Λιονταρόψαρο: Ξεσκεπάζοντας την πρόσφατη απειλή για τη Μεσογειακή βιοποικιλότητα

Η Μεσόγειος επιβαρύνεται και οι αλλαγές στη θαλάσσια ζωή είναι πλέον αναμφισβήτητες. Η εκτεταμένη κλιματική αλλαγή, σε συνδυασμό με την επέκταση της Διώρυγας του Σουέζ, έχει διευκολύνει την είσοδο αρκετών ξενικών ειδών, που απειλούν τα εύθραυστα τοπικά οικοσυστήματα. Ένα από τα πιο ανησυχητικά από αυτά είναι το Λιονταρόψαρο, ένα εντυπωσιακό αλλά εξαιρετικά επιθετικό είδος που εξαπλώνεται γρήγορα, δημιουργώντας πονοκεφάλους σε επιστήμονες και επαγγελματίες αλιείς.

Με τα εντυπωσιακά κόκκινα και πορτοκαλί χρώματα και τα επικίνδυνα αγκάθια του, το Λιονταρόψαρο δεν διαθέτει φυσικούς θηρευτές στη Μεσόγειο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή του, με συνέπεια την εκ depletion των ιθαγενών ψαριών και τη διατάραξη των ισορροπιών των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Δραματικές επιπτώσεις για τους αλιείς

Στην Κύπρο, οι αλιείς βιώνουν ήδη τις σοβαρές επιπτώσεις αυτής της κατάστασης. Περίπου 150 επαγγελματίες ψαράδες παρατηρούν σημαντική πτώση στις ψαριές τους. Ο έμπειρος ψαράς Φώτης Γαϊτάνος, ο οποίος εργάζεται στον τομέα εδώ και 40 χρόνια, ανέφερε με ανησυχία στο euronews ότι ιθαγενή είδη όπως το μπαρμπούνι έχουν σχεδόν εκλείψει από τις περιοχές όπου ψάρευε για δεκαετίες. «Τα εισβολικά είδη δεν αφήνουν τίποτα πίσω τους», σημείωσε, υπογραμμίζοντας την κρισιμότητα της κατάστασης για το μέλλον της αλιείας.

Πέρα από το Λιονταρόψαρο, ένα άλλο εισβολικό είδος, ο λαγοκέφαλος, συμβάλλει στην επιδείνωση της κατάστασης. Σε αντίθεση με το Λιονταρόψαρο, ο λαγοκέφαλος είναι τοξικός και δεν μπορεί να καταναλωθεί, καταστρέφει δίχτυα και επηρεάζει τις αλιευτικές δραστηριότητες.

Μετατροπή απειλής σε ευκαιρία

Αντιμετωπίζοντας αυτή την πρόκληση, η Κύπρος εξερευνά μια καινοτόμο προσέγγιση: τη χρήση του Λιονταρόψαρου ως τροφή. Με την κατάλληλη προετοιμασία των αγκαθιών, το ψάρι καθίσταται ασφαλές και με εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά. Ψαροταβέρνες έχουν αρχίσει να το εντάσσουν στα μενού τους, προτείνοντάς το ως μια νέα βιώσιμη επιλογή.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Αλιείας, Κώστας Καδή, τόνισε ότι η κατανάλωση εισβολικών ειδών μπορεί να μετατρέψει την περιβαλλοντική απειλή σε οικονομική ευκαιρία, περιορίζοντας παράλληλα την εξάπλωσή τους. Στο πλαίσιο αυτό, η εκστρατεία #TasteTheOcean, η οποία ξεκίνησε το 2021, έχει υποστηρίξει την προώθηση του Λιονταρόψαρου με τη συμμετοχή γνωστών σεφ και influencers.

Η κλιματική αλλαγή και το μέλλον της Μεσογείου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο προειδοποιεί ότι η θάλασσα θερμαίνεται 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, καθιστώντας την όλο και πιο φιλόξενη για τροπικά είδη. Προσομοιώσεις υποδεικνύουν ότι μέχρι το τέλος του αιώνα το Λιονταρόψαρο θα μπορούσε να επεκταθεί σε ολόκληρη τη λεκάνη.

Σε παράλληλη προσπάθεια, ευρωπαϊκά προγράμματα αναζητούν τρόπους για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου, προσφέροντας ή οικονομικές αποζημιώσεις προς τους ψαράδες ή οργανώνοντας καταδύσεις με στόχο την απομάκρυνση Λιονταρόψαρων από προστατευόμενες περιοχές. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτές οι ενέργειες είναι προσωρινές και δεν επιλύουν το πρόβλημα μακροπρόθεσμα.

Καθώς οι θερμοκρασίες στη Μεσόγειο αυξάνονται και τα θαλάσσια σύνορα επαναστατούν, το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξουν αλλαγές, αλλά πώς θα προσαρμοστούν οι κοινοτήτες που εξαρτώνται από αυτήν. Και ενδεχομένως, η απάντηση να βρίσκεται σε πιο γευστικά πιάτα από ό,τι νομίζαμε.

Διαβάστε ακόμη