι δήμοι διαχειρίζονται ένα πολύ μεγάλο κτιριακό απόθεμα. Υπάρχουν 19.000 σχολικά κτίρια, όπου το 80% διαχειρίζεται από δήμους.

Η κύρια πρόκληση στις ενεργειακές αναβαθμίσεις συνίσταται στο γεγονός ότι το υφιστάμενο μοντέλο επιδοτήσεων δεν επαρκεί για τις ανάγκες των δήμων σε μεγάλη κλίμακα. Συνήθως, τα περισσότερα προγράμματα καλύπτουν μόνο ένα μικρό ποσοστό των δημοτικών κτιρίων, με 4-5 ανακαινίσεις ανά δήμο και στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει μόνο μία πρόσκληση κάθε πενταετία. Οι επιδοτήσεις καλύπτουν μέρος του κόστους αναβάθμισης, με αποτέλεσμα οι δήμοι να δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν τα υπολειπόμενα ποσά.

Επομένως, η εξάρτηση αποκλειστικά από επιδοτήσεις δεν μπορεί να καλύψει την ανάγκη για τον απαιτούμενο ρυθμό ανακαινίσεων που συνδέεται με την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Επιβάλλεται ένας νέος σχεδιασμός που θα βελτιώσει την πρόσβαση των δήμων σε χρηματοδοτήσεις. Εφαρμογές από ευρωπαϊκά έργα έχουν δείξει ότι οι μεικτές χρηματοδοτήσεις, δηλαδή ο συνδυασμός δημόσιων και ιδιωτικών πόρων μέσω συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης, μπορούν να αποτελέσουν μία ενδεδειγμένη λύση.