Morgan Stanley: Οι 7 κρίσιμες αρνητικές επιπτώσεις από τον πόλεμο στο Ιράν και τις αγορές

Η αυξανόμενη στρατιωτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν προκαλεί ανησυχίες για νέους γεωπολιτικούς κινδύνους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις παγκόσμιες αγορές. Σύμφωνα με ανάλυση της Morgan Stanley Wealth Management, η διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης είναι ο καθοριστικός παράγοντας για το αν οι οικονομικές επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες ή εάν θα οδηγηθούν σε ευρύτερες αναταραχές όπως η αύξηση των τιμών ενέργειας και η ενίσχυση του πληθωρισμού.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια μακροχρόνια σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου, ειδικά αν επηρεαστούν τα Στενά του Ορμούζ, που θεωρούνται μια από τις πιο κρίσιμες διαδρομές για την ενεργειακή ροή παγκοσμίως. Κατά προσέγγιση, το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διασχίζει αυτή τη θαλάσσια διέλευση, καθιστώντας την ιδιαίτερα σημαντική για την παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα.

Διάρκεια και επιπτώσεις στις αγορές

Η Morgan Stanley επισημαίνει ότι οι αγορές είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν σε μια σύντομη περίοδο αβεβαιότητας, ωστόσο τα πράγματα περιπλέκονται όταν οι συγκρούσεις παρατείνονται πέρα από μερικές εβδομάδες. Η Monica Guerra, υπεύθυνη πολιτικής ανάλυσης για τις ΗΠΑ της Morgan Stanley Wealth Management, σημειώνει ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα δυσκολεύει την ικανότητα των αγορών να την αγνοήσουν.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μπορεί να διαρκέσουν από τέσσερις έως πέντε εβδομάδες. Σε αυτήν την περίπτωση, κινδυνεύει η γεωπολιτική κρίση να εξελιχθεί σε οικονομική πίεση, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών πετρελαίου και σε ενδυνάμωση του πληθωρισμού.

Κρίσιμα Στενά του Ορμούζ

Η διαμάχη με το Ιράν έχει σοβαρές γεωοικονομικές συνέπειες, καθώς η Τεχεράνη πιθανώς να χρησιμοποιήσει τα Στενά του Ορμούζ ως εργαλείο πίεσης. Οποιαδήποτε διακοπή στη διέλευση των δεξαμενόπλοιων ή η απειλή κλεισίματος της θαλάσσιας οδού μπορεί να προκαλέσει εκρηκτική αύξηση των τιμών ενέργειας.

Οι επιπτώσεις από μια τέτοια κατάσταση θα ήταν άμεσες για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς οι υψηλότερες τιμές καυσίμου θα εντείνουν τον πληθωρισμό και θα πλήξουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Η Morgan Stanley Research εκτιμά ότι μια αύξηση 10% στις τιμές του πετρελαίου λόγω διαταραχής στην προσφορά θα μπορούσε να ενισχύσει τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ κατά περίπου 0,35% σε βάθος τριών μηνών.

Αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές, οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό θα γίνουν ακόμη πιο έντονες. Ένα ισχυρότερο δολάριο θα μπορούσε να περιορίσει αυτές τις πληθωριστικές πιέσεις, καθώς στην τρέχουσα γεωπολιτική αβεβαιότητα οι επενδυτές συχνά στρέφονται στο αμερικανικό νόμισμα ως ασφαλές καταφύγιο.

Αρχικά, οι καταναλωτές μπορεί να απορροφήσουν την αύξηση των τιμών καυσίμων με τη χρήση αποταμιεύσεων, ώστε να διατηρήσουν την κατανάλωσή τους. Ωστόσο, τα στοιχεία της Morgan Stanley δείχνουν ότι η πραγματική κατανάλωση αρχίζει να μειώνεται περίπου δύο έως τρεις μήνες μετά από ένα σοκ στην ενέργεια.

Η Sarah Wolfe, στρατηγικός αναλυτής μακροοικονομικών θεμάτων της Morgan Stanley Wealth Management, αναφέρει πως αυτή η μείωση της κατανάλωσης μπορεί να διαρκέσει πέντε έως έξι μήνες, εξαρτώμενη από την έκταση και τη διάρκεια της αύξησης των τιμών ενέργειας.

Πολιτικές συνέπειες και η Fed

Η άνοδος του κόστους ζωής ενδέχεται να αποκτήσει και πολιτική διάσταση σε προοπτική των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Τα ζητήματα που αφορούν τις τιμές ενέργειας και τις εφοδιαστικές αλυσίδες είναι ήδη σε πρώτο πλάνο της δημόσιας συζήτησης.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, μόλις το 27% των πολιτών εγκρίνει τις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν. Εάν η σύγκρουση εξελιχθεί γρήγορα, η δυσαρέσκεια μπορεί να μειωθεί, ωστόσο, αν διαρκέσει, το ζήτημα του κόστους ζωής θα μπορούσε να κυριαρχήσει στην πολιτική ατζέντα.

Το ενεργειακό σοκ δημιούργησε ένα δύσκολο δίλημμα για τη Fed. Η αύξηση των επιτοκίων για την καταπολέμηση του πληθωρισμού μπορεί να καθυστερήσει την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση, εντούτοις η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής για τη στήριξη της οικονομίας μπορεί να επιτείνει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Σε μια τέτοια κατάσταση, οι παράγοντες της κεντρικής τράπεζας ενδέχεται να προτιμήσουν πιο συγκρατημένες κινήσεις στα επιτόκια ή ακόμα και παύση της νομισματικής σύσφιξης μέχρι να διαφανεί η οικονομική κατάσταση.

Αύξηση αμυντικών δαπανών και επιπτώσεις στις αγορές

Η αμερικανική συμμετοχή σε μια ευρύτερη σύγκρουση μπορεί να προκαλέσει σημαντική αύξηση στις αμυντικές δαπάνες. Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός άμυνας των ΗΠΑ φτάνει τα 1,5 τρισ. δολάρια, με αύξηση που προσεγγίζει το 50%, επίπεδο που παραπέμπει σε δαπάνες συγκρίσιμες με εποχές Πολέμου της Κορέας.

Η στρατηγική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, καθώς οι επενδυτές πιθανόν να ζητούν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου για την κατοχή κρατικού χρέους.

Ιστορικά, οι αγορές μετοχών έχουν τείνει να σημειώνουν άνοδο κατά τη διάρκεια πολέμων. Στους δύο Πολέμους του Κόλπου, οι μετοχές κατέγραψαν σημαντικά κέρδη τρεις έως έξι μήνες μετά την έναρξη των στρατιωτικών ενεγγειών, με τον αμυντικό τομέα να ηγείται. Ωστόσο, οι τιμές του πετρελαίου συνήθως παραμένουν υψηλές υπό συνθήκες γεωπολιτικής αστάθειας.

Στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της, η Morgan Stanley επισημαίνει ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος έχει εξελιχθεί σε ουσιώδη παράγοντα του παγκόσμιου οικονομικού τοπίου. Οι επενδυτές καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι περιφερειακές συμμαχίες και η στρατηγική αντιπαλότητα επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τις αγορές, τα ασφάλιστρα κινδύνου και τους επενδυτικούς στόχους. Σε αυτό το φόντο, η τράπεζα αναμένει ότι το 2026 θα προσφέρει επενδυτικές ευκαιρίες σε τομείς όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η αεροδιαστημική και οι υποδομές, καθώς οι κρατικές δαπάνες αναμένονται να ενισχυθούν σημαντικά.

Διαβάστε επίσης

Μπαίνει «Μεγάλος Αδελφός» στην αγορά καπνού και αλκοόλ

Κύπρος, Patriot και ελληνική ισχύς: Η στρατηγική κίνηση Μητσοτάκη που ενεργοποίησε την ευρωπαϊκή αντίδραση

Αυτά είναι τα εντυπωσιακά γήπεδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα