Πιέσεις και αβεβαιότητες στην κατασκευή λόγω ενεργειακής κρίσης: Μία ανάλυση

Συγκίνηση και έντονη ανησυχία διακατέχει το χώρο των κατασκευών, καθώς οι νέες ενεργειακές αναταραχές που προκύπτουν από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αρχίζουν να επηρεάζουν τη βιομηχανία.

Πηγές του κλάδου αναφέρουν ότι οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει τις απαραίτητες μετρήσεις σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις από την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και των καυσίμων στα ήδη σε εξέλιξη έργα. Παράλληλα, παρακολουθούν με προσοχή τις διακυμάνσεις αυτές ώστε να αξιολογήσουν τις συνέπειες στην κατασκευαστική αγορά, γεγονός που εντείνει τον προβληματισμό σε έναν κλάδο που ήδη έχει υποστεί πιέσεις λόγω των διαδοχικών κρίσεων των προηγούμενων ετών.

Η κατάσταση επιδεινώνεται, καθώς οι περισσότερες συμβάσεις δημόσιων έργων και παραχώρησης δεν περιέχουν επαρκείς πρόνοιες για την κάλυψη έκτακτων συνθηκών, διευκολύνοντας τη διεκδίκηση αποζημιώσεων εκ των υστέρων από τους αναδόχους. Έτσι, οι κατασκευαστικές εταιρείες βρίσκονται εκτεθειμένες σε απρόβλεπτες αυξήσεις κόστους. Αν και το κόστος των καυσίμων συνιστά περίπου το 30% της συνολικής δαπάνης για κατασκευή, οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται μόνο σ’ αυτό. Σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται και σε πρώτες ύλες, όπως η άσφαλτος, ο χάλυβας και το αλουμίνιο, καθώς επίσης και σε παραγόμενα του πετρελαίου, όπως τα πλαστικά, επιβαρύνοντας έτσι περαιτέρω τους προϋπολογισμούς των έργων. Επιπλέον, η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζει συνεχείς προκλήσεις, κυρίως λόγω γεωπολιτικών κινδύνων και διαταραχών σε κύριες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς.

Η τρέχουσα κατάσταση προστίθεται στις ήδη σοβαρές συνέπειες που προήλθαν από την πανδημία και την κρίση στην Ουκρανία, οι οποίες είχαν προκαλέσει εκτεταμένες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, καυσίμων, μεταφορών και υλικών. Χαρακτηριστικό είναι ότι η απουσία πρόβλεψης στις σχετικές συμβάσεις έχει οδηγήσει σε ορισμένες περιπτώσεις σε προσφυγές στη διαιτησία.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση έργου στο οποίο ο ανάδοχος αναγκάστηκε να προσφύγει νομικά λόγω της έλλειψης σαφήνειας γύρω από τον μηχανισμό αναπροσαρμογής τιμών. Από τη διαιτησία εγκρίθηκε αποζημίωση περίπου 54 εκατομμυρίων ευρώ σε σύνολο προϋπολογισμού 290 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που σχετίζεται κυρίως με τις συνέπειες που προκάλεσε η προηγούμενη ενεργειακή κρίση και η πανδημία.

Αν και υπάρχουσες συμβάσεις δημόσιων έργων περιλαμβάνουν μηχανισμούς αναθεώρησης τιμών, το κεντρικό πρόβλημα βρίσκεται στην καθυστέρηση επικαιροποίησης των σχετικών δεικτών. Το υπουργείο Υποδομών ανακοίνωσε τη δημιουργία ομάδας εργασίας για να προσαρμόσει αυτούς τους δείκτες στις σύγχρονες αγορές. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι εάν η επικαιροποίηση περιοριστεί σε προηγούμενα τρίμηνα, δεν θα αποτυπώνει τις πραγματικές επιπτώσεις των ανατιμήσεων.

Μέχρι αυτή τη στιγμή, οι αυξήσεις δεν θεωρούνται επαρκής λόγος για την ενεργοποίηση ρητρών αποζημίωσης, τουλάχιστον σε αυτή τη χρονική περίοδο. Το μέλλον θα δείξει εάν οι εταιρείες θα κινηθούν πιο συντονισμένα για να διεκδικήσουν αποζημιώσεις ή θα συνεχίσουν να απορροφούν το αυξημένο κόστος, σε ένα περιβάλλον συνεχούς αστάθειας και αβεβαιότητας.

Διαβάστε ακόμη

Πότε θα πετάξουν (επιτέλους) τα υδροπλάνα;

Ιράν: Πώς μετατρέπει την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο σε οικονομικό εργαλείο και έσοδα

Ρεύμα: Σε… καθοδικό σπιράλ το Χρηματιστήριο Ενέργειας με τιμές προ κρίσης (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα