Οι “μόνιμες χημικές ουσίες” επιταχύνουν τη γήρανση στους μεσήλικες άνδρες
Μια πρόσφατη έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Jiao Tong στη Σανγκάη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Frontiers in Aging», εντοπίζει τη σύνδεση μεταξύ των χημικών ουσιών PFAS, γνωστών ως «παντοτινά χημικά», και της επιτάχυνσης της βιολογικής γήρανσης. Ειδικότερα, οι μέσης ηλικίας άνδρες φαίνεται να είναι η πιο ευάλωτη ομάδα σε αυτήν τη διαδικασία.
Τα PFAS χαρακτηρίζονται από την εξαιρετική ανθεκτικότητά τους λόγω της ισχυρής μοριακής τους δομής. Χρησιμοποιούνται σε ποικιλία προϊόντων, όπως αντικολλητικές επιφάνειες, ανθεκτικά υφάσματα, αφρούς πυρόσβεσης, συσκευασίες τροφίμων και καθαριστικά. Μετονόμαζονται σε «παντοτινά» λόγω της ικανότητάς τους να παραμένουν στο περιβάλλον, και πρόσφατα, νέα στελέχη τους έχουν ενοχοποιηθεί για χρήση σε data centers τεχνητής νοημοσύνης. Η ρύπανση από PFAS παρατηρείται ολοένα και πιο συχνά σε υδάτινους και εδαφικούς πόρους, καθώς και σε βιολογικούς ιστούς, με πρόσφατες μελέτες να συνδέουν ορισμένα από αυτά με σοβαρές υγειονομικές επιπλοκές όπως καρκίνοι, παχυσαρκία και ορμονικές διαταραχές.
Η έρευνα αντλεί δεδομένα από 326 άτομα που συμμετείχαν στην Εθνική Έρευνα Εξέτασης Υγείας και Διατροφής NHANES κατά την περίοδο 1999-2000. Οι συγκεντρώσεις έντεκα τύπων PFAS μετρήθηκαν στα δείγματα αίματος των συμμετεχόντων, ενώ πραγματοποιήθηκαν και αναλύσεις για τη «μεθυλίωση» του DNA, που αποτελεί δείκτη για τη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης. Κάθε συμμετοχή συμπλήρωσε ερωτηματολόγιο που κάλυπτε δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά στοιχεία.
Με τη βοήθεια αλγορίθμων που εκτιμούν τη βιολογική ηλικία, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υψηλότερες συγκεντρώσεις PFAS συνδέονται με ταχύτερη βιολογική γήρανση, πιθανόν μέσω αυξημένης φλεγμονής. Σε γενικές γραμμές, οι συγκεντρώσεις αυτών των χημικών δεν εμφάνισαν διαφορές μεταξύ ανδρών, γυναικών ή ηλικιακών ομάδων. Ωστόσο, τα PFNA και PFOSA, δύο ιδιαίτερα ανθεκτικά PFAS που χρησιμοποιούνται ευρέως, ανιχνεύθηκαν στο 95% του πληθυσμού της μελέτης. Αυξημένα επίπεδα αυτών συνδέθηκαν με ταχύτερη γήρανση μόνο στους άνδρες ηλικίας 50-64 ετών.
Η δρ Για-Κιαν Ξου, η κύρια συγγραφέας του άρθρου, επισημαίνει ότι η μέση ηλικία λειτουργεί ως «ευαίσθητο βιολογικό παράθυρο», καθιστώντας τον οργανισμό περισσότερο ευάλωτο σε ηλικιακούς στρεσογόνους παράγοντες. Ο δρ Ξιανγκγουέι Λι, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, προσθέτει ότι οι άνδρες ίσως είναι πιο εκτεθειμένοι στους κινδύνους αυτούς, καθώς οι δείκτες γήρανσης επηρεάζονται σημαντικά από τον τρόπο ζωής, όπως το κάπνισμα, που μπορεί να επιδεινώσει την επιβλαβή επίδραση των ρύπων.
Οι ερευνητές προτείνουν ότι οι ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να επανεξετάσουν και να επεκτείνουν τους κανονισμούς τους για τις PFAS, λαμβάνοντας υπόψη και νέες ουσίες με πιθανές επιβλαβείς επιδράσεις, όπως το PFNA και το PFOSA.
